TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 2 Maj 2025, 20:43

Tronditja e politikës, a po shkon Nigel Farage drejt postit Kryeministror në Britani?

Shkruar nga Pamfleti

Tronditja e politikës, a po shkon Nigel Farage drejt postit Kryeministror

E djathta populiste po fiton terren në Francë dhe Gjermani dhe është në pushtet në Itali që nga viti 2022. Këto janë të gjitha ekonomi të G7 të Evropës Perëndimore me shumë të përbashkëta me Mbretërinë e Bashkuar. Pse duhet që Partia Laburiste e Starmer të jetë imune ndaj kërcënimit?

Politika britanike po përkeqësohet. Dhe Nigel Farage është këtu për t’a ndihmuar.

Lideri i zjarrtë i partisë Reform UK po feston një nga fitoret e tij më të famshme, pasi rrëzoi Partinë Laburiste në një nga bastionet e saj, që qeveria e qendrës së majtë e Keir Starmer nuk duhej ta kishte humbur kurrë.

Për pjesën më të madhe të dy dekadave të tij në politikë, Farage është parë si një kërcënim më i madh për Konservatorët sesa për të majtën.

Por, pasi fitoi zgjedhjet e pjesshme për parlamentin në Runcorn dhe Helsby, në veriperëndim të Anglisë — dhe pasi mori edhe qindra vende në këshillat lokale — ai po e mban premtimin e tij për të sulmuar Partinë Laburiste.

Nëse ka një gjë që tregojnë zgjedhjet e së enjtes në Angli, ajo është se rritja e fortë e Reform UK, e cila e ka çuar partinë në vendin e parë në sondazhet e opinionit publik në muajt e fundit, është reale.

Kjo nga ana tjetër do të thotë se nuk është më politikë fantazie të pyesësh nëse herët a vonë vetë Farage mund të përfundojë si kryeministër i Britanisë.

Para së gjithash, ia vlen të vlerësohet shkalla e arritjeve të partisë në Runcorn. Duke përjashtuar vendin e mbajtur nga Kryetari i Dhomës së Komunave, Runcorn ishte zona e 49-të më e sigurt e Partisë Laburiste, me një shumicë prej gati 15000 votash - 34.8 përqind - në zgjedhjet e fundit. Nëse Farage mund të fitojë këtu, ai mund të mendojë se nuk ka vend ku nuk mund të ketë sukses.

Zona e rrezikut

Në letër, rezultati i Runcorn do të vendoste më shumë se 350 nga 411 vendet që fitoi Partia Laburiste në zgjedhjet e vitit 2024 tani në zonën e rrezikut. Kjo është më se e mjaftueshme për të fituar shumicën në Dhomën e Komunave me 650 vende dhe një perspektivë e tmerrshme për qeverinë e Starmer vetëm 10 muaj pas fitores së saj dërrmuese.

Sigurisht, Reform fitoi me një diferencë të vogël në Runcorn të enjten — vetëm gjashtë vota. Dhe mençuria konvencionale thotë se një zgjedhje e pjesshme dhe një sërë fitoresh në këshillat vendore janë tregues të dobët të asaj që do të ndodhë në zgjedhjet e përgjithshme, kur qeveria e vendit është në rrezik.

Por historia e kohëve të fundit në politikën britanike dhe gjetkë sugjeron se mençuria konvencionale mund të jetë udhërrëfyesi më i keq nga të gjithë.

Pak nga ata që janë konvencionalisht të mençur e parashikuan Brexit-in në vitin 2016 ose ngritjen (dhe rikthimin) e Donald Trump. Ndërkohë, në të gjithë Evropën, partitë populiste të krahut të djathtë po i kundërvihen vazhdimisht rrymës qendrore.

E djathta populiste po fiton terren në Francë dhe Gjermani dhe është në pushtet në Itali që nga viti 2022. Këto janë të gjitha ekonomi të G7 të Evropës Perëndimore me shumë të përbashkëta me Mbretërinë e Bashkuar. Pse duhet që Partia Laburiste e Starmer të jetë imune ndaj kërcënimit?

Ministrat në rrezik

Edhe pse Reform UK ka shumë pak gjasa të kopjojë Runcornin duke eliminuar Partinë Laburiste në zgjedhjet e ardhshme të përgjithshme, ajo prapëseprapë mund të shkaktojë dëme të mjaftueshme për t’i hequr qeverisë shumicën e saj. Reform është aktualisht në vendin e dytë pas Partisë Laburiste me 89 vende. Rreth 60 prej tyre janë në veri të Anglisë dhe 13 në Uells, zona që konvencionalisht shihen si qendra të Partisë Laburiste.

Në 37 zona zgjedhore, epërsia e Partisë Laburiste ndaj Reformës është më pak se 8,000 vota. Këto përfshijnë vendet e mbajtura nga ministra të shumtë, përfshirë Sekretaren e Arsimit Bridget Phillipson, Sekretarin e Mbrojtjes John Healey, Zëvendëskryeministren Angela Rayner dhe Sekretaren e Brendshme Yvette Cooper.

