FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il Tribunale speciale sta ascoltando le testimonianze di alcuni degli ex funzionari che hanno partecipato alle procedure legali, amministrative e politiche che hanno portato alla privatizzazione dell'ex complesso sportivo "Partizani".
Il processo relativo al caso "Partizani", che vede imputati l'ex primo ministro Sali Berisha, il genero Jamarbër Malltezi e altre persone, è entrato in una fase importante con l'audizione dei testimoni che hanno avuto un ruolo nelle decisioni statali riguardanti l'ex complesso sportivo di Tirana.
Nella seduta di lunedì, diversi ex ministri, ex capi di istituzioni ed ex funzionari della pubblica amministrazione sono stati convocati dinanzi al collegio giudicante del Tribunale speciale, che SPAK ritiene importante per far luce sulle circostanze che hanno accompagnato la privatizzazione delle proprietà.
La prima testimonianza è stata quella di Violeta Shqevi, ex direttrice dello sport presso il Ministero dello Sport. Shqevi ha parlato della gestione del patrimonio sportivo statale, dello stato delle infrastrutture sportive e delle discussioni sulla privatizzazione degli impianti sportivi nel periodo 2008-2020.
Secondo la sua testimonianza, lavora come avvocato dal 2007 e ha successivamente ricoperto posizioni di leadership, tra cui quella di presidente del comitato per la stesura della strategia sportiva per il periodo 2008-2020. Ha affermato che gli obiettivi principali della strategia sono legati allo sviluppo dello sport d'élite, al miglioramento delle condizioni per gli atleti e all'espansione delle infrastrutture sportive nel paese.
Riferendosi alla situazione delle società sportive, la testimone ha spiegato che nel 2005 era stato adottato un piano biennale per la loro modernizzazione. Secondo quanto da lei affermato, la società sportiva gestita dal ministero competente per lo sport comprendeva diverse discipline, ad eccezione del calcio.
Ha dichiarato che il club dispone di diverse strutture e impianti sportivi, tra cui una palestra di ginnastica, strutture per la lotta e il sollevamento pesi, nonché altre strutture sportive situate nella zona vicino al locale "21 dicembre" a Tirana.
Interrogata dai procuratori della SPAK in merito alla registrazione di queste strutture, Shqevi ha dichiarato che non erano state registrate. Secondo lei, la Direzione dello Sport non disponeva di informazioni complete sullo status giuridico degli immobili, sulla loro proprietà o su eventuali casi di occupazione abusiva.
Nel corso della testimonianza è stata affrontata anche l'iniziativa del 2008 per la modifica della legge sportiva. Alla domanda se fosse a conoscenza di discussioni sulla privatizzazione degli impianti sportivi, oltre che sulle concessioni, la testimone ha confermato che tale processo era stato oggetto di discussione all'epoca.
Sipas saj, grupet teknike të ngritura në atë kohë kishin si qëllim hartimin e një strategjie për zhvillimin e sportit dhe përmirësimin e infrastrukturës ekzistuese. Ajo theksoi se institucionet sportive kishin shprehur shqetësim për mungesën e hapësirave sportive dhe kishin kërkuar që, në rast të privatizimit të objekteve ekzistuese, shteti të garantonte zëvendësimin e tyre me ambiente të reja.
Në dëshminë e saj, Shqevi deklaroi se mbështeste zgjerimin e infrastrukturës sportive dhe se ishte propozuar marrja si model e legjislacionit rumun për trajtimin e pronave sportive në rast privatizimi.
Dëshmia
Shqevi: Kam qene e punësuar si juriste ne 2007 dhe me pas kam qene në pozicionit. Kam qene ne rolin e kryetares për strategjinë e sportit për vitet 2008-2020. Qëllimi i strategjisë ishte për sportin elitar, përmirësime dhe rritje e infrastrukturës në vend. Në vitin 2005 ishte miratuar një objektiv 2-vjeçar për modernizimin e klubeve sportive. Klubi ishte nën përgjegjësinë e ministrisë së sporteve, e njoh si klub sportiv në atë kohë ne menaxhonim të gjithë klubin sportiv shumë sporte, përveç futbollit. Klubi kishte asest, kishte godina, gjimnastikën, ishte dhe një godinë tjetër që kishte mundje, peshëngritje.
SPAK: Ku ishin këto godina?
Shqevi: Ishin dy në qendër te klubit, si mund të themi poshtë 21 dhjetorit, si zonë.
SPAK: Sa palestra kishte?
Shqevi: Ishte palestra e gjimnastikës, po ashtu palestra e basketbollit dhe volejbollit. Në memorien time ishin palestrat e tjera.
SPAK: A kane qene te regjistruara?
Shqevi: Jo nuk kanë qenë të regjistruara, drejtoria e sportit s’ka pasur informacion të qartë për ekzistencën e ndonjë pronari, apo se ishin zaptuar. Unë u kam kërkuar eprorëve …
SPAK: Në qershor 2008 ministria e turizmit, shfaqet iniciatorë për ligjin për sportit, përveç koncesionit shfaqet dhe privatizimi, keni dijeni për këtë?
