FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Perspektiva e rindërtimit të shtëpive, bizneseve dhe të gjitha institucioneve e shërbimeve të nevojshme për t'u rikthyer në jetën normale në Gaza është e frikshme nga çdo këndvështrim...
Ndërsa mijëra banorë kthehen në lagjet e tyre në Rripin e Gazës pas një armëpushimi me Izraelin, shumë prej tyre e dinë se shtëpitë e u janë kthyer në rrënoja.
Perspektiva e rindërtimit të shtëpive, bizneseve dhe të gjitha institucioneve e shërbimeve të nevojshme për t'u rikthyer në jetën normale në Gaza është e frikshme nga çdo këndvështrim: OKB-ja e vlerëson dëmin në 70 miliardë dollarë. Siç analizon një ekspert i sigurisë në Lindjen e Mesme nga King's College London: "Është më keq sesa të fillosh nga e para, këtu nuk po fillon nga rëra, po fillon nga rrënojat".
WATCH: Israeli drone footage reveals the scale of destruction in Gaza. pic.twitter.com/B6Y8zmXF2k
— Clash Report (@clashreport) October 4, 2025
Niveli i shkatërrimit në Rripin e Gazës "tani është rreth 84%. Në disa pjesë të Gazës, siç është Qyteti i Gazës, ai arrin madje 92%", thotë një përfaqësues special i Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara për Palestinezët. Shkatërrimi ka krijuar një sasi të madhe rrënojash. Vlerësimet e BBC-së, bazuar në të dhënat e fundit satelitore, sugjerojnë se mund të ketë mbi 60 milionë ton rrënoja që presin të pastrohen në Gaza.
Çdo proces rindërtimi pas luftës duhet të fillojë me pastrimin e mbetjeve të luftës. Miliona ton rrënoja që tani mbulojnë Rripin e Gazës nuk janë vetëm grumbuj betoni dhe metali të përdredhur. Ato përmbajnë gjithashtu mbetje njerëzore dhe bomba të pashpërthyera.
Një proces i klasifikimit dhe ndarjes së rrënojave është gjithashtu i nevojshëm. Pasi të hiqen materiale të tilla si plastika dhe çeliku, betoni i mbetur mund të bluhet dhe të ripërdoret.
Kjo do të hedhë themelet për rindërtim, por përpjekjet e rindërtimit do të kërkojnë importe masive të materialeve. Pasi të pastrohen zonat, atëherë shërbimet bazë si uji, kanalizimet dhe energjia elektrike mund të rikthehen.
-Ujë dhe kanalizime
Uji i pastër është një nevojë urgjente për banorët e Gazës. Sipas vlerësimeve të UNICEF-it, më shumë se 70% e 600 objekteve të ujit dhe kanalizimeve të zonës janë dëmtuar ose shkatërruar nga lufta që filloi më 7 tetor 2023.
Pas njoftimit të fundit për armëpushim, ushtarët izraelitë pozuan përpara një impianti për trajtimin e ujërave të zeza në qytetin e Gazës, të cilit i ishte vënë flaka. Dëmi ndodhi pak para se forcat ushtarake izraelite të tërhiqeshin nga një pozicion pranë impiantit.
Trajtimi i ujërave të ndotura është jetik për të parandaluar grumbullimin e ujërave të zeza dhe përhapjen e sëmundjeve. Mjekët kanë thënë se Gaza ka shkallë të lartë sëmundjesh, të cilat mund të vrasin fëmijë, dhe janë rrezik për kolere në disa zona.
Imazhet satelitore tregojnë dëmtime në kullat biologjike të impiantit të trajtimit të ujërave të ndotura Sheikh Ejleen, të cilat janë komponentët kryesorë që përdoren për të trajtuar ujërat e ndotura.
Që nga fillimi i luftës, riparimet janë penguar kryesisht nga kërcënimi i menjëhershëm i sulmeve ajrore dhe artilerie izraelite dhe mungesa e mjeteve. Disa objekte janë sulmuar përsëri pasi janë riparuar.
IDF tha se veprimet e saj ishin të bazuara në domosdoshmërinë ushtarake dhe në përputhje me ligjin ndërkombëtar, ndërsa kërkon të parandalojë Hamasin nga kërcënimi i qytetarëve të Izraelit. Përveç impianteve të trajtimit të ujërave të zeza, Gaza ka impiante të veçanta që ofrojnë ujë të pijshëm të pastër, të cilat gjithashtu kanë pësuar dëme të konsiderueshme.
Imazhet satelitore nga prilli 2024 tregojnë një impiant shkripëzimi uji deti që furnizonte Gazën veriore dhe Qytetin e Gazës ende të paprekur. Megjithatë, deri në fillim të majit, ai ishte shkatërruar. Dëmi total vlerësohet në rreth 1 miliard dollarë.
-Strehim
Gjatë luftës, qendra satelitore e OKB-së, Unosat vlerëson se gjithsej 282,904 shtëpi dhe apartamente në të gjithë Gazën u dëmtuan ose u shkatërruan. Megjithatë, këto shifra ka të ngjarë ta nënvlerësojnë situatën e vërtetë, pasi ato ende nuk përfshijnë operacionet e fundit ushtarake në Qytetin e Gazës.
