FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The results of the survey with 503 respondents show that corruption is perceived as a very alarming issue and a growing phenomenon in Albania. More than 90% of the respondents think that corruption is a very alarming issue, while 77% of them estimate that corruption has increased a lot in the last five years. 69% of respondents think that the fight against corruption has not shown progress in recent years. However, most think that the Justice Reform has begun to yield results. Citizens' perception is that the central government is the most corrupt segment.
A survey with 503 respondents showed that corruption remains a major concern for the Albanian public and the trend of this phenomenon is estimated to increase further.
More than 90% of respondents think that corruption is a very alarming issue in Albania. 8.7% of respondents think that corruption is an important issue, but not alarming.
Only a negligible part of the respondents, about 0.4%, think that corruption is not a very important issue, or it is almost non-existent.
76.7% of respondents think that corruption has increased a lot in the last five years, 15.9% of them think that the level of corruption has remained the same, while only 5.2% of them think that corruption has been reduced.
In the perception of the surveyed citizens, the most corrupt institution in the country is the government/central administration. 52.9% perceive the central government as the most corrupt part of the system.
18.3% of the respondents think that the most corrupt institutions are those of the local government, followed by the institutions of judicial power, with 7.2% and those of health, with 6.8%. 2.2% of respondents perceive the media as the most corrupt sector in the country.
Among the other answers, the dominant alternative is that all central and local government institutions are corrupt, while the Police, the State Cadastre Agency, etc., are also mentioned with lower percentages.
The most widespread form of corruption in Albania, according to respondents, is "theft, embezzlement and misuse of public money", with 42.5% of responses, followed by "bribery, accepting money in exchange for a favor", with 29.4% theirs.
Other forms of manifestation of corruption selected by the pollsters are clientelism, giving favors to public property in exchange for personal favors; delaying responses to official requests in order to receive a "reward"; money laundering, facilitating the legalization of illegal funds; misuse of natural resources/public property; nepotism, relative or politically oriented employments, etc.
"Due to the general corrupt environment in the administration and especially the clientelistic form of providing services, support, participation in projects, etc., the system does not allow you to expand and you are discouraged to be part of everything related to public funds and state institutions, because you are destined not to win any project, you are just a number for a facade.
Another form of corruption, even if you won, is not making payments on time, after you have done the service; you have to go back and forth to offices that waste time and energy (thus, costs) with no guarantee that you will receive them; add here the impossibility of seeking justice in court due to the additional costs that this process has and that also does not guarantee a fair trial.
The influence and clientelism has spread so much, where the militants of the party are involved with clientelism, that the market and the spaces have been closed even by the international institutions in calling for the projects they do", says a self-employed woman in Tirana.
66% of respondents have paid bribes
Almost 66% of the respondents in the "Monitor" survey say that they have given a bribe at least once.
In 95.5% of cases, the bribe was given in the form of cash, while in the remaining part, the bribe was given in the form of favors/other services or in the form of material goods.
"My perception of corruption in Albania is this: it seems that corruption is in every individual, in public services, but also in private ones (eg hospitals, laboratories, banks, schools). I am sorry to say that we are generally a corrupt society. We are looking for unnecessary benefits, simply because it has become a "habit", says the head of a small service business in Tirana.
The most corrupt sector, according to the answers of the respondents, is the health service. 62% of people who paid a bribe gave it for medical services.
The service with the second highest level of corruption, according to the survey, is the Cadastre. 14.6% of the respondents answered that they paid a bribe for obtaining a property document in a mortgage.
"The biggest, most tangible, screaming corruption is in the Directorate of the State Cadastre Agency, Vlora. They know neither laws, nor courts, nor prosecutors, nothing. Try to refresh the map of a land and you will see it", says a subject surveyed in the services sector.
Following is the receipt of documents in the public administration, where they state that they gave bribes to 8.2% of the respondents.
Judicial processes follow, with 5%, and police or investigative proceedings, with 2.7% of responses, and obtaining building permits, with 1.8% of responses.