Shqevi: Po në atë kohë përveç klubeve do të bëhej edhe privatizimi i objekteve, në atë kohë një grup teknik do të bënte një strategji për përmirësimin e sportit. Kemi bërë përpjekje për rritjen e infrastrukturës, pasi ne ishim me infrastrukturë, shumë më të vogël për pjesën sportive. Ne kërkuam që nëse do të privatizohen, shteti duhet t’i zëvendësonte ato me hapësira të tjera. Ne ishim pro rritjes së infrastrukturës sportive. Ne kemi kërkuar zbatimin e ligjit rumun, nëse do të ndodhte privatizimi.
Dëshmitarët e thirrur
Një nga dëshmitarët më të rëndësishëm të ditës është ish-ministri i Ekonomisë, Genc Ruli. Sipas materialeve të administruara në dosje, ai ka qenë një prej zyrtarëve kryesorë të përfshirë në procedurat që nisën menjëherë pas ardhjes në pushtet të qeverisë Berisha në vitin 2005.
Në atë periudhë, Ministria e Ekonomisë dhe Ministria e Mbrojtjes nisën hapat për kalimin e pronës në duar private. Një nga vendimet që konsiderohet me ndikim në këtë proces ishte miratimi i ndryshimeve në ligjin për kthimin dhe kompensimin e pronave, të cilat ndryshuan disa procedura që lidhen me trajtimin e pronave shtetërore dhe privatizimet.
SPAK kërkon të sqarojë përse procedurat për privatizimin e ish-kompleksit sportiv, me një sipërfaqe prej rreth 26 mijë metrash katrorë në një nga zonat më të kërkuara të kryeqytetit, u zhvilluan me ritme të shpejta dhe cilët ishin faktorët që ndikuan në këtë proces.
Një pjesë e rëndësishme e hetimit lidhet me mënyrën e pagesës së vlerës së privatizimit.
Në mbledhjen e Këshillit të Ministrave të 17 dhjetorit 2008, qeveria miratoi një ndryshim në metodologjinë e pagesës së objekteve që privatizoheshin. Deri në atë moment pagesa kryhej me para, ndërsa vendimi i ri parashikonte që 20 për qind e vlerës të paguhej në para dhe 80 për qind me bono privatizimi ose letra me vlerë.
Në procesverbalet e administruara nga SPAK është pasqyruar diskutimi mes ministrit të atëhershëm të Ekonomisë, Genc Ruli, dhe kryeministrit Sali Berisha gjatë prezantimit të vendimit. Gjatë debatit u diskutua përdorimi i letrave me vlerë si formë pagese dhe mundësia për t'u krijuar lehtësi ish-pronarëve që dispononin këto instrumente financiare.
Sipas dosjes hetimore, Berisha e vlerësoi ndryshimin si një zhvillim të rëndësishëm, ndërsa Ruli argumentoi se skema synonte t'u krijonte mundësi pronarëve të përdornin letrat me vlerë që zotëronin prej vitesh.
Një tjetër element që pritet të diskutohet në sallën e gjyqit lidhet me deklarimet që Genc Ruli ka dhënë në SPAK më 27 shtator 2022.
I pyetur nga prokurorët nëse kishte marrë kërkesa apo ndërhyrje nga persona të caktuar për përshpejtimin e procedurave të privatizimit, ish-ministri ka deklaruar se kërkesat kanë ardhur vetëm nga pronarët. Ai ka pohuar gjithashtu se në kohën kur u zhvilluan procedurat nuk kishte dijeni që Jamarbër Malltezi ishte një nga trashëgimtarët e familjeve që përfitonin nga kthimi i pronës.
Përveç ish-ministrave, në seancë janë thirrur edhe ish-zyrtarë të Agjencisë së Kthimit dhe Kompensimit të Pronave.
Mes tyre është Tetis Lubonja, e cila ka mbajtur detyrën e përgjegjëses së sektorit juridik në këtë institucion. Në deklarimet e saj gjatë hetimit ajo ka pranuar se kishte njohje të mëparshme me Jamarbër Malltezin.
Gjykata do të dëgjojë edhe dëshminë e Altin Cenit, specialist në AKKP. Të dy kanë qenë pjesë e grupit të punës që ka shqyrtuar dokumentacionin dhe ka vlerësuar si të ligjshëm procesin e kthimit të pronës për ish-pronarët e territorit ku ndodhej kompleksi sportiv.
Në listën e dëshmitarëve figuron edhe Paro Laçi, ish-drejtues i klubit “Partizani”, i cili konsiderohet një nga personat që ka kundërshtuar publikisht procesin e lirimit të ambienteve të klubit.
Secondo quanto emerge dagli atti del fascicolo SPAK, Laçi avrebbe dichiarato che alcune persone coinvolte nel processo di privatizzazione gli avrebbero chiesto di lasciare la sede del club. In precedenti interviste televisive, aveva affermato di aver subito pressioni e di aver ricevuto un'offerta di 500 mila euro per non opporsi agli sviluppi relativi all'ex complesso sportivo.
Si prevede che le prove presentate in questa udienza si concentreranno sulle decisioni amministrative, le modifiche legislative e le procedure seguite dalle istituzioni statali durante la privatizzazione dell'ex complesso "Partizani", uno dei casi più importanti attualmente in esame presso il Tribunale Speciale.
Lini një Përgjigje