FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Die Regierung hat uns drei Zahlen genannt, um uns zu beruhigen, und es lohnt sich, sie einzeln zu betrachten. Da ist Diella, die von künstlicher Intelligenz generierte Ministerin, die seit dem 11. September 2025 im Amt ist. Ylli, der digitale Assistent für Landwirte , der am 1. Juni von Minister Andis Salla vorgestellt wurde. Und schließlich Besa, das Dokument, das am 24. Juli 2026 als Reflexion für die vierte Legislaturperiode veröffentlicht wurde.
Diella wurde als Garantie für hundertprozentige Korruptionsfreiheit bei Ausschreibungen angepriesen, da der Algorithmus keine Bestechungsgelder annimmt. Das Problem: Der Algorithmus hat ein Gesicht bekommen. Diellas Gesicht und Stimme gehören der Schauspielerin Anila Bisha, die erklärte, niemals ihre Zustimmung erteilt zu haben und eine Million Euro Schadenersatz forderte. Die Transparenzministerin präsentierte sich also mit einem ohne ihre Erlaubnis aufgenommenen Bild. Dies ist der erste von drei Gründen, warum Vertrauen so schwer zu gewinnen ist.
Ylli sprach Albanisch, in Echtzeit, von jedem Telefon aus, und versprach, jedem Landwirt zur Seite zu stehen. Die Demonstration führte Manjola Hafizi, eine Himbeerbäuerin, vor. Nur eines fehlte dem System: das subventionierte Öl und der bezahlbare Kunstdünger, die der Landwirt dringend benötigte. Ylli bietet zwar agronomische Informationen, Anleitungen und Förderprogramme, aber keine wirkliche Problemlösung. Man vergibt per Handy einen Stern, wenn man einen Tankwagen auf dem Feld braucht.
Faith unterscheidet sich von beiden. Diella und Ylli fordern nichts; sie sind nur Beiwerk einer digitalen Revolution, die Deutschland verkauft werden soll. Faith hingegen verlangt etwas im Gegenzug: Ihr Vertrauen. Und genau darum bittet Faith, nachdem die Menschen seit zwei Monaten täglich auf die Straße gehen, weil diese Regierung den Bürgern nur noch eines zu bieten hat: die Unterdrückung jeglicher Hoffnung. Besa wird von derselben Regierung gefordert, die die täglichen Proteste zur Normalität erhoben hat, und nun, am 56. Tag, bittet sie um Vertrauen, als hätte sie nichts mit dem Grund zu tun, warum die Straßen nicht leer sind.
Die Antwort ist also einfach. Wir misstrauen der Sonne, weil sie mit einem gestohlenen Gesicht entstand. Wir misstrauen dem Stern, weil er uns Licht spendete, als wir Öl brauchten. Wir misstrauen Besa, weil es das einzige der drei Produkte ist, bei dem die Kosten der Nichterfüllung nicht vom Algorithmus, sondern vom glaubenden Bürger getragen werden. Besa wird nicht gesucht, Besa wird gefunden. Und eine Regierung, die es am 56. Tag des Protests sucht, hat selbst zugegeben, es für immer verloren zu haben… / Broschüre
Diella doli me moral te dobet, pasi sic tha ky piçketori "do kujdeset per 83 femijet e rinj...", me pakfjale 83 kopila... Ylli u fik se naftes mundet vetem ti marrim ere Ndersa me dokumentin besa te marre e te fshije by..en se nuk i hyn ne pune me per asgje, ose ta ruaje qe ta kete per lexim tek 7-te penxheret
Ekziston një fabul e vjetër për Stalinin. Thuhet se, në një darkë me drejtuesit e lartë të regjimit, ai mori një pulë dhe filloi t’i këpuste puplat njëra pas tjetrës. Pula dridhej nga dhimbja, përpiqej të largohej, por ishte e dobët dhe e pafuqishme. Kur mbeti pothuajse e zhveshur, Stalini hodhi disa kokrra grurë përpara saj. Pula, e rraskapitur dhe e uritur, u kthye dhe filloi t’i hante. Atëherë ai u tha të pranishmëve: "Shikoni si qeveriset një popull, mjafton ta mbash të uritur dhe do të vijë pas teje edhe kur ti e ke dëmtuar." Fabula e pulës është një pasqyrë për çdo qeveri që harron se qytetari nuk është një spektator i teatrit politik, por pronari i shtetit. Rëndësia e saj qëndron te paralajmërimi se çdo pushtet që e sheh qytetarin jo si sovran, por si subjekt për t’u