FLASH
Shkruar nga Christian Elia
"Rama in prigione, Berisha in prigione": Dentro la protesta che sta scuotendo l'Albania
Il volo W45048 da Bologna a Tirana è al completo. La mattina del 4 luglio, all'apertura del gate d'imbarco, si imbatte in una varietà di persone: coppie anziane che non parlano italiano, venute a trovare i figli della diaspora albanese in giro per il mondo; giovani italiani di origine albanese che tornano alle loro radici; molti turisti, tra cui turisti della salute: trapianti di capelli, chirurgia estetica, dentisti a basso costo.
Sembra un giorno come tanti altri, ma oggi su questo volo ci sono anche persone dirette alla capitale albanese per unirsi alla protesta. Una di quelle che si svolgono ogni giorno davanti al palazzo del governo da più di un mese. Questa sarà anche la protesta del grande appello alla diaspora, che ha organizzato e continua a organizzare manifestazioni in tutto il mondo, ma ora vuole scendere in piazza.
Il motivo è la vendita, annunciata dal governo di Tirana come un "investimento strategico", dell'isola di Sazani (ex base militare durante il regime e ora disabitata) e di parte della laguna di Narta, un'area chiave per la migrazione degli uccelli, come i fenicotteri, diventati simbolo della protesta. La vicenda si trascina da oltre un mese, da quando diverse attiviste sono state violentate dalla società di sicurezza privata che aveva iniziato a installare recinzioni perimetrali nell'area del progetto, e da quando si è saputo che il principale investitore è Jared Kushner, genero di Trump, con il suo fondo Affinity Partners, che ha partner nei paesi del Golfo Persico e partner locali altamente controversi in Albania.
L'incontro è fissato per le 18:00. Delle sedie di plastica bianca iniziano a essere posizionate proprio di fronte alla scalinata che conduce all'ingresso del palazzo del governo, sul viale principale della città. Contemporaneamente, una grande folla si raduna in Piazza Skanderbeg. Poco dopo, le persone si spostano verso il luogo della protesta, dove è stato allestito un palco. Funziona come lo Speaker's Corner di Londra: chiunque lo desideri può chiedere la parola e parlare. Nel frattempo, come prima di una partita di calcio, vengono allestite delle bancarelle. Gli articoli più richiesti sono bandiere albanesi, striscioni e diverse altre varianti: bandiere americane, bandiere dell'UCK, il gruppo armato albanese che ha combattuto in Kosovo, e bandiere del Kosovo stesso.
Sheshi është një mozaik i gjithë vendit dhe i të gjitha shtresave të tij. Ka qytetarë nga zona të ndryshme që, shumë kohë përpara çështjes së ishullit të Sazanit, luftonin për të mbrojtur territoret e tyre nga turizmi masiv. Ka njerëz nga lugina e Shushicës, ku qeveria donte të merrte ujin për ta çuar në bregdet, në mënyrë që të përballonte kërkesën e turistëve gjatë verës; njerëz nga zona e Valbonës dhe Vjosës, lumenj që kanë qenë në qendër të betejave historike kundër projektit qeveritar për ndërtimin e hidrocentraleve; por edhe të moshuar, si Tata, një ish-mësuese që thotë: “Jam këtu për të mbështetur të rinjtë, që të mos jetojnë si unë, me 300 euro pension dhe pa asnjë mbështetje sociale pas një jete pune”.
Në shesh janë edhe mbështetësit e liderit të opozitës, Sali Berisha, militantë të Partisë Demokratike, e cila që nga viti 2013 ka humbur terren përballë Edi Ramës, por që ka qeverisur mes skandalesh dhe protestash që shumë njerëz nuk i kanë harruar. Sheshi u lë vend, ndërsa ata qarkullojnë me një arkivol të frikshëm, që sipas tyre simbolizon fundin e regjimit të kryeministrit aktual; i toleron, ai shesh, por nuk ua lë protestën në dorë, duke brohoritur me forcë: “Rama në burg, Berisha në burg”.
