FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Turqia mban nesër raundin e dytë të zgjedhjeve, kur Erdogan është në balotazh përballë Kilicdaroglu...
Presidenti turk Tajip Erdogan synon të zgjasë sundimin e tij në dekadën e tretë, gjatë balotazhit të së dielës përballë Kilicdaroglu.
Tashmë i mbështetur nga një shumicë parlamentare e fituar nga Partia e tij AK dhe aleatët e saj më 14 maj, Erdogan mori një tjetër nxitje të hënën, falë mbështetjes së një politikani nacionalist që doli i treti në raundin e parë.
Zgjedhjet do të vendosin jo vetëm se kush e drejton Turqinë, por edhe se si do të qeveriset ajo, ku do drejtohet ekonomia e saj dhe forma e politikës së saj të jashtme. Kilicdaroglu, i cili mori mbështetjen e një lideri tjetër të ekstremit të djathtë, ka siguruar një aleancë gjashtëpalëshe, duke përfshirë Partinë e tij Republikane Popullore (CHP).
Udhëheqësi më jetëgjatë i Turqisë moderne, Erdogan, ka mbrojtur devotshmërinë fetare dhe normat e ulëta në interes të vendit, ndërsa pohon ndikimin turk në rajon dhe lidhjet me Perëndimin.
Lideri më i fuqishëm që kur Mustafa Kemal Ataturk themeloi republikën moderne turke një shekull më parë, Erdogan dhe Partia e tij AK, e kanë larguar Turqinë nga plani laik i Ataturkut.
Erdogan ka centralizuar gjithashtu pushtetin rreth një presidence ekzekutive, të fokusuar te një pallat me 1000 dhoma në skaj të Ankarasë, i cili përcakton politikën mbi çështjet ekonomike, të sigurisë, të situatave të brendshme dhe ndërkombëtare të Turqisë.
Kritikët e Erdoganit thonë se qeveria e tij ka mbytur fjalën kundër, ka gërryer të drejtat dhe ka vënë nën kontrollin e saj sistemin gjyqësor. Një akuzë e mohuar nga zyrtarët që thonë se qeveria ka mbrojtur qytetarët përballë kërcënimeve të sigurisë, përfshirë një përpjekje për grusht shteti të vitit 2016.
Ekonomistët thonë se thirrjet e Erdoganit për norma të ulëta e çuan inflacionin në nivelin më të lartë në 24 vite.
Nën drejtimin e Erdogan, Turqia ka shtuar fuqinë ushtarake në Lindjen e Mesme dhe më gjerë, duke nisur katër inkursione në Siri, duke kryer një ofensivë kundër militantëve kurdë brenda Irakut dhe duke dërguar mbështetje ushtarake në Libi dhe Azerbajxhan.
Turqia pa gjithashtu një seri përplasjesh diplomatike me fuqitë rajonale Arabinë Saudite, Egjiptin, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Izraelin, si dhe një përplasje me Greqinë dhe Qipron për kufijtë detarë të Mesdheut lindor.
Blerja e mbrojtjes ajrore ruse nga Erdogan solli sanksione nga SHBA ndaj industrisë së armëve kundër Ankarasë, ndërsa afërsia e tij me presidentin rus Vladimir Putin i bëri kritikët të vënë në dyshim angazhimin e Turqisë ndaj aleancës së mbrojtjes perëndimore të NATO-s. Kundërshtimet e Ankarasë ndaj aplikimeve për anëtarësim në NATO nga Suedia dhe Finlanda kanë rritur gjithashtu tensionet.
Megjithatë, Turqia ndërmjetësoi gjithashtu një marrëveshje për eksportet ukrainase të grurit , duke nënvizuar rolin e mundshëm që Erdogan ka luajtur në përpjekjet për t'i dhënë fund luftës në Ukrainë. Nuk është e qartë se një pasardhës do të gëzonte të njëjtin profil që ai ka krijuar në skenën botërore, një pikë që ai e ka bërë në fushatën elektorale.
Dy partitë kryesore të opozitës, partia laike CHP dhe Partia nacionaliste e qendrës së djathtë IYI, janë bashkuar me katër parti më të vogla nën një platformë që do të ndryshonte shumë nga politikat e Erdoganit.
Ata janë zotuar të rivendosin pavarësinë në bankën qendrore dhe të ndryshojnë politikat ekonomike joortodokse të Erdoganit. Ata gjithashtu do të shpërbëjnë presidencën e tij ekzekutive duke rikthyer sistemit e mëparshëm parlamentar. Po ashtu kanë premtuar se do të kthejnë mbrapsht refugjatët sirianë.
Ata gjithashtu synojnë të përmirësojnë marrëdhëniet me aleatët perëndimorë, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe të kthejnë Turqinë në programin e avionëve luftarakë F-35, nga i cili u bllokua pas blerjes së mbrojtjes raketore ruse.
Analistët besojnë se politikat e premtuara nga opozita mund të nxisin investimet e huaja.
Erdogan mbështeti përpjekjet e dështuara për të rrëzuar presidentin sirian Bashar al-Assad, ndërsa priti të paktën 3.6 milionë refugjatë sirianë, të cilët janë bërë gjithnjë e më të padëshiruar në një kohë vështirësish ekonomike në Turqi.
Duke kërkuar votën e nacionalistëve në balotazh, Kilicdaroglu në dy javët e fundit ka ngrtiur tonin e tij kundër emigrantëve dhe ka premtuar largimin e tyre.
Kilicdaroglu mori 44.9% të votave në raundin e parë krahasuar me 49.5% për Erdoganin, duke reflektuar mbështetje solide të këtij të fundit, pavarësisht krizës së thellë të kostos së jetesës dhe sondazheve që e nxirrnin Kilicdaroglu në krye.
Ndonëse nuk është pjesë e aleancës opozitare, Partia Demokratike e Popullit pro-kurde (HDP) kundërshton ashpër Erdoganin pas një goditjeje ndaj anëtarëve të saj në vitet e fundit dhe ka mbështetur Kilicdaroglu.
Sulmet e Erdoganit kundër Kilicdaroglu kanë përfshirë akuza, pa prova, se ai ka fituar mbështetje nga PKK, e cila ka zhvilluar një kryengritje që nga vitet 1980, në të cilën janë vrarë më shumë se 40,000 njerëz. Kilicdaroglu i ka mohuar akuzat, raporton “Reuters”.
Sot Özdemir Research njoftoi rezultatet e sondazhit të saj për raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale të kryer në një kampion prej 3250 të anketuarve në 81 provinca. Në fakt, Özdemir Research, i cili bëri një nga parashikimet e suksesshme të raundit të parë të sondazheve parlamentare dhe presidenciale, duke marrë parasysh marzhin e gabimit, tregon se Erdogan kryeson garën për presidencë me një diferencë prej 7,88 pikësh. /Pamfleti
Lini një Përgjigje