FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Edhe atletët më të suksesshëm në botë nuk janë të imunizuar ndaj gabimeve në momentet vendimtare. Historia e sportit njeh raste të tilla, si penalltia e humbur e Roberto Baggios në finalen e Kupës së Botës 1994 apo katër gjuajtjet e lira të dështuara nga Nick Anderson në finalen e NBA-së më 1995.
Këto janë veprime të përsëritura mijëra herë gjatë stërvitjes dhe zakonisht realizohen me sukses. Megjithatë, në situata presioni ekstrem, performanca mund të ndryshojë ndjeshëm. Një studim i realizuar nga një ekip kërkimor në Universitetin Shtetëror të Misisipit sugjeron se shkaku kryesor lidhet me mënyrën se si truri dhe trupi reagojnë nën presion.
Studimi dhe gjetjet kryesore
Studiuesit analizuan një grup lojtarësh basketbolli të nivelit fillestar dhe të ndërmjetëm, duke monitoruar njëkohësisht lëvizjet e trupit dhe aktivitetin e trurit gjatë realizimit të 50 gjuajtjeve për secilin pjesëmarrës.
Rezultatet treguan se në rastet e suksesshme:
lëvizjet ishin më të qëndrueshme dhe të koordinuara;
këmbët qëndronin të fiksuara mirë në tokë;
nyjet funksiononin në sinkron;
kishte më pak variacione në lëvizjet e kyçeve dhe bërrylit;
aktiviteti i trurit ishte i qëndrueshëm dhe i fokusuar në detyrë.
Në të kundërt, gjatë gjuajtjeve të pasakta:
trupi përpiqej të korrigjonte lëvizjen gjatë ekzekutimit;
truri ishte i angazhuar në analizë dhe rregullim të vazhdueshëm në kohë reale.
Roli i “autopilotit” dhe efekti i presionit
Sipas studiuesve, atletët elitarë zakonisht nuk analizojnë çdo lëvizje gjatë performancës. Ata mbështeten në automatizmin e krijuar përmes mijëra përsëritjeve, duke funksionuar në një lloj “autopiloti”.
Ky mekanizëm redukton ndryshueshmërinë dhe rrit efikasitetin e trurit. Por, nën presion të lartë – si në gara vendimtare – ky automatizëm mund të prishet. Atletët fillojnë të mendojnë më shumë për çdo detaj të lëvizjes, duke rikthyer një kontroll të vetëdijshëm që zakonisht i përket fazës së fillestarit.
Ky proces:
rrit pasigurinë në lëvizje;
prish koordinimin;
ul cilësinë e performancës.
Si mund të përmirësohet performanca
Një nga autorët e studimit, David Van den Heever, thekson se kuptimi i reagimeve të trurit dhe trupit nën presion është thelbësor për përmirësimin e performancës.
Sipas tij, atletët duhet të trajnohen jo vetëm për të përvetësuar teknikën e duhur, por edhe për të kuptuar momentin kur duhet të ndalojnë kontrollin e vetëdijshëm mbi lëvizjet.
Studimi sugjeron se në sport, suksesi në momentet vendimtare nuk varet vetëm nga aftësia fizike apo teknika, por edhe nga menaxhimi i proceseve mendore. Ruajtja e automatizmit të lëvizjeve mbetet një faktor kyç për performancë të qëndrueshme nën presion.
Lini një Përgjigje