Grafiku më poshtë tregon rritjen e ndjeshme të shkallës së dëmtimit të shtëpive në mesin e vitit 2024, që përkon me operacionet e IDF në Rafah, të cilat shkatërruan pjesën më të madhe të qytetit. Një rritje tjetër e konsiderueshme ka të ngjarë të ketë ndodhur si rezultat i pushtimit të Qytetit të Gazës.
Bashkia e Qytetit të Gazës, e drejtuar nga Hamasi, ka thënë se 90% e rrugëve të saj janë dëmtuar gjithashtu. Ekspertët vlerësojnë se rindërtimi i stokut të banesave në Gaza mund të zgjasë me dekada.
-Energjia elektrike
Rrjeti elektrik i Gazës ishte nën presion para luftës së tanishme. Ndërprerjet energjisë elektrike ishin të shpeshta dhe shumica e banorëve të Gazës jetonin me orë të kufizuara energjie elektrike çdo ditë.
Historikisht, pjesa më e madhe e furnizimit me energji elektrike të Gazës vinte nga linjat e energjisë që vinin nga Izraeli dhe nga termocentrali me naftë i Gazës, me shtimin e disa paneleve diellore në çati.
Që nga 11 tetori 2023, Gaza ka përjetuar një ndërprerje pothuajse të plotë të energjisë, pas ndërprerjes së furnizimit me energji elektrike nga Izraeli. Një përjashtim ka qenë furnizimi direkt në impiantin e shkripëzimit në Gazën Jugore, i cili siguron ujë të pijshëm të pastër. Izraeli rilidhi energjinë në stacion më 14 nëntor 2024 dhe më pas e ndërpreu atë përsëri më 9 mars 2025.
Termocentrali i Gazës është jashtë funksionit për shkak të mungesës së karburantit dhe impiantet diellore janë dëmtuar rëndë. Me rrjetin kryesisht jashtë funksionit, shërbimet thelbësore varen nga gjeneratorët e kufizuar të naftës dhe panelet diellore të mbetura.
Një vlerësim i përbashkët në fillim të këtij viti nga Banka Botërore, Bashkimi Evropian dhe OKB-ja vlerësoi se mbi 80% e objekteve të prodhimit dhe shpërndarjes së energjisë elektrike janë shkatërruar ose kanë dalë jashtë funksionit që nga fillimi i luftës, me një kosto të vlerësuar të dëmit prej mbi 494 milionë dollarësh.
Kompania përgjegjëse për menaxhimin e furnizimit me energji elektrike në të gjithë Rripin e Gazës thotë se 70% e ndërtesave dhe objekteve të saj janë shkatërruar që nga tetori 2023.
-Bujqësi
Imazhi satelitor më poshtë i një zone në lindje të Jambalyas tregon se si 4 kilometra katrorë me të mbjella, me shumë gjasa ullinj dhe fruta agrume, u shkatërruan gjatë luftës.
Një rrugë e ndërtuar nga IDF kalon nëpër tokën e dëmtuar, me shumë gjasa për të siguruar akses në zonat veriore të qytetit të afërt të Gazës.
Një analizë e Universitetit Shtetëror të Kentit zbuloi se në të gjithë Rripin e Gazës, 82.4% e të korrave vjetore dhe më shumë se 97% e pemishteve me shumë gjasa ishin dëmtuar gjatë luftës që nga 10 gushti i këtij viti.
Rënia në bujqësi, e kombinuar me kufizimet e zgjatura të ndihmës, çoi në një krizë të rëndë ushqimore gjatë gjithë luftës, duke kulmuar me shpalljen e urisë në Qytetin e Gazës në shtator.
-Arsimi
Rreth gjysma e popullsisë së Gazës para luftës ishte nën 18 vjeç, kështu që rindërtimi i shkollave është thelbësor për një kthim në jetën normale. Ndërtesat shkollore janë bërë strehimore për palestinezët e zhvendosur gjatë gjithë konfliktit dhe shpesh janë shënjestruar nga forcat e IDF-së me arsyetimin se ato strehonin qendra "komande dhe kontrolli" për Hamasin dhe grupet e lidhura me të.
Agjencia e ndihmës e OKB-së për Palestinën, UNRWA, e cila dikur drejtonte 288 shkolla në Gaza, raporton se 91.8% e të gjitha ndërtesave shkollore do të kenë nevojë për rindërtim të plotë ose punë të mëdha rehabilitimi për t'i bërë ato përsëri funksionale.
Institucionet e arsimit të lartë gjithashtu nuk janë kursyer.
Për shembull, në dhjetor 2023, Universiteti al-Azhar, në jug të qytetit të Gazës, u hodh në erë nga forcat izraelite. Zona tani është pjesë e Korridorit Netzarim, një nga shumë zonat e militarizuara të krijuara nga IDF gjatë luftës.
I njëjti fat i ndodhi edhe Universitetit Israa, i cili ndodhet më pak se 2 km larg dhe u shkatërrua nga forcat izraelite, pasi shërbeu si bazë e përkohshme për disa javë./Përshtati "Pamfleti" nga "Protothema"
Lini një Përgjigje