“Ky është një revolucion. Nuk jam marrë kurrë me politikë, përkundrazi, gjithmonë i kam qëndruar larg. Këto protesta më kanë bërë të besoj për herë të parë në jetën time se besoj te një lëvizje qytetare”, thotë Erjoni, një arkitekt nga klasa e mesme e Tiranës, i cili për herë të parë del në protestë. Turma rritet pandalshëm, si një lumë. Dëgjohet thirrja “revolucion” dhe bëhen shaka me Edi Ramën, i cili po atë ditë feston ditëlindjen. Mes turmës kalon një grup që mban silueta flamingosh dhe një tortë ironike për kryeministrin.
"Prej më shumë se dhjetë vitesh jemi në luftë kundër Ramës dhe asaj që ai përfaqëson. Por ky është një shesh ndryshe. Ne, si aktivistë të Tiranës, jemi angazhuar për të denoncuar abuzimet e pushtetit, për të mbështetur betejat e komuniteteve lokale të prekura nga këto projekte që fillimisht morën qytetin tonë, më pas bregdetin dhe tani kërcënojnë malet. Nuk arrinim kurrë t'i bashkonim të gjitha këto situata. Sot, përkundrazi, jemi ne, janë komunitetet, është klasa e mesme e lodhur duke parë se pasurohet vetëm klika e oligarkëve pranë Ramës; janë partitë e opozitës së vërtetë, jo si demokratët, që më pas për çështjet kyçe votojnë bashkë me të. Dhe ka edhe nacionalistë, sigurisht, që na quajnë komunistë dhe homoseksualë. Pikërisht për këtë e përshkojmë protestën, sepse duhet të jemi të gjithë bashkë dhe nuk ka më kthim pas", thotë Entenela.
Njerëzit marrin fjalën me radhë për orë të tëra, ndërsa fëmijët vizatojnë në tokë. Grupi nis të lëvizë dhe fillon një marshim nëpër qendrën e qytetit, ndërsa turistë të habitur, me radhë valixhesh me rrota, shikojnë me kureshtje, lexojnë të argëtuar pankartat kundër qeverisë dhe bëjnë pyetje.
Domande che irritano sempre più Edi Rama. Ha dichiarato che non si torna indietro. Il progetto si realizzerà. Ma è nervoso. Prima ha accusato i serbi di essere dietro le proteste sullo status del Kosovo; poi i greci, sostenendo che stessero cercando di boicottare il turismo; poi gli iraniani, arrabbiati con l'Albania per il suo sostegno agli Stati Uniti. Di fatto, per la prima volta da quando è salito al potere nel 2013, si trova in difficoltà.
La SPAK, la Procura speciale anticorruzione, si sta avvicinando sempre di più a Rama. Dopo aver condannato l'ex sindaco di Tirana e il suo più stretto collaboratore, Erion Veliaj, per gravi reati di corruzione, ha posto sotto inchiesta anche la vice prima ministra Belinda Balluku per appropriazione indebita di fondi europei. Ed è proprio l'Unione Europea, secondo fonti della delegazione di Bruxelles a Tirana, ad essere irritata con Rama.
"Dato che gli Stati Uniti sono il principale sostenitore dello SPAK, con il movimento per Sazani e aderendo al Gaza Board, sta cercando di salvarsi", afferma K., un giornalista investigativo che si occupa da anni di questioni legate al primo ministro.
No, non si tratta solo di una battaglia ambientale. "Il fatto che Rama sia visto così vicino a Trump e che gli investitori siano così compromessi con Israele e con l'intero mondo dei super ricchi ha fatto infuriare tutti, persino persone molto diverse tra loro", afferma Olsi, sociologo che studia il fenomeno Rama da anni.
"Siamo qui a protestare per porre fine alla transizione infinita che ha tenuto l'Albania intrappolata in un duopolio di potere per oltre 30 anni. 'Basta Rama e basta Berisha' significa basta alla corruzione e al nepotismo, basta alla paura della politica. Nessuno sa come andrà a finire, ma queste proteste cambieranno per sempre il rapporto tra i cittadini e il governo, che, dopo la caduta del regime, non ha mai smesso di funzionare secondo una logica di potere e paura. E questa è una vera rivoluzione", aggiunge. / Adattato da "Pamphlet" di "Micro Mega"
Lini një Përgjigje