FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il 5 giugno, in Montenegro, i leader dell'Unione europea e dei sei paesi dei Balcani occidentali si riuniranno per discutere di allargamento, sicurezza e del graduale riavvicinamento della regione al mercato e alle politiche dell'UE.
Nelle istituzioni dell'Unione europea inizierà una settimana dedicata ai Balcani occidentali. Dal 1° al 5 giugno, l'attenzione, in particolare in seno al Consiglio dell'UE, sarà focalizzata su una regione che cerca rassicurazioni sul fatto di non essere messa in secondo piano dalla priorità accordata all'Ucraina, e che attende al contempo segnali concreti di progresso nel processo di allargamento. Quale migliore occasione del secondo Vertice UE-Balcani occidentali, che si terrà proprio nella regione?
Il Vertice UE-Balcani occidentali del 2026 a Tivat, in Montenegro, sarà l'evento principale di una settimana durante la quale il Presidente del Consiglio europeo, Antonio Costa, visiterà tutti e sei i paesi dei Balcani occidentali per discutere con i leader e le autorità nazionali le opportunità e le sfide legate all'allargamento, all'integrazione graduale, alla cooperazione regionale, alla sicurezza e alla stabilità.
" Il mio secondo tour nei Balcani occidentali lancia un segnale chiaro ", ha dichiarato Costa alla vigilia della partenza, aggiungendo che "il momento è favorevole. Ora è il momento di ottenere risultati ".
La visita inizierà il 1° giugno a Sarajevo, in Bosnia ed Erzegovina. Il 2 giugno Costa visiterà Tirana e Skopje, il 3 giugno Pristina e il 4 giugno Belgrado e Tivat. Nella città montenegrina, il presidente Jakov Milatović ha invitato i leader dell'UE a una cena per celebrare il 20° anniversario dell'indipendenza del Montenegro.
Secondo le aspettative dei diplomatici europei, uno dei principali risultati del vertice sarà l'approvazione da parte del Consiglio dell'UE dell'autorizzazione ad avviare negoziati su accordi individuali tra l'UE e ciascun partner dei Balcani occidentali in materia di roaming senza costi aggiuntivi, in seguito alla proposta presentata dalla Commissione europea a febbraio, come riportano i media internazionali.
La politica "Roam Like at Home" si basa sul principio che i cittadini, quando viaggiano in un altro Paese all'interno della zona senza costi di roaming, possono utilizzare il proprio telefono cellulare per chiamate, messaggi e internet proprio come nel proprio Paese d'origine, senza costi aggiuntivi.
A seguito dell'adesione di Ucraina e Moldavia a questo sistema, avvenuta il 1° gennaio 2026, l'Unione europea ha adottato misure concrete per attuare la dichiarazione firmata al vertice UE-Balcani occidentali del 2022 a Tirana. In tale dichiarazione, i leader si sono impegnati a ridurre gradualmente le tariffe di roaming con l'obiettivo di eliminarle completamente entro il 2028.
Pas autorizimit nga Këshilli, Komisioni Evropian do të negociojë marrëveshje dypalëshe me secilin partner të Ballkanit Perëndimor. Nëse këto marrëveshje përfundojnë me sukses, qytetarët e vendeve të rajonit do të mund të përdorin telefonat e tyre celularë, për telefonata, mesazhe dhe internet, në të gjithë BE-në dhe vendet e tjera të lidhura me këtë sistem pa tarifa shtesë. Të njëjtat përfitime do të vlejnë edhe për qytetarët e BE-së që udhëtojnë ose komunikojnë me vendet e Ballkanit Perëndimor.
Samiti në Tivat pritet gjithashtu të vlerësojë përparimin e bërë në procesin e integrimit gradual të Ballkanit Perëndimor, me fokus të veçantë te Plani i Rritjes së BE-së për rajonin, duke analizuar si arritjet ashtu edhe mangësitë e tij.
Forcimi i sigurisë dhe trajtimi i sfidave që burojnë nga një situatë gjeopolitike gjithnjë e më komplekse, nga lufta në Ukrainë deri te tensionet në Lindjen e Mesme, do të jenë në qendër të diskutimeve.