menaxhuar, përpiqet ta mbajë atë midis frikës dhe varësisë. Kjo fabul na mëson se pushteti nuk mbahet vetëm me forcë. Mbahet edhe duke e bërë qytetarin të varur. Ta mbash gjithmonë aq pranë mbijetesës, sa çdo thërrime t'i duket dhuratë. T'i thuash se është privilegj të marrë atë që në fakt është e drejta e tij. T'i shesësh si sukses atë që duhej të ishte detyrim. T'i kërkohet mirënjohje për atë që në fakt i takon. Gjatë qeverisjes së Edi Ramës është krijuar një hendek gjithnjë e më i madh mes atyre që marrin vendime dhe atyre që jetojnë pasojat e tyre. Një hendek ku qytetari dëgjon për rritje ekonomike, ndërsa në portofol ka përherë më pak; dëgjon për sukses, ndërsa në shtëpi bën llogari; dëgjon për një të ardhme europiane, ndërsa shumë të rinj e emigrojnë për një të ardhme diku tjetër. Pensionisti shqiptar nuk kërkon luks. Kërkon vetëm që pensioni të mos jetë një dilemë e përditshme: a do blej ilaçet apo do blej ushqimet? Por ndërkohë, politika duket se ka një tjetër problem madhor: komoditetin e saj. Rrogat e deputetëve rriten. Diskutohet për një ndërtesë të re për Kuvendin. Kërkohen ambiente më moderne. Jetojmë në këtë qeverisje, ku disa njerëz shqetësohen se mos parlamenti nuk është mjaftueshëm madhështor, ndërsa shumë qytetarë shqetësohen nëse frigoriferi do të mbetet bosh para fundit të muajit. Kjo është forma më moderne e fabulës së Stalinit: pula nuk mbahet më vetëm me frikë. Mbahet edhe me statistika, me slogane dhe me konferenca shtypi. Kur qytetarët dalin në shesh dhe thonë "mjaft", pushteti shpesh kërkon ta përkthejë zemërimin e tyre në një gjuhë më të butë. Protestuesit nuk qenkan të pakënaqur; qenkan thjesht me "pritshmëri të larta". Nuk kërkojnë ndryshim; kërkojnë "përmirësim qeverisjeje". Është aftësi e veçantë politike: ta dëgjosh një popull që kërkon përgjegjësi dhe t’i përgjigjesh me një fjalor menaxherial. Dhe atëherë vjen propaganda. Vjen fjala e bukur. Vjen slogani. Vjen premtimi i radhës. Vjen broshura me një emër të madh: "Besa". Një fjalë e bukur, e lashtë. Një fjalë që shqiptarët e kanë mbajtur për shekuj si simbol nderi dhe fjale të mbajtur. Sepse gjithmonë është më e lehtë të shtypësh një faqe me fjalë të mëdha sesa të ndryshosh realitetin e njerëzve të zakonshëm. Por besa nuk prodhohet në shtypshkronjë. Nuk ngjitet në kopertinë. Nuk shpërndahet me konferencë. Besa matet atje ku jeton qytetari: te pensioni i tij, te paga e tij, te mundësia e fëmijës së tij për të qëndruar në vendin e vet, te bindja se ligji vlen njësoj për të gjithë. Sepse një popull mund të durojë shumë. Mund të durojë kriza, vështirësi, sakrifica. Mund ta ushqesh një popull me premtime për një kohë. Mund ta mbash të heshtur me frikë për një periudhë. Mund ta mbulosh realitetin me propagandë për disa vite. Por nuk mund t’i kërkosh përgjithmonë një populli të durojë puplat që i janë këputur. Sepse vjen një ditë kur pula nuk shikon më grurin. Shikon dorën që ia hodhi. Dhe pyet: "Pse duhet të të falënderoj për thërrimet, kur ti më more gjithçka tjetër?" "Sa kohë do të më kërkohet të duroj, ndërsa ata që më kërkojnë durim jetojnë gjithnjë më mirë?" Kjo është pyetja që e bën të rrezikshme çdo qeveri të shkëputur nga realiteti. Sepse pula e fabulës në fund nuk ndryshoi sepse iu dha gruri. Ndryshoi sepse kuptoi se kush ia kishte hequr puplat. Dhe një popull që e kupton këtë nuk kërkon më thërrime. Kërkon dinjitet. Dhe dinjiteti nuk blihet me broshura. Ka një ndryshim që çdo autokrat, çdo qeveri e vetëkënaqur dhe çdo propagandë e harron. Pula e fabulës ishte vetëm një. Populli nuk është. Dhe historia ka treguar se kur njerëzit pushojnë së besuari propagandën dhe fillojnë t'i besojnë syve të tyre, as broshurat, as sloganet, as ekranet, as fasadat nuk mjaftojnë më. Në fund mbetet vetëm pyetja që ngre vetë fabula: Sa kokrra gruri mjaftojnë për të harruar puplat e këputura?