Other cases with fewer cases of bribery include tax services, customs, the National Business Center, recruitment, tenders, etc.
“Jam profesionist i lirë, kontabilist i miratuar. Puna që kryej më detyron që të jem në kontakt dhe marrëdhënie të vazhdueshme me administratën tatimore shtetërore e lokale dhe QKB, në të cilat korrupsioni është aktualisht endemik dhe nuk mund të kryesh punë apo të marrësh shërbime, nëse nuk u nënshtrohesh akteve korruptive që praktikohen nga punonjësit e këtyre institucioneve.
Kjo mënyrë të punuari na penalizon shpesh në marrëdhënie me klientët tanë, pasi shumë prej tyre nuk e kuptojnë këtë lloj sjellje të administratës dhe ngrenë dyshime ndaj punës sonë të përditshme.
Kjo dëmton konkurrencën e lirë dhe favorizon informalitetin, që vetë administrata shtetërore e ushqen dhe mban gjallë”, shprehet një kontabilist nga Tirana.
Reforma në Drejtësi ka filluar të japë rezultate
69% e të anketuarve mendojnë se në vitet e fundit nuk ka pasur ndonjë përparim në luftën ndaj korrupsionit, ndërsa 19.9% mendojnë se ka pasur disi përparim. Vetëm 3.8% e të anketuarve mendojnë se ka pasur përparim të dukshëm në luftën ndaj korrupsionit.
Megjithatë, në mënyrë specifike, për reformën në drejtësi, shumica e të anketuarve mendojnë se ajo ka filluar të japë efektet e saj në luftën ndaj korrupsionit, të paktën pjesërisht.
Pyetjes “A mendoni se Reforma në Drejtësi po lufton korrupsionin (ose ka filluar të japë rezultate kundër korrupsionit)?” 11.1% e të anketuarve i janë përgjigjur “Po”, ndërsa 44.3% e tyre e tyre kanë zgjedhur alternativën “Po, por jo shumë”.
Ndërkohë, 38.4% e të anketuarve mendojnë se Reforma në Drejtësi nuk po e lufton ose nuk ka filluar të japë rezultate kundër korrupsionit.
“Unë jam avokat dhe korrupsionin e ndiej në sistemin gjyqësor. Në vlerësimin tim, është shumë e rrallë të realizosh të drejtat e klientëve, edhe pse ata kanë të drejtë, pa ndikim të paligjshëm dhe pa korrupsion.
Duke qenë se ende nuk jam bërë pjesë e këtij llumi e kam të vështirë t’i mbijetoj tregut, sepse nuk vlerësohet shërbimi apo profesionalizmi apo edhe e drejta, por në 90% të rasteve, sa paguan dhe kush paguan”, – thotë një avokat nga Durrësi.
72% të bizneseve u është kërkuar ryshfet në 12 muajt e fundit
33.6% e pjesëmarrësve në sondazh (169 subjekte) ishin biznese ose të vetëpunësuar.
Pjesa më e madhe e bizneseve të anketuara kishin aktivitet në sektorin e shërbimeve, me 60.9% të totalit, e ndjekur nga tregtia, me 14.2%, sektori i hotelerisë dhe bar-restoranteve, me 7.7%, transporti, informacioni dhe komunikimi me 6.5%, industria përpunuese, me 5.3%, ndërtimi, me 3.6%, etj.
71.6% e bizneseve janë përgjigjur se u është kërkuar të paktën një herë të japin ryshfet në 12 muajt e fundit, ndërsa vetëm 28.4% e bizneseve shprehen se nuk u është kërkuar një gjë e tillë.
“Korrupsioni shkatërron industri të tëra. Në industrinë ushqimore, sektorë të tërë funksionojnë në ilegalitet dhe mungesë fiskale për shkak të korruptimit të drejtorëve dhe specialistëve të institucioneve shtetërore”, – shprehet drejtuesi i një kompanie të industrisë përpunuese.
Në 43% të rasteve, ryshfeti ka pasur një vlerë në intervalin 10-20% të shërbimit apo të kontratës së marrë, në 19.8% të rasteve në intervalin 20-30%, në 18.2% të rasteve, mbi 30% të vlerës së shërbimit apo kontratës dhe në 17.4% të rasteve, më pak se 10%.
“Në një pjesë të angazhimeve për shërbimet e dhëna në entitete shtetërore më është kërkuar 40 – 60% e vlerës së shërbimit si ryshfet për të më përfshirë në shërbim (firmosur kontratën e shërbimit).
Kjo është bërë nga një zyrtare e lartë drejtuese në shoqëri aksionere sh.a. të mëdha. Strategjia e marrjes së punëve nga shteti, për sa u përket shërbimeve ka kosto të konsiderueshme ryshfeti”, shprehet një sipërmarrës në anketim.
“Për t’u regjistruar si biznes jo vetëm kam duruar një sorollatje prej tre muajsh nga sistemet online të QKB-së, por më është dashur që të paguaj para për të mos humbur afatet ligjore të dokumentacionit, ku do detyrohesha t’i noterizoja dhe një herë dhe të merrja vulat apostile përsëri dhe të gjithë dokumentacionin nga Dhoma e Tregtisë.
Tani kam 3 muaj që pres të marr licencën, edhe pse dokumentacioni është i saktë. Deri tani, kam 6 muaj që paguaj qira jo të vogël dhe sigurime dhe taksa pa mundur të ushtroj as edhe një ditë aktivitet.
Është përfundimisht një situatë e tmerrshme!”, shprehet një profesioniste e shërbimeve nga Durrësi.
Në 38.7% të rasteve kur është dhënë ryshfet, është dhënë për shërbime tatimore, e ndjekur nga entet prokuruese publike (shërbime tenderësh) me 22.2%, për leje ndërtimi, me 18% të rasteve dhe për shërbime doganore, në 14.7%.
“Punonjësit në administratë i referojnë qytetarët për shërbimet e nevojshme në zyrat e tyre private, ose aty ku marrin shpërblim”, shprehet drejtuesi i një biznesi të vogël në Durrës.
Shërbimet apo institucionet e tjera ku bizneset deklarojnë se kanë dhënë ryshfet përfshijnë inspektoratet, ente licencuese, zyrat e regjistrimit të pasurive, bashkitë, etj.
“Rasti më flagrant është në shpërndarjen e granteve për startup-et, të cilat i fitojnë 100 persona, të cilët fusin të njëjtat projekte”, shprehet një sipërmarrës i ri në sektorin e transportit, informacionit dhe komunikimit nga Tirana.
“Korrupsioni po vret nismën e lirë”
Sipas bizneseve, arsyeja kryesore që i shtyn drejt korrupsionit është nevoja për të përshpejtuar procedurat burokratike, në 39.1% të rasteve, shmangia e ndëshkimeve, gjobave, taksave, me 35.5% të përgjigjeve, aksesi në shërbime të veçanta në 8.3% të rasteve, aksesi në pronë publike me çmime më të ulëta se ato të tregut, në 5.3% të rasteve, etj.
Përgjigjet e tjera përfshijnë nevojën për të marrë shërbimin që subjektit i takon me ligj, sigurimi i mbijetesës apo vazhdimësisë në biznes, etj.
“Inspektorët ose bëjnë sikur nuk i dinë ligjet, ose i interpretojnë edhe kur nuk janë juristë. Ligjet gjithashtu janë të vjetër, me shumë VKM që bien ndesh me njëri-tjetrin. Hapësirat që lënë janë të mëdha.
Këta inspektorë, kur shkojnë te bizneset e mëdha, mbyllin sytë dhe te të vegjlit kontrollet bëhen aq të shpeshta, sa detyrohesh të japësh ryshfet për të mos humbur ditën e punës dhe për të larguar kërcënimin e gjobës dhe interpretimin e ligjit.