Burime të BE-së shpjegojnë se diskutimet do të mbulojnë “të gjithë spektrin e bashkëpunimit” ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Ballkanit Perëndimor. Kjo do të përfshijë edhe debatet mbi propozimet e fundit të kancelarit gjerman Friedrich Merz, sipas të cilave rajoni nuk duhet të anashkalohet nëse merret në konsideratë një formë e “anëtarësimit të asociuar” për Ukrainën.
Në një kohë kur ende nuk ekziston një propozim formal që të përcaktojë bazën ligjore ose përmbajtjen e kësaj nisme dhe kur diskutimet kufizohen kryesisht në komente, reagime dhe shkëmbime joformale mes vendeve anëtare dhe joanëtare të BE-së, diplomatët evropianë vlerësojnë se “një shkëmbim pikëpamjesh është i dobishëm” me gjashtë liderët e Ballkanit Perëndimor.
Ata theksojnë gjithashtu se “përveç nëse bihet dakord për një mandat të ndryshëm”, ekziston tashmë një proces me rregulla dhe metodologji të qarta, procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian.
Historia e samiteve BE–Ballkani Perëndimor
Samiti BE–Ballkani Perëndimor është një takim i nivelit të lartë ndërmjet Bashkimit Evropian dhe gjashtë vendeve të rajonit: Shqipërisë, Bosnjë-Hercegovinës, Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë.
Samiti shërben si platformë dialogu për perspektivën e anëtarësimit të Ballkanit Perëndimor në BE, por edhe për trajtimin e sfidave aktuale. Zakonisht ai përfundon me një deklaratë të përbashkët ku përcaktohen marrëveshjet, prioritetet dhe nismat për bashkëpunim më të ngushtë.
Samiti i parë BE–Ballkani Perëndimor u mbajt në vitin 2018 në Sofje të Bullgarisë. Në atë takim u miratua një deklaratë që parashikonte masa të reja për forcimin e bashkëpunimit në fusha si sundimi i ligjit, qeverisja e mirë, siguria, migracioni dhe zhvillimi socio-ekonomik.
In 2020, at the height of the COVID-19 pandemic, the summit was hosted by Zagreb, Croatia, and took place virtually. The European Union reaffirmed its commitment to the European perspective of the Western Balkans, while discussions also focused on regional cooperation in tackling the pandemic and economic recovery.
Nel 2021, il vertice di Brdo, in Slovenia, si è tenuto a livello di leadership. La dichiarazione adottata includeva iniziative per rafforzare la connettività regionale e accelerare le transizioni verde e digitale.
A seguito del rinnovato impulso dato alla politica di allargamento dell'UE dopo l'invasione russa dell'Ucraina, il 2022 è stato un anno particolarmente intenso. A giugno, i leader si sono riuniti a Bruxelles per esaminare i progressi compiuti nell'integrazione europea e l'impatto della guerra in Ucraina.
Il primo vertice UE-Balcani occidentali mai organizzato nella regione si è tenuto a Tirana il 6 dicembre 2022. Le discussioni si sono concentrate su sicurezza, migrazione, sviluppo economico e contrasto alle interferenze straniere.
Il vertice di Bruxelles del 2023 ha proseguito su questa linea, concentrandosi sulla promozione dell'integrazione graduale, sul rafforzamento della sostenibilità economica e sull'approfondimento della cooperazione di fronte alle sfide geopolitiche, in particolare l'aggressione russa contro l'Ucraina.
Nel 2024, il vertice di Bruxelles ha ulteriormente consolidato il partenariato tra l'UE e i Balcani occidentali, affrontando una vasta gamma di argomenti, dalla cooperazione politica e lo sviluppo economico alla sicurezza, alle questioni bilaterali e alla migrazione.
L'ultimo vertice, svoltosi il 17 dicembre 2025 a Bruxelles, è stato dominato dal veto dell'Ungheria sulle conclusioni sull'allargamento e dalla decisione del presidente serbo Aleksandar Vučić di non partecipare all'incontro, adducendo come motivazione la necessità di "proteggere la Serbia e i suoi interessi". / Opuscolo /
Lini një Përgjigje