FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Dossier Authority requests the tripling of the amount of financial compensation for the families of those executed by the communist regime.
The authority has addressed the Ministry of Justice with a legal amendment where it proposes some changes in the law on the compensation of former political prisoners of the communist regime.
Currently, in Article 7 of the current law, it is provided that the family members of the victims, shot or executed with unjust political punishment, for the suffering and persecution, benefit from an equal financial compensation, in total, to the extent of 8 years of prison sentence compensation.
Meanwhile, the Authority requests the change to 25 years of imprisonment in the amount of compensation for the family members of the victims in the prisons of communism.
Likewise, the proposed changes, except for the increase in the amount of compensation with 25 years of imprisonment, for the family members of the executed; also affect internees in barbed wire camps; those born and minors under the age of 15 in exile; establishing a fixed payment for those sentenced to forced labor as well as extending the deadline for the beneficiary entities.
AIDS PROPOSALS
The authority of Di Proposes some changes in the law on the compensation of former political prisoners of the communist regime
- The changes affect the internees in barbed wire camps; those born and minors under the age of 15 in exile; increasing the amount of compensation with 25 years of imprisonment, for the family members of the executed; establishing a fixed payment for those sentenced to forced labor as well as extending the deadline for the beneficiary entities.
AIDSSH, in the framework of the cooperation with the Ministry of Justice, positively evaluates the initiative for some changes in the law "On the compensation of former political prisoners of the communist regime", as well as expresses the agreement for the inclusion of the Authority in the institutions provided for the implementation of this law.
Nisur nga problematikat dhe përvojat e punës, artikulimet nga Shoqata e ish-të Përndjekurve Politikë dhe grupet e interesit, si dhe pas analizës së legjislacionit mbi dëmshpërblimet në tërësi, AIDSSh konsideron të nevojshëm shtimin dhe ndryshimin e dispozitave të tjera, përtej atyre që janë parashikuar deri më tani në këtë projekt-ligj, konkretisht në:
a) Adresimin e përshtatshëm ligjor të situatës së personave që vuajtën në kampe të internimit me tela me gjemba me qëllim vërtetimin e periudhës së internimit, si dhe masën e dëmshpërblimit.
Dëmshpërblimi i kësaj kategorie të internuarish deri më tani ka qenë i pamundur për shkak të vështirësisë për të provuar internimin, si dhe periudhën e vuajtjes në kampe.
Ky adresim përfshin verifikimin e nevojshëm administrativ edhe përmes dokumenteve alternativë të para 1991, të tilla si: komunikata ditore të policisë, tabela, radiograme, dosje të hetuesisë, dosje formulare, dëshmi të të mbijetuarve, të dhënat e administruara dhe vendimet (dokument pas vitit 1991) e komisioneve të mëparshme, si për shembull, ai i njohur si Komisioni Tri-Palësh.
Këto dokumente mund të merren në konsideratë për qëllime të vërtetimit të periudhës së internimit si dhe masën e dëmshpërblimit.
Për rastet e pamundësisë së evidentimit të numrit të saktë të ditëve të kaluara në internim në kampe me tela me gjemba, propozojmë parashikimin e një mase dëmshpërblimi fikse të përcaktuar në ligj në vend se me 1000 lekë për ditë siç është parashikimi aktual.
Ndryshimi duhet të përcaktojë edhe rolin e AIDSSH në këtë proces, sidomos bashkëpunimin e ngushtë me Ministrinë e Drejtësisë edhe përmes ngritjes së grupeve të punës apo task force të përbashkëta për verifikime posaçërisht të internimeve në kampe me tela me gjemba me vështirësi dokumentimi jo për faj të personave të internuar dhe verifikime të rasteve të të lindurve apo të miturve në internim.
b) Adresimin e përshtatshëm ligjor të situatës së personave që lindën në internim apo ishin të mitur, nën moshën 15 vjeç, në kushte të internimit, me qëllim mundësinë e verifikimit administrativ, vërtetimit të internimit, përcaktimit të rolit të AIDSSh në këtë proces, si dhe përfitimit të një dëmshpërblimi qoftë edhe simbolik. Përfshirja e këtij propozimi në ndryshimet e ligjit çon në rrëzimin e kufizimit moshor për përfitim nga të miturit që vuajtën në kampet e internimit me tela me gjemba.
