FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kancelari gjerman ndryshon tonin ndërsa rriten kostot energjetike dhe shqetësimet për sigurinë dhe migracionin në Evropë
Kancelari gjerman Friedrich Merz javën e kaluar deklaroi se ishte “në të njëjtën linjë” me presidentin amerikan Donald Trump për objektivat e luftës në Iran. Tani ai nuk tingëllon më aq entuziast.
Në fillim të konfliktit, udhëheqësi i ekonomisë më të madhe të Evropës u pozicionua hapur pranë Uashingtonit, ndërsa disa liderë të tjerë evropianë, si kryeministri spanjoll Pedro Sanchez dhe presidenti francez Emmanuel Macron, i dënuan sulmet amerikano-izraelite si të paligjshme.
Megjithatë, ndërsa pasojat ekonomike dhe të sigurisë së luftës po bëhen më të dukshme për ekonominë më të madhe të Bashkimit Evropian, Merz ka filluar të ndryshojë qëndrim. Ai ka shprehur publikisht shqetësimin se administrata e Trump mund të mos ketë një strategji për të përfunduar luftimet në Gjirin Persik.
Të premten, gjatë një vizite në Norvegji, Merz shprehu kritikat më të forta deri tani. Ai tha se lufta ngre “pyetje të mëdha” për sigurinë dhe shtoi se konflikti “ka ndikim të madh në kostot tona të energjisë dhe mund të shkaktojë migracion në shkallë të gjerë”.
Ky qëndrim është shumë i ndryshëm nga ai i javës së kaluar në Uashington. Gjatë vizitës në Shtëpinë e Bardhë, në Zyrën Ovale, Merz shprehu mbështetje për objektivat e luftës së Trump. Ai reagoi pozitivisht kur presidenti amerikan foli për dëmet që sulmet ajrore të SHBA-së kishin shkaktuar në Iran dhe deklaroi se Berlini ishte plotësisht në një linjë me Uashingtonin për nevojën e rrëzimit të regjimit në Teheran.
Tani kancelari gjerman duket më i rezervuar, ndërsa lufta po hyn në javën e tretë, rrezikon gjithnjë e më shumë interesat gjermane dhe evropiane. Izolimi politik i Merz mes disa aleatëve evropianë dhe presioni nga partneri i tij në koalicion, Partia Socialdemokrate (SPD), e kanë shtyrë atë të mbajë një qëndrim më të ashpër ndaj konfliktit.
Merz ka shprehur shqetësimin se lufta në Iran mund të përkeqësojë vështirësitë ekonomike të Gjermanisë, veçanërisht për sektorin e prodhimit, i cili tashmë po përballet me probleme dhe është shumë i ndjeshëm ndaj rritjes së çmimeve të energjisë. Ai gjithashtu paralajmëron se konflikti mund të pengojë përpjekjet evropiane për t’i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë dhe të nxisë një krizë të re refugjatësh.
Të premten, Merz kritikoi vendimin e administratës Trump për të lehtësuar sanksionet ndaj naftës ruse me synimin për të ulur çmimet globale të naftës. Ai paralajmëroi se kjo mund të ndihmojë Kremlinin të forcojë financimin e luftës në Ukrainë dhe e quajti vendimin “të gabuar”.
“Ne duam të sigurohemi që Rusia të mos e shfrytëzojë luftën në Iran për të dobësuar Ukrainën,” tha Merz.
Mesazhe të përziera
Që nga fillimi i sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit, Merz ka dërguar mesazhe të ndryshme lidhur me Iranin. Një ditë pas sulmeve të para, ai shprehu dyshime se operacioni do të arrinte të rrëzonte regjimin në Teheran dhe paralajmëroi për rrezikun e një situate të ngjashme me Irakun. Megjithatë, ai theksoi se Gjermania nuk ishte në pozicion për t’u “mbajtur leksione” aleatëve dhe mbështeti objektivin e ndryshimit të regjimit.
Këto mesazhe të ndryshme kanë krijuar konfuzion edhe në Teheran. Ambasadori iranian në Gjermani, Majid Nili Ahmadabadi, i tha Politico-s se qeveria iraniane nuk e kupton qartë qëndrimin gjerman.
“Nuk e dimë cili është qëndrimi real i Gjermanisë. Po dëgjojmë zëra të ndryshëm nga brenda qeverisë,” tha ai.
Megjithatë, këtë javë Merz shfaqi një ton më kritik ndaj operacioneve amerikano-izraelite. Të mërkurën, gjatë një konference në Berlin me kryeministrin çek Andrej Babiš, ai shprehu shqetësim se SHBA dhe Izraeli mund të mos kenë një plan për përfundimin e konfliktit. “Nuk kemi interes për një luftë pa fund,” deklaroi Merz.
Presioni politik në Evropë
Ndryshimi i tonit lidhet pjesërisht me presionin në rritje brenda Bashkimit Evropian dhe brenda vetë koalicionit qeveritar në Gjermani. Deputetë të SPD-së kanë kritikuar gjithnjë e më shumë Unionin Kristian Demokrat (CDU) të Merz për një qëndrim të butë ndaj Trump dhe sulmeve në Iran.
Eurodeputeti socialdemokrat René Repasi tha se kritikat e fundit të presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, ndaj sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit tregojnë izolimin e Berlinit në këtë çështje.
Sipas tij, shumica e vendeve anëtare të BE-së mbështesin këtë qëndrim kritik.
Edhe kryeministrja italiane Giorgia Meloni, shpesh aleate e Trump, iu bashkua këtë javë liderëve evropianë që e konsiderojnë sulmin ndaj Iranit në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare.
Merz nuk ka shkuar deri në këtë pikë, dhe nuk pritet ta bëjë. Megjithatë, politikanë të SPD-së në Berlin thonë se retorika më e ashpër e tij në ditët e fundit lidhet edhe me presionin politik brenda koalicionit.
Frika nga kriza ekonomike dhe migratore
Lufta e zgjatur paraqet rreziqe të mëdha ekonomike për Gjermaninë, veçanërisht për industrinë prodhuese me konsum të lartë energjie.
Ekonomistja Veronika Grimm shkroi në gazetën gjermane Handelsblatt se perspektivat e rritjes ekonomike mund të përkeqësohen.
“Për Gjermaninë kjo do të thotë se shpresat për rikthimin e rritjes ekonomike po zbehen sërish,” shkroi ajo.
Në të njëjtën kohë, Gjermania mund të jetë një nga vendet e BE-së më të prekura nëse lufta në Lindjen e Mesme shkakton një valë të re refugjatësh.
Sipas një studimi të fondacionit Rockwool me bazë në Berlin, rreth 28 për qind e iranianëve që mund të largohen nga vendi e konsiderojnë Gjermaninë destinacionin më të mundshëm. Një arsye kryesore është fakti se në Gjermani tashmë jeton një komunitet i madh refugjatësh iranianë.
Këto zhvillime ndodhin në një moment të ndjeshëm politik për Merz, ndërsa partia e tij përballet me zgjedhje rajonale dhe me rritjen e partisë së ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD).
Përballë këtyre rreziqeve, Merz deklaroi të premten se do të punojë për të zhvilluar një plan për përfundimin e luftës në bashkëpunim me vendet e G7 dhe Izraelin.
“Gjermania nuk është palë në këtë luftë dhe nuk dëshiron të bëhet e tillë,” tha ai. “Të gjitha përpjekjet tona janë të përqendruara në përfundimin e luftës.” /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje