FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Këshilli dhe Parlamenti Evropian mbeten thellësisht të ndarë mbi mënyrën e reformimit të sistemit actual, dhe kanë afat vetëm deri të martën për të arritur një marrëveshje.
Politikëbërësit, organizatat e konsumatorëve dhe grupet lobuese të linjave ajrore janë përplasur për më shumë se një dekadë mbi mbrojtjet që duhet t’u ofrohen pasagjerëve. Kjo përplasje mund të marrë fund këtë javë.
Në qendër të mosmarrëveshjes është pyetja nëse pasagjerët duhet të vazhdojnë të marrin kompensime nga 250 deri në 600 euro për fluturimet që vonohen të paktën tre orë, krahas një sërë të drejtash të reja për udhëtarët dhe detyrimeve të reja për kompanitë ajrore.
Shumë palë e konsiderojnë sistemin aktual problematik: pasagjerët shpesh nuk marrin kompensimin që besojnë se u takon, ndërsa linjat ajrore ankohen se detyrohen të paguajnë shuma të konsiderueshme.
Megjithatë, nëse bisedimet e së martës dështojnë, sistemi aktual do të mbetet në fuqi.
Komisioni Evropian propozoi reformimin e sistemit në vitin 2013, duke sugjeruar rritjen e pragut minimal për kompensim në të paktën pesë orë vonesë, si pjesë e një pakete më të gjerë reformash që do t’u lejonte kompanive ajrore të paguanin më pak kompensime, ndërsa do të forconte të drejtat e pasagjerëve në fusha të tjera.
Propozimi nuk u prit me entuziazëm.
“U akuzuam nga të gjitha anët”, tha Siim Kallas, ish-komisioneri evropian për Transportin që propozoi reformën fillestare në vitin 2013. “Disa mendonin se ishte tepër në favor të linjave ajrore, ndërsa të tjerë se nuk ishte mjaftueshëm i favorshëm për to.”
Pas më shumë se dhjetë vitesh me pak përparim, përpjekjet për reformë fituan urgjencë të re vitin e kaluar, kur shtetet anëtare arritën me vështirësi një pozicion të përbashkët. Ato vendosën gjithashtu të shkurtonin periudhën e negociatave dhe të caktonin një afat përfundimtar për arritjen e marrëveshjes, në mënyrë që reforma të mos dështonte. Kjo, megjithatë, shkaktoi një konflikt me Parlamentin Evropian.
Pozicioni i vendeve anëtare parashikon rritjen e pragut minimal të vonesës që detyron kompanitë ajrore të paguajnë kompensim. Nga tre orët aktuale, ai do të bëhej katër orë për fluturimet deri në 3.500 kilometra ose brenda BE-së dhe gjashtë orë për fluturimet më të gjata.
Teksti i ri vendos gjithashtu detyrimin që kompanitë ajrore të ofrojnë automatikisht një formular për kërkesat e kompensimit në rast anulimi të fluturimeve, gjë që do të rriste gjasat që pasagjerët të paraqesin kërkesa.
“Vetëm 38 për qind e pasagjerëve që kanë të drejtë për kompensim e marrin atë”, thuhet në një letër të përbashkët të organizatave të konsumatorëve, duke cituar një studim të Komisionit Evropian. “Shumica e udhëtarëve as nuk paraqesin ankesa”, shtojnë ato, duke përmendur “mungesën e informacionit dhe procedurat e vështira” si pengesat kryesore që i ndalojnë pasagjerët të ushtrojnë të drejtat e tyre.
Megjithatë, kompanitë ajrore shqetësohen se rritja e numrit të kërkesave për kompensim do të shtojë kostot e tyre.
Shtetet anëtare të BE-së argumentojnë se reforma krijon “një ekuilibër më të mirë midis një niveli të lartë mbrojtjeje për pasagjerët dhe ruajtjes së lidhjeve ajrore dhe konkurrencës së ndershme në sektorin e aviacionit”.
Eurodeputetët iu përgjigjën duke mbështetur një propozim të tyre për reformë, ku ruajtja e të drejtave aktuale është vijë e kuqe.
Parlamenti Evropian kërkon të ruajë pragun ekzistues prej tre orësh vonesë për kompensim, mbështet formularin automatik për kërkesat dhe dëshiron gjithashtu që pasagjerët të kenë të drejtë të marrin falas në bord bagazhe dore më të mëdha, përveç çantave të vogla që vendosen nën sedilje. Linjat ajrore me kosto të ulët thonë se kjo do të cenonte modelin e tyre të biznesit dhe do të rriste çmimet e biletave.
Pas vitesh kërkesash për reformë, kompanitë ajrore tani druhen nga rezultati i mundshëm i saj. Fillimisht ato u kërkuan politikëbërësve të ndërprisnin negociatat dhe të kryenin një vlerësim të ndikimit. Javët e fundit ato kanë theksuar se mungesa e një marrëveshjeje është më e mirë sesa një marrëveshje e keqe.
Rregullorja aktuale “shton tashmë rreth 8 euro në çmimin e biletës së çdo pasagjeri”, deklaruan tre grupet kryesore lobuese të linjave ajrore. “Kompromisi që ndodhet sot në tryezë do t’i rrisë kostot me rreth një të tretën, pa trajtuar shkaqet reale të shumicës së vonesave”, shtuan ato, duke iu referuar një draft-marrëveshjeje të raportuar nga POLITICO.
Edhe organizatat e konsumatorëve dhe kompanitë që ndihmojnë pasagjerët të kërkojnë kompensime, të cilat marrin një përqindje nga kompensimet e fituara, kanë kundërshtuar çdo propozim reforme që sipas tyre do të dobësonte të drejtat aktuale.
Pavarësisht hendekut mes dy palëve, koha për të arritur një marrëveshje është e kufizuar sipas të ashtuquajturit proces i pajtimit. Sipas kësaj procedure, secila palë ka numër të barabartë negociatorësh dhe një afat prej gjashtë javësh, i cili mund të zgjatet edhe me dy javë, për të arritur një marrëveshje. Nëse kjo nuk ndodh, procesi legjislativ konsiderohet i dështuar.
Afati zyrtar për përfundimin e procesit është 15 qershori, por për shkak të çështjeve teknike që lidhen me përkthimin juridik të tekstit, persona të përfshirë në negociata i thanë POLITICO-s se e marta është në fakt afati real për arritjen e një marrëveshjeje.
Lini një Përgjigje