FLASH
Shkruar nga PamfletiQoftë për institucionet shtetërore, Kishën apo median, presidenti autoritar i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, njihet për dëshirën për të pasur ndikim në të gjitha fushat e shoqërisë.
Dhjetëra mijëra mbështetës të tij, disa vullnetarisht, disa nën presion mbërritën në Beograd nga e gjithë Serbia të shtunën, si zakonisht me autobusë të organizuar. Pastaj idhulli i tyre qëndroi te mikrofoni në skenën përpara parlamentit për të njoftuar largimin e tij të parakohshëm nga zyra më e lartë shtetërore, shkruan Deutsche Welle.
"Do të jem president vetëm për disa javë të tjera dhe pastaj do të jap dorëheqjen", tha presidenti serb Aleksandar Vuçiç në një tubim të madh në qendër të Beogradit.
Ai shtoi se i ofroi udhëheqjes së Partisë Progresive Serbe (SNS) në pushtet ndihmë në zgjedhjet e ardhshme. Lista e tij zgjedhore duhet të quhet "Serbia e Bashkuar", që të kujton emrin "Rusia e Bashkuar", partia e presidentit rus Vladimir Putin. Vuçiç njihet për faktin se ndonjëherë kërkon afërsi me Rusinë dhe ndonjëherë me Bashkimin Evropian.
Kalimi në postin e kryeministrit?
“Kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë fundi i karrierës politike të Vuçiçit”, tha analisti Radivoje Grujiç për agjencinë e lajmeve Reuters. Sipas tij, Vuçiç tashmë ka një plan që nuk përfshin daljen në pension politik.
Mandati i dytë presidencial i Vuçiç përfundon rregullisht në fund të majit të vitit të ardhshëm. Ai nuk mund të kandidojë për herë të tretë. Mandati i parlamentit aktual zgjat deri në shkurt të vitit 2028. Pritet që Vuçiç të shpallë zgjedhje të parakohshme parlamentare dhe, si mbajtës i listës së SNS-së, do të përpiqet të fitojë postin e Kryeministrit në rast fitoreje në zgjedhje.
Ai vetë ka lënë të kuptohet në disa raste se zgjedhjet e parakohshme parlamentare mund të mbahen këtë vit, por ende nuk ka njoftuar një datë specifike.
Si President i Republikës, Vuçiç formalisht ka kryesisht kompetenca protokollare. Megjithatë, në praktikë, që nga viti 2012, ai vendos në mënyrë të pavarur për të gjitha çështjet e rëndësishme në Serbi, pavarësisht nga funksioni që kryen. Ai ishte tashmë Kryeministër nga viti 2014 deri në vitin 2017.
Lëvizja protestuese rrit presionin mbi Vuçiç
Që nga shembja e tendës së stacionit hekurudhor në Novi Sad në nëntor 2024, Vuçiç dhe qeveria serbe kanë qenë nën presion të fortë nga një lëvizje masive protestash. Në atë aksident, 16 persona vdiqën pasi u vranë nga pjesë të çatisë që, me sa duket, ishin instaluar në mënyrë të papërshtatshme.
Protestantët, opozita dhe organizatat e të drejtave të njeriut besojnë se shkaku i tragjedisë është keqmenaxhimi i projekteve shtetërore të ndërtimit dhe paaftësia e institucioneve kompetente. Gjyqësori, i cili është nën ndikimin e Vuçiçit, deri më tani ka penguar ndjekjen penale të personave përgjegjës.
Lëvizja protestuese ka kërkuar zgjedhje të parakohshme parlamentare për rreth një vit.
Savo Manojlović, një nga udhëheqësit studentorë, tha se Vuçiç po përpiqet të parandalojë rënien e tij të pashmangshme politike të shkaktuar nga protestat duke shpallur zgjedhje të parakohshme.
Megjithatë, Vuçiç në tubimin e së shtunës akuzoi protestuesit se donin të shkatërronin Serbinë, si dhe për bashkëpunim me fuqi të huaja të paidentifikuara. Nëse SNS fiton zgjedhjet, ai premtoi fundin e korrupsionit, pensione më të larta dhe përmirësime në sistemin shëndetësor shtetëror.
Nga ana tjetër, opozita akuzon Vuçiçin dhe aleatët e tij për dhunë kundër kundërshtarëve politikë, korrupsion të përhapur, lidhje me krimin e organizuar dhe shtypje të lirisë së medias.
Sipas sondazheve të opinionit publik, një listë e hartuar ose e mbështetur nga studentët mund të fitojë zgjedhjet e ardhshme parlamentare. Një listë e tillë unike në nivel kombëtar nuk ekziston ende. Megjithatë, studentët kanë arritur tashmë rezultatet e para të dukshme në zgjedhjet lokale.
Lëvizja protestuese mbledh rregullisht një numër të madh qytetarësh në rrugë. Muajin e kaluar, rreth 180,000 njerëz protestuan kundër qeverisë në qendër të Beogradit, sipas vlerësimeve nga Arkivi i Tubimeve Publike, një organizatë profesionale e pavarur.
Balancimi midis Bashkimit Evropian, Rusisë dhe Kinës
Tensionet e brendshme politike po ndodhin në një kohë kur Serbia po udhëheq një politikë të ndjeshme balancuese në frontin e politikës së jashtme. Vendi është kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, por në të njëjtën kohë mban marrëdhënie të ngushta me Rusinë dhe Kinën.
Përpara se të anëtarësohet në BE, Serbia duhet të përmirësojë sundimin e ligjit, që përfshin sigurimin e kushteve për zgjedhje të lira dhe të ndershme, si dhe një luftë më efektive kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.
Përveç kësaj, Bashkimi Evropian kërkon që autoritetet në Beograd të harmonizojnë politikën e jashtme të Serbisë me politikën e përbashkët të jashtme të Bashkimit.
Lini një Përgjigje