
La sospensione delle sanzioni e la storica visita a Washington indicano una nuova strategia americana: allontanare Damasco da Mosca e Teheran, trasformandola in un pilastro della stabilità regionale.
La ripresa delle relazioni tra Washington e Damasco dopo oltre un decennio di ostilità segna forse la svolta più sorprendente nella politica americana in Medio Oriente dalla normalizzazione delle relazioni con l'Iran nel 2015.
La storica visita del leader siriano Ahmed al-Sharaa alla Casa Bianca e la sospensione delle sanzioni del Caesar Act non sono semplicemente un gesto politico; segnano l'inizio di una nuova fase strategica, in cui la Siria, un tempo dichiarata nemica dell'Occidente, viene rimodellata come fattore di stabilità regionale sotto la supervisione degli Stati Uniti.
Una svolta matura nel silenzio
Dal 2011, anno dello scoppio della guerra civile, la Siria è diventata il simbolo dello scontro geopolitico tra Oriente e Occidente. Il regime di Bashar al-Assad è stato mantenuto al potere dall'intervento russo e iraniano, mentre gli Stati Uniti, durante le precedenti amministrazioni, hanno sostenuto l'opposizione e imposto sanzioni paralizzanti attraverso il "Caesar Act".
Ma dietro le quinte, la realpolitik ha iniziato a cambiare. L'ascesa dell'influenza russa in Siria, la presenza permanente dell'Iran al confine con Israele e le lacune lasciate dall'Occidente in Medio Oriente hanno costretto Washington a riconsiderare i propri obiettivi. Donald Trump, tornato alla presidenza, si è reso conto che per ridurre le tensioni regionali e isolare Mosca e Teheran, doveva allontanare Damasco dalla loro orbita politica.
Diplomazia di ritorno
La visita di al-Sharaa a Washington, la prima nella storia della Siria indipendente, è stata preparata per mesi con la mediazione diretta di diversi paesi arabi, in particolare Emirati Arabi Uniti ed Egitto, che hanno cercato un nuovo canale di comunicazione tra Stati Uniti e Damasco. Nell'incontro con il presidente Trump, il leader siriano ha chiesto la revoca definitiva delle sanzioni, il ritorno della Siria sui mercati internazionali e l'apertura della strada agli investimenti americani nella ricostruzione delle infrastrutture distrutte.
D'altro canto, l'amministrazione statunitense ha accettato di sospendere le sanzioni più severe per 180 giorni, consentendo il commercio di beni per uso civile e la cooperazione tecnologica.
In termini diplomatici, questo è un segnale chiaro: Damasco viene trattata come un potenziale partner per la stabilità regionale e non più come un regime isolato.
Le ragioni nascoste del cambiamento
La svolta americana nei confronti della Siria non può essere compresa senza tre fattori chiave:
Izolimi i Iranit: SHBA kërkon të zbusë ndikimin iranian në kufijtë siriano-izraelitë dhe në bazat pranë Deir ez-Zor dhe Damas, duke e detyruar Teheranin të tërhiqet gradualisht. Afërsia e re me Damaskun është pjesë e një strategjie për ta shkëputur Sirinë nga varësia ushtarake dhe ekonomike iraniane.
Balancimi i Rusisë: Pas luftës në Ukrainë, Rusia është dobësuar ekonomikisht dhe politikisht. Ndërkohë, ndikimi i saj në Siri është venitur. SHBA shfrytëzon momentin për të rikthyer praninë e vet politike dhe ushtarake në vend, duke propozuar bashkëpunim në siguri dhe rindërtim civil.
Roli i Izraelit dhe vendeve arabe: Tel Avivi e sheh këtë zhvillim si një garanci të re për kufijtë e tij veriorë, ndërsa vendet arabe – sidomos Emiratet, Arabia Saudite dhe Jordania – kanë mirëpritur afrimin SHBA–Siri si një mënyrë për të normalizuar rajonin pas viteve të përçarjes.
Nga Damasku në Uashington: kthimi në skenën ndërkombëtare
Në mënyrë simbolike, prania e al-Sharaa në Shtëpinë e Bardhë është një pranim de facto i legjitimitetit të qeverisë së tij nga SHBA. Nga një “regjim i sanksionuar”, Siria po kthehet në një vend që po i ofrohet “një shans për madhështi”, siç deklaroi vetë Trump.
Ky zhvillim ndryshon edhe hartën diplomatike të rajonit: Turqia humbet rolin e ndërmjetësit kryesor në Siri; Irani humbet terren ekonomik; ndërsa SHBA ripozicionohet si garanci për paqen dhe rindërtimin pas luftës.
Sfida që mbeten
Megjithëse pezullimi i sanksioneve është një hap i rëndësishëm, rruga drejt normalizimit të plotë është e gjatë. Kongresi amerikan duhet të miratojë çdo vendim për heqjen e përhershme të “Caesar Act”. Gjithashtu, çështjet e të drejtave të njeriut, kthimi i refugjatëve dhe çarmatimi i forcave të mbështetura nga Irani mbeten kushtet kryesore që Uashingtoni kërkon nga Damasku.
Në vetë Sirinë, popullsia e lodhur nga varfëria, korrupsioni dhe mungesa e investimeve pret me skepticizëm këtë kthesë – mes shpresës për hapje dhe frikës se gjithçka mund të mbetet vetëm simbolike.
Një fitore diplomatike për Trump, një shans për Sharaa
Për Donald Trump, ky zhvillim është një fitore e shumëfishtë: ai paraqitet si presidenti që riktheu SHBA-në në lojë në Lindjen e Mesme, izoloi Iranin dhe rihapi një vend të dikurshëm të shkatërruar nga lufta për investime amerikane.
Për Ahmed al-Sharaa, është momenti i rilindjes politike, një mundësi për ta shkëputur Sirinë nga trashëgimia e errët e Bashar al-Assadit dhe për ta kthyer në një vend që bashkëpunon me Perëndimin, jo që përballet me të.
Në fund, marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Sirisë po hyjnë në një epokë të re. Nga një armiqësi e gjatë e përgjakshme, po lind një bashkëpunim i kujdesshëm, i mbështetur në interesa të ftohta strategjike.
A Washington e Damasco si sta diffondendo la consapevolezza che il nemico di ieri potrebbe diventare l'alleato più utile di domani, soprattutto in un Medio Oriente che si sta rimodellando all'ombra della rivalità tra Stati Uniti e Cina e della nuova incertezza globale. / Opuscolo
Lini një Përgjigje