FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net 
Kush e fiton paqen në Gaza dhe kush rrezikon nga kjo marrëveshje?
Donald Trump ka shpallur publikisht fazën e parë të një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Hamasit, duke e paraqitur veten si arkitektin e një "paqjeje historike" në Gaza.
Plani i tij 20-pikësh, që përfshin lirimin e robërve, tërheqjen e trupave izraelite dhe krijimin e një administrate ndërkombëtare për Gazën, është shfaqur me bujë politike dhe me premtime për stabilitet. Por pas kësaj fasade, qëndron një realitet i ndërlikuar, i paqartë dhe i mbushur me rreziqe që mund ta shndërrojnë këtë "paqë" në një ndalesë të përkohshme përpara shpërthimit të radhës.
Së pari, marrëveshja është e mbushur me paqartësi të thella që hedhin dyshime serioze mbi zbatimin praktik të saj. Deri më tani, nuk dihet se ku do të vendoset linja e tërheqjes së trupave izraelite, kush do të ushtrojë autoritet në Gazën e pasluftës, apo si do të garantohet siguria e popullatës civile. Hamas nuk ka pranuar të çarmatoset, ndërsa Izraeli e konsideron këtë kusht themelor për ndalimin e operacioneve ushtarake. Ky antagonizëm thelbësor mbetet i pazgjidhur, duke e vënë gjithë marrëveshjen në një bazë të brishtë.
Në anën tjetër, Trump kërkon të paraqitet si "zgjidhësi i pamundësive". Ai e pozicionon këtë marrëveshje si provë të kapacitetit të tij global, në një përpjekje për të ringjallur profilin e tij ndërkombëtar. Megjithatë, ndërhyrjet e tilla personale, të pambështetura në një proces gjithëpërfshirës ndërkombëtar, janë rrezikshëm të varura nga vullneti i njëanshëm dhe mund të prodhojnë më shumë propagandë sesa paqe të qëndrueshme.
Në aspektin humanitar, marrëveshja paraqet një dritë shprese për ndalimin e vuajtjeve masive në Gaza, ku qindra mijëra civilë janë lënë pa strehë, pa ujë dhe pa energji. Por kjo shpresë nuk mund të mbahet gjallë pa një mekanizëm të fuqishëm implementimi, monitorimi dhe penalizimi për palët që nuk respektojnë marrëveshjen. Në të kaluarën, mungesa e një arkitekture të tillë ka çuar në rikthim të shpejtë të konfliktit.
Marrëveshja e re e propozuar nuk përmban elementë të detajuar të zbatimit, nuk përfshin asnjë garanci ligjore ndërkombëtare dhe nuk specifikon rolin e institucioneve si OKB-ja, në administrimin pas konfliktit. Në vend të kësaj, Trump propozon një "Board of Peace" që do të udhëhiqet prej tij, duke ngritur pyetje serioze mbi legjitimitetin dhe përfaqësimin e drejtë të palëve në këtë strukturë.
Në nivel rajonal dhe global, kjo marrëveshje ndikon drejtpërdrejtë edhe në aleancat e vendeve të vogla si Shqipëria, e cila ndjek tradicionalisht linjën amerikane në forume ndërkombëtare. Nëse marrëveshja dështon, Shqipëria dhe vendet e tjera të rajonit mund të përballen me presione të reja diplomatike për të rishikuar qëndrimet e tyre, veçanërisht përballë botës arabe, e cila kërkon më shumë balancë në trajtimin e çështjes palestineze.
Në fund, dilema mbetet: A është kjo një marrëveshje për paqen, apo një platformë e Donald Trump? Historia na ka mësuar se marrëveshjet e ndërtuara mbi protagonizëm personal dhe mungesë transparence, rrallëherë kanë sjellë zgjidhje të qëndrueshme në Lindjen e Mesme. Pa një arkitekturë reale të zbatimit dhe përfshirje të sinqertë ndërkombëtare, kjo "paqë" mund të jetë thjesht një pushim për kamerat dhe një paralajmërim i heshtur për përplasjen tjetër të pashmangshme./Pamfleti
Lini një Përgjigje