FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Evropianët duan gjithnjë e më shumë të mbështeten te vetja dhe jo te SHBA-ja për mbrojtje, por ka dyshime të mëdha nëse kjo është e mundur, sipas një sondazhi të ri të ndarë me POLITICO.
Një sondazh i qershorit nga Public First në 24 vende të BE-së, zbuloi se 40 përqind e të anketuarve thanë se do të ishte e pranueshme që vendi i tyre të mbështetej te Evropa për ndihmë ushtarake, ndërsa vetëm 14 përqind ishin të hapur për t'u ndihmuar nga vende jashtë Evropës, siç janë Shtetet e Bashkuara.
“Evropianët ndihen më pak të sigurt dhe besojnë se SHBA-të janë më pak të besueshme. Nëse kjo nënkupton një gatishmëri për t’u përballur me disa nga kompromiset akute që do të nënkuptojë një mbrojtje më autonome evropiane, veçanërisht nevoja për investime më të mëdha që nuk janë domosdoshmërisht të përqendruara në firmat në vendin e tyre, mbetet një çështje e hapur”, tha Anand Menon, drejtor në Public First.
Por qytetarët e BE-së ishin të ndarë në mendime mbi aftësinë e Evropës për ta bërë këtë, me 41 përqind që thanë se është gati t'i mbrojë ata, ndërsa 43 përqind thanë se nuk është.
Ka edhe më shumë dyshime mbi mbrojtjen kombëtare, me 58 përqind të të anketuarve që mendojnë se vendi i tyre nuk ishte i përgatitur të mbronte veten dhe vetëm 27 përqind mendojnë se ishte.
Sondazhi vjen në një kohë kur administrata e Donald Trump vë në pikëpyetje garancinë e mbrojtjes kolektive të NATO-s, ka kërcënuar të aneksojë Groenlandën, një territor danez, ka zvogëluar sasinë e aseteve ushtarake amerikane në dispozicion të NATO-s dhe po tërheq disa trupa nga Gjermania.
Sipas Nenit 5 të NATO-s, të 32 anëtarët, përfshirë SHBA-në dhe Kanadanë, janë të përkushtuar të përgjigjen nëse dikush sulmohet. Në të njëjtën kohë, shumë zyrtarë të lartë të inteligjencës dhe ushtarakë kanë frikë se Rusia mund të sulmojë një vend evropian deri në fund të dekadës.
Shtëpia e Bardhë po u bën presion vendeve evropiane që të shpenzojnë më shumë për mbrojtjen, diçka që ka të ngjarë të jetë një problem në samitin e NATO-s javën e ardhshme në Ankara, dhe të marrin përsipër më shumë nga barra konvencionale e mbrojtjes së kontinentit.
Pavarësisht dyshimeve në lidhje me angazhimin e SHBA-së, shumica e vendeve evropiane ende blejnë sisteme kyçe armësh nga Amerika dhe mbështeten në aftësitë kyçe të SHBA-së, si inteligjenca, asetet hapësinore dhe furnizimi me karburant ajër-ajër. Megjithatë, 46 për qind e të anketuarve ranë dakord që vendet evropiane duhet të prodhojnë pajisje mbrojtëse brenda vendit, edhe nëse kjo rrit kostot.
Më herët këtë vit, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se kushdo që mendon se Evropa mund të mbrohet pa SHBA-në po “ëndërron”, duke zemëruar disa ligjvënës evropianë.
Por pikëpamjet publike pasqyrojnë disa nga shqetësimet e Rutte-s. Njerëzit në vendet në vijën e frontit pranë Rusisë, përfshirë shtetet baltike, Rumaninë dhe Bullgarinë, kishin ndër dyshimet më të larta në lidhje me aftësinë e tyre për të mbrojtur veten pa ndihmë nga jashtë.
Ato qeveri janë mbështetëse të forta të NATO-s dhe shumica duan që SHBA-të të mbajnë trupa në Evropë. Finlanda ishte përjashtimi i vetëm, me një shumicë të madhe prej 76 për qind të bindur se vendi i tyre ishte gati të mbrohej. Finlanda, një anëtare e re e NATO-s, ka një program të fuqishëm rekrutimi dhe një ushtri të armatosur mirë që stërvitet për një sulm rus.
Në 18 vende, shumica e të anketuarve thanë se ishte në rregull që vendi i tyre të mbështetej te Evropa për t'u siguruar që kishte një ushtri mjaftueshëm të fortë për të shmangur një sulm. Finlanda, Franca, Polonia, Bullgaria, Rumania dhe Greqia ishin të vetmet vende në të cilat shumica thanë se vendet e tyre duhet të jenë në gjendje të luftojnë vetëm.
Besimi francez nuk është për t’u habitur. Është fuqia e vetme bërthamore e BE-së dhe ka një traditë të gjatë të aftësisë ushtarake të pavarur; shumica e vendeve të tjera kanë parë rritje të ndjeshme të shpenzimeve të mbrojtjes.
Bashkimi Evropian ka fuqi të kufizuara mbrojtëse, por blloku po përpiqet t’i bindë vendet anëtare të financojnë dhe blejnë së bashku armë për të kapërcyer fragmentimin në industrinë ushtarake. Ka disa diskutime për krijimin e një ushtrie evropiane, por një perspektivë e tillë është shumë e largët, nëse ndodh fare. Programet e financuara nga BE-ja, të tilla si programi SAFE me kredi për armë prej 150 miliardë eurosh, kufizojnë pjesëmarrjen e vendeve jo-anëtare, duke zemëruar SHBA-në./Politico
Lini një Përgjigje