Dështimi më i mirë

Reform UK e Farage pësoi efektin e kundërt për shkak të një fushate shumë joefikase. Ata grumbulluan 14 përqind të votave - 4.1 milionë në nivel kombëtar - por fituan vetëm pesë vende në Dhomën e Komunave vitin e kaluar (një nga të zgjedhurit është larguar nga partia që atëherë).

Ky ishte rezultat i mungesës së infrastrukturës së vërtetë të fushatës, mungesës së organizimit të trupave tokësore për të trokitur në dyer dhe shumë pak planifikimi. Farage hyri vetë në garën zgjedhore vetëm dy javë pas fillimit të fushatës, pasi më parë kishte përjashtuar mundësinë e kandidimit.

Disa strategë të Partisë Laburiste ngushëllohen nga fakti se rezultatet e së enjtes mund të kishin qenë më të këqija dhe po e lavdërojnë veten që ende kanë një operacion të mirë tokësor që mund të japë rezultate kur ka nevojë.

Por edhe Reforma tani ka një shans. Pasi fitoi qindra vende në këshillat vendore këtë javë, ajo do të ketë një shans për të ndërtuar një infrastrukturë zgjedhore dhe një ushtri aktivistësh që mund të shpërndajnë fletëpalosje dhe të organizojnë fushata në të gjithë vendin shumë më efektivisht.

Nëse strategët zgjedhorë të Farage-it mund t’i mobilizojnë këto burime më të mëdha në mënyrë më efikase, nuk ka asnjë arsye pse ai të mos ketë një ushtri deputetësh për të komanduar pas zgjedhjeve të ardhshme.

Ndërtimi i një makinerie

Reforma ka filluar tashmë ta profesionalizojë qasjen e saj dhe të përqendrohet pa mëshirë në makinerinë e saj zgjedhore, duke përfshirë rritjen e anëtarësisë së saj në atë që tani pretendon të jetë 227,000 - më e madhe se Konservatorët dhe duke iu afruar totalit të Laburistëve.

“Ne i kemi marrë këto zgjedhje për këshillin shumë më seriozisht sesa kemi bërë ndonjëherë më parë”, tha Alex Wilson, anëtar i Reformës në Asamblenë e Londrës. Këto zgjedhje janë thelbësore për “marrjen e atij lloj informacioni dhe të dhënash në terren në nivel lokal, të cilat më pas do të shërbejnë si shënjestër për fushatat e ardhshme”, tha Wilson.

“Të kesh një bazë njerëzish të zgjedhur në qeverisjen vendore të jep njerëz që do të udhëheqin edhe fushatën në terren, sepse ushtarët më të mirë janë ata që kanë përvojë në lojë.”

Vitin e kaluar, strategët e Starmer morën vendimin për të mos luftuar Farage-in, sepse e dinin se ai do t'u shkaktonte më shumë dëme Konservatorëve. Në fund, ata kishin të drejtë dhe Partia Laburiste mori një fitore të thellë.

Shumë konservatorë janë thellësisht të shqetësuar për rezultatet e tyre të tmerrshme këtë javë dhe thirrjet për një lloj bashkimi ose pakti me Reformën ka të ngjarë të shtohen.

Sulmi ndaj Farage-it

Starmer gjithashtu sheh rreziqet. Strategjia e Partisë Laburiste është të përpiqet të jetë e ashpër ndaj Farage për të përshtatur frazën e famshme të Tony Blair.

Ata po punojnë për të shfaqur sukseset e tyre në përballimin e imigracionit të paligjshëm dhe për të ringjallur shërbimet publike në vështirësi, veçanërisht NHS-në. Në të njëjtën kohë, strategët e Partisë Laburiste planifikojnë të vazhdojnë të kritikojnë Farage-in për komentet e tij të kaluara ku shprehte admirim për Vladimir Putinin, si dhe për sugjerimin e tij se NHS ka nevojë për një ripërcaktim themelor të modelit të saj të financimit.

Por asnjë nga këto nuk është i garantuar se do të funksionojë. Votuesit zgjodhën "ndryshimin" vitin e kaluar - ishte slogani zgjedhor me një fjalë i Partisë Laburiste. Ata ende nuk e kanë ndjerë atë, siç e pranoi vetë Starmer. Nuk është e qartë nëse ata do të jenë të gatshëm të presin, me cinizmin që duket se është në rritje.

Siç zbuloi Studimi Britanik i Zgjedhjeve, fitorja dërrmuese e Partisë Laburiste në zgjedhjet e vitit 2024 erdhi mes niveleve të larta të alienimit politik, me një në tre votues që thanë se “nuk kanë besim” te politikanët.

Ky lloj qëndrimi e bën një peizazh të fragmentuar zgjedhor edhe më të paqëndrueshëm. Brenda pesë viteve, votuesit britanikë ndryshuan ndjeshëm drejtimin nga dhënia e një shumice të madhe prej 80 vendesh për konservatorët e Boris Johnson, në rrëzimin e tyre nga detyra me rezultatin e tyre më të keq ndonjëherë dhe dhënien e një fitoreje masive prej 174 vendesh për Partinë Laburiste të Starmer. /Përshtati Pamfleti nga Politico/  

Lini një Përgjigje