Gjobat e rritura dhe me fushata këtë bëjnë”, shprehet një sipërmarrës në sektorin e akomodimit dhe shërbimit ushqimor në Tiranë.
“Korrupsioni prish rregullat e lojës e për rrjedhojë, klimën e biznesit. Shanset e barabarta janë vetëm propagandë, ndërkohë në praktikë, pabarazia në mundësitë për të bërë biznes është e dukshme”, shprehet një i vetëpunësuar në sektorin e shërbimeve në Elbasan.
Pothuajse 80% e bizneseve janë përgjigjur se korrupsioni është pengesë për investimet e tyre, ndërsa më pak se 12% e tyre mendojnë se korrupsioni nuk është pengesë për të investuar.
“Si pasojë e korrupsionit në Fondin Shqiptar të Zhvillimit (FSHZH) janë mbyllur gjithë iniciativat private, ashtu si dhe e imja. Unë jam projektues në ndërtim dhe mbikëqyrës punimesh.
Sistemi i mbyllur që ka bërë FSHZH, ku vetë siguron fonde, vetë projekton, vetë tenderon, vetë zbaton dhe vetë mbyll gjithë punët me supervizorë, është kthyer në një mekanizëm ku askush nga tregu privat nuk mund të hyjë.
Këtë ka bërë korrupsioni: ka krijuar kudo monopole dhe ka vrarë iniciativën e lirë në çdo sektor”, – shprehet një profesionist në sektorin e shërbimeve profesionale nga Tirana.
“Të korruptuarit të paguajnë për dëmin e bërë”
Një nga pyetjet e shtruara në sondazh ishte se cila është masa më efektive për të bërë të përgjegjshme administratën publike ndaj fenomenit të korrupsionit.
39.3% e të anketuarve mendojnë se skenari që do të mundësonte një ulje më të shpejtë të korrupsionit në Shqipëri do të ishte rotacioni politik, i ndjekur nga përmirësimi i administratës në aspektin e performancës ndaj korrupsionit pa një ndryshim në kreun e Qeverisë dhe të mazhorances qeverisëse, me 22% të përgjigjeve dhe “një ndryshim të personave në nivelin më të lartë të Qeverisë, pa një ndryshim në mazhorancën qeverisëse”, me 11.9% të përgjigjeve.
Shumica e të anketuarve, 56.9% e tyre, mendojnë se masa më efektive për të bërë të përgjegjshme administratën publike ndaj korrupsionit do të ishte vendosja në vendim e detyrimit për të dëmshpërblyer publikun për dëmin e bërë. 25.4% e të anketuarve mendojnë se masa më efektive do të ishte ashpërsimi i dënimeve për këto vepra penale.
Një pjesë e votuesve mendojnë se aplikimi i të dyja masave të mësipërme do të ishte efikase, ndërsa masa të tjera të sugjeruara janë privatizimi sa më i gjerë i shërbimeve, rritja e cilësisë së arsimimit, meritokracia, transparenca më e madhe, vullneti më i fortë politik i qeverisë, etj.
Metodologjia
Sondazhi u zhvillua në faqen e internetit dhe kanalet e saj të medias sociale gjatë muajit maj. Anketa e sondazhit u plotësua gjithsej nga 503 subjekte të anketuar.
66.4% e të anketuarve ishin individë, pa angazhim në biznes, ndërsa 33.6% ishin subjekte biznesi ose të vetëpunësuar.
66.6% of respondents were male, while 33.4% were female. 77.5% of respondents declared that they live in Tirana, 6.4% in Durrës, 3.2% in Shkodër, 3% in Korçë and Elbasan, etc.
The main age group of participants in the survey was 40-49 years old, with 34.1% of participants, followed by 30-39 years old, with 32.3%, 50-59 years old, with 15.6% and 20-29 years old, with 13.4%./ Monitor
Lini një Përgjigje