FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Një përparësi e planit është rigjallërimi i zonave kufitare që janë ekonomikisht të dobëta...
Komisioni Evropian njoftoi të mërkurën planet për të investuar në rajonet e BE-së që kufizohen me Rusinë, Bjellorusinë dhe Ukrainën, të cilat po vuajnë ekonomikisht për shkak të luftës.
Rënia e investimeve, zvogëlimi i trafikut të mallrave dhe rënia e turizmit kanë shkaktuar një goditje ekonomike në rajonet më lindore të BE-së, duke prekur kryesisht vendet baltike, Finlandën dhe Poloninë. Strategjia e Komisionit përpiqet t'u japë një nxitje institucioneve financiare ndërkombëtare që të sigurojnë fonde për këto zona, por nuk arrin të sigurojë fonde të reja.
“Kufijtë më të sigurt jo vetëm që kontrollohen, por janë edhe të gjallë. Investimi në vende pune, energji të pastër dhe arsim në rajonet kufitare të BE-së vendos themelet e sigurisë së vërtetë”, tha Niina Ratilainen, anëtare e këshillit të qytetit finlandez të Turkut dhe e Grupit të Punës për Ukrainën të Komitetit Evropian të Rajoneve.
BE-ja është e shqetësuar se nëse këto rajone më lindore shpopullohen, aftësia e Evropës për të mbrojtur kufirin kompromentohet, tha një zyrtar i Komisionit që nuk pranoi të fliste lirisht. Brukseli është gjithashtu i shqetësuar se problemet ekonomike që vuajnë ata që jetojnë në rajone mund t'i bëjnë ata të kthehen në parti periferike në zgjedhje dhe t'i bëjnë ata të prekshëm ndaj propagandës ruse.
Władysław Ortyl, guvernatori i rajonit polak të Podkarpackie, vuri në dukje se zona e tij është prekur drejtpërdrejt nga pasojat e luftës së vazhdueshme, duke përfshirë presionin migrator, ndërprerjet e transportit dhe rritjen e presionit mbi shërbimet publike dhe ekonominë rajonale. Ai shtoi se tensionet gjeopolitike në rritje nënkuptojnë që BE-ja duhet të rialokojë burimet drejt forcimit të qëndrueshmërisë së zonave të saj kufitare.
Një përparësi e planit është rigjallërimi i zonave kufitare që janë ekonomikisht të dobëta si pasojë e pushtimit rus, qoftë për shkak të mungesës së turizmit apo për shkak të rreziqeve që lidhen me jetesën pranë kufirit ukrainas.
“Që nga fillimi i luftës së agresionit të Rusisë, vendet që dikur ishin ndërtuar për jetë normale të përditshme, për blerje ndërkufitare dhe turizëm, tani përdoren për siguri, aktivitete me përdorim të dyfishtë, logjistikë, dronë dhe mbështetje emergjente”, tha Zëvendëspresidenti Ekzekutiv i Komisionit Evropian për Kohezionin, Raffaele Fitto, gjatë prezantimit të planit të mërkurën në mëngjes.
Megjithatë, strategjia nuk përmban fonde të reja, pasi buxheti aktual i BE-së, i cili skadon në vitin 2028, është i mbingarkuar, thanë dy zyrtarë të Komisionit.
“Ajo që na duhet është qasje e drejtpërdrejtë në fondet e BE-së dhe një strategji që pasqyron realitetet e sotme në terren. Në Sllovakinë Lindore, ne i ndiejmë ndikimet ekonomike, sociale dhe të sigurisë të luftës së Rusisë çdo ditë. PBB-ja jonë për frymë është pak mbi 54 përqind e mesatares së BE-së dhe lufta ka thelluar boshllëqet strukturore afatgjata”, tha Milan Majerský, guvernator i rajonit vetëqeverisës të Prešovit në Sllovaki. Ai shtoi se u takua me Fitton në Bratislavë javën e kaluar përpara zbulimit të planit.
Vendet baltike tashmë i kanë vënë sytë nga buxheti i ardhshëm i BE-së, i cili aktualisht po negociohet nga vendet anëtare. Ato argumentojnë se plani i Komisionit do të forcojë kërkesat e tyre për të ndarë para për rajonet më lindore nga viti 2028.
“Ne presim që specifikat tona të pasqyrohen në negociatat. Ky komunikim [mbi rajonet kufitare lindore] do të jetë një dokument i gjallë”, mbi buxhetin e ardhshëm afatgjatë të BE-së, tha për POLITICO Ministri i Evropës i Lituanisë, Sigitas Mitkus.
Sipas planit të Fitto-s, institucionet financiare globale do të jenë pjesë e “platformës EastInvest”, e cila do të hyjë menjëherë në fuqi për të adresuar nevojat për investime dhe për të ofruar ndihmë financiare për ato rajone, sipas dokumentit.
Brukseli do t'u lejojë vendeve që kufizohen me Rusinë, Bjellorusinë dhe Ukrainën, Rumaninë, Hungarinë, Sllovakinë, Bullgarinë, Finlandën, Poloninë, Estoninë, Letoninë dhe Lituaninë, të përdorin një pjesë të fondeve të tyre të zhvillimit rajonal të BE-së për të ofruar garanci për Bankën Evropiane të Investimeve, Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, Bankën Nordike të Investimeve, Bankën e Zhvillimit të Këshillit të Evropës dhe bankat kombëtare promovuese për të investuar në rajonet e tyre më lindore, sipas dokumentit. Qëllimi përfundimtar është të ofrojë kredi të lira për bizneset nga rajonet kufitare që përndryshe do të kishin vështirësi në aksesin në fonde.
Në një lëshim të pjesshëm për vendet baltike, Komisioni u zotua të shqyrtojë se si rajonet kufitare lindore mund të përfitojnë më së miri nga mundësitë e ofruara nga Fondi i ardhshëm Evropian i Konkurrencës, i cili është një fond prej 410 miliardë eurosh për të mbështetur bizneset inovative të BE-së nga viti 2028 e tutje. Një ndryshim i tillë do të ishte i rëndësishëm pasi Komisioni më parë i kishte hedhur poshtë thirrjet për t’i bashkëngjitur kritere gjeografike fondit të ri./Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje