FLASH
Shkruar nga Gjergj ZefiFrika nga Rusia dhe Kina po e shtyn BE-në të përshpejtojë zgjerimin në rajon...
Samiti i Tivatit zbulon arsyen e vërtetë të zgjerimit: Brukseli nuk po udhëhiqet më nga idealizmi evropian, por nga interesat e sigurisë, ekonomisë dhe rivalitetit global.
Krerët më të lartë të Bashkimit Evropian mblidhen sot në Tivat të Malit të Zi në samitin BE-Ballkani Perëndimor, në një moment kur politika e zgjerimit po rikthehet në qendër të agjendës evropiane. Por pyetja që shtrohet gjithnjë e më shpesh në kryeqytetet e Evropës është e thjeshtë: pse Brukseli po kërkon zgjerim pikërisht tani, kur vetë Bashkimi Evropian po përballet me sfida të mëdha të brendshme?
Për vite me radhë, procesi i integrimit të Ballkanit Perëndimor u trajtua si një projekt politik dhe moral për bashkimin e kontinentit. Sot, realiteti duket ndryshe. Lufta në Ukrainë ka ndryshuar rrënjësisht llogaritjet strategjike të Evropës dhe zgjerimi nuk shihet më vetëm si një mision politik, por si një domosdoshmëri gjeopolitike.
Shqipëria, Serbia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Bosnja- Hercegovina dhe Kosova ndodhen në faza të ndryshme të procesit të anëtarësimit. Të gjitha këto vende formojnë një hapësirë gjeografike që ndodhet në zemër të Evropës dhe është e rrethuar pothuajse plotësisht nga territori i Bashkimit Evropian. Për Brukselin, lënia e këtij rajoni jashtë strukturave evropiane përbën një rrezik strategjik që nuk mund të injorohet më.
Dimensioni ekonomik është po aq i rëndësishëm sa ai politik. Bashkimi Evropian mbetet partneri më i madh tregtar dhe investitori kryesor në Ballkanin Perëndimor. Tregtia mes palëve ka arritur nivele rekord, duke kaluar dhjetëra miliarda euro në vit, ndërsa kompanitë evropiane vazhdojnë të dominojnë sektorët kyç të ekonomive të rajonit. Për Brukselin, integrimi i plotë i Ballkanit do të thotë stabilizim i zinxhirëve ekonomikë, zgjerim i tregut dhe forcim i ndikimit ekonomik evropian.
Megjithatë, zgjerimi nuk po zhvillohet në një vakuum. Rusia vazhdon të ruajë lidhje të forta politike, historike dhe energjetike në disa vende të rajonit, veçanërisht në Serbi. Kina, nga ana tjetër, ka investuar miliarda euro në infrastrukturë, energji dhe projekte strategjike përmes nismës së saj globale të investimeve. Edhe Shtetet e Bashkuara mbeten një aktor me ndikim të konsiderueshëm në çështjet e sigurisë dhe stabilitetit rajonal.
Pikërisht ky rivalitet mes fuqive të mëdha e ka shndërruar Ballkanin Perëndimor në një nga zonat më të rëndësishme të konkurrencës gjeopolitike në Evropë. Mesazhi që vjen nga Brukseli është i qartë: çdo vakum politik apo ekonomik në rajon mund të shfrytëzohet nga aktorë të tjerë me interesa të ndryshme nga ato evropiane.
Megjithatë, zgjerimi përballet edhe me kundërshtime brenda vetë Bashkimit Evropian. Disa shtete anëtare shqetësohen se pranimi i vendeve të reja mund ta bëjë edhe më të vështirë procesin e vendimmarrjes në një union që tashmë përballet me ndarje të thella mbi çështje të sigurisë, migracionit dhe politikës së jashtme.
Për këtë arsye, gjithnjë e më shumë po fiton terren ideja e integrimit gradual, ku vendet kandidate do të përfitojnë akses në tregun e përbashkët dhe fondet evropiane përpara se të marrin të gjitha të drejtat e plota të anëtarësimit.
Vizita e presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, në rajon dhe samiti i Tivatit konfirmojnë se zgjerimi nuk është më thjesht një projekt idealist për bashkimin e Evropës. Ai është shndërruar në një instrument strategjik për të garantuar sigurinë, stabilitetin dhe ndikimin e Bashkimit Evropian në një periudhë të rivalitetit të ashpër global.
Në fund, për Brukselin çështja nuk është më nëse Ballkani Perëndimor duhet të integrohet, por sa shpejt mund të ndodhë kjo. Sepse në logjikën e re gjeopolitike evropiane, mosveprimi konsiderohet rrezik më i madh sesa vetë zgjerimi./Pamfleti
Lini një Përgjigje