AIDSSH ka konstatuar vështirësinë e dokumentimit dhe pengesa për dëmshpërblime të personave që kanë lindur në internim ose kanë qenë të mitur në kohën e internimit pasi aktet administrative apo dokumente zyrtarë të kërkuar nga kuadri ligjor në fuqi kanë qenë për prindërit ndërsa për të lindurit a të miturit në internim, nuk ka akte individuale të kësaj natyre. Ndërkaq Udhëzimi nr. 2, date 4.1.1992 në pikën 10 të tij parashikon se koha e internimit dhe e dëbimit për motive politike, nuk njihet si vjetërsi pune përpara moshës 15 vjeç.
Për raste pamundësie të llogaritjes së kohës së saktë të kaluar në internim, sugjerohetedhe për këtë kategori alokimi i një shume fikse dëmshpërblyese.
c) Prioritizimin, për efekt pagese, të rrethit të familjarëve për viktimat e vrara apo të ekzekutuara gjatë komunizmit, harmonizimin e përkufizimit, në nenin 8, të “rrethit të familjarëve” dhe rrethit të trashëgimtarëve me Kodin Civil, për qëllime të përfitimit sipas nenit 7 të ligjit, si dhe barazimin e masës së dëmshpërblimit sipas nenit 7 jo me 8 vite burgim por me 25 vite burgim.
d) Zgjatja e afatit, deri më 31 dhjetor të vitit 2025, për të gjithë subjektet përfituese. Një afat më i gjatë do ishte i nevojshëm edhe për të krijuar mundësi dhe hapësira të verifikimit të përshtatshëm për kategoritë e lartpërmendura, nëse situata e tyre adresohet sipas këtyre sugjerimeve.
e) Përshpejtimin e procesit për dëmshpërblimet e mbetura. Për përfitues të cilët për shkak moshe a gjendjeje shëndetësore (si kur përfituesi është vetë ish-i përndjekuri përfitues, ashtu edhe për familjarë të viktimave të vrara apo të ekzekutuara), përfitimi i plotë i masës së dëmshpërblimit duket të ketë probabilitet të ulët, konsiderimin e mundësisë së pagesës së shumës së mbetur në një këst total të vetëm e jo me këste të copëzuara, në një kohë sa më të afërt.
f) Për të gjithë ish-të përndjekurit të cilët, në kushtet e vuajtjes së dënimit, kanë kryer edhe punë të detyruar (si për shembull në miniera) të konsiderohet mundësia e një pagese fikse mujore si shpërblim për punën e detyruar, e cila nuk prek përfitimet e tjera të deritanishme.
Autoriteti në punën e tij, mes të tjerash, është edhe platformë shërbimesh me të dhëna arkivore për kërkesat për qëllime rehabilitimi dhe dëmshpërblimi si dhe për pajisjen me vërtetim për periudhën e internimit apo burgimit.
Që prej vitit 2017 e deri me sot, Autoriteti ka trajtuar 1220 kërkesa të kësaj natyre ku një në tre ka rezultuar pa të dhëna arkivore. Këto kërkesa me miratimin e ndryshimeve të propozuara nga AIDSShdo të gjenin rrugën e zgjidhjes në procesin e dëmshpërblimit dhe rehabilitimit.
AIDSSH continues the work in the direction of the implementation of the duties assigned by law by the Assembly, as well as encourages and invites the cooperation of the responsible institutions to find efficient solutions in the implementation of the laws for compensation and rehabilitation of former political victims, as it notes with regret that some of them are still not being implemented, and this is not the fault of the victims./Ora News
Lini një Përgjigje