FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Today, a liter of diesel in the retail market is traded at 214 lek per liter, or about 2.2 euros according to the average exchange rate.
Oil in Albania is traded at the highest price in the region. The cheapest prices are in North Macedonia and Montenegro, where fuel is currently being traded at around 1.6 euros per liter. In Kosovo, the price recently increased to 1.7-1.8 euros/liter, but until two days ago it was around 1.6 euros/liter.
On average, a vehicle user in Albania pays a final price that is 25-40% more expensive than in other countries in the region.
How is this more expensive price explained?! If we look at the structure of how the price is built, in Albania it is a known fact that the tax burden is the highest in the region. But, how much are the taxes paid:
In Albania, the element that adds the most to the fiscal burden is the circulation tax of 27 lek per liter. The excise tax is fixed, 39.4 lek per liter and 3 lek is the carbon tax. On top of these, VAT is calculated, which is 20% on the final price (including other taxes), unlike the region that does not charge VAT on top of other taxes.
Montenegro only charges an excise tax on the price of oil, which was recently halved to 0.22 euros per liter, as a means of easing price increases. VAT in Montenegro is 21%.
North Macedonia only charges an excise tax of 0.42 lek per liter on diesel. Recently, the North Macedonian government reduced the VAT on diesel and gasoline from 18% to 10% as a temporary measure to cushion the price increase on the stock exchanges.
Kosovo has an excise tax of 0.37 euros per liter and a VAT of 18%.
In total, currently, an Albanian pays 1.16 euros in taxes on a liter of diesel (53% of the final price); a Macedonian citizen 0.58 euros per liter (36% of the final price); a Montenegrin 0.55 euros (35% of the final price); a Kosovo citizen 0.67 euros, or 38.5% of the final price.
In value, every time they buy a liter of fuel, every car user in Albania pays twice as much in taxes as residents of Kosovo, Montenegro, and North Macedonia.
If the main taxes are removed, the wholesale purchase price, adding retail margins and other activity costs (labor costs, transportation from warehouses to the network, energy, legal fees, depreciation, bank loans, etc.), in all countries in the region is more or less at the same levels at around 1-1.1 euros per liter.
The region is rushing to lower taxes, Albania is still waiting
The beginning of the crisis in the Middle East and the rapid increase in oil prices caused many countries to rush to take measures to protect consumers.
Qeveria e Malit të Zi ka vendosur të ulë akcizën për Eurodiesel me 50% duke filluar nga 24 mars 2026. Në të njëjtën kohë, akciza për benzinën është ulur me 25%. Masa është marrë për të zbutur efektet e rritjes së çmimeve globale të naftës për shkak të krizës në Lindjen e Mesme.
Edhe qeveria e Maqedonisë së Veriut ka ulur TVSH-në për benzinën dhe naftën nga 18% në 10%. Masa është marrë për të frenuar rritjen e çmimeve të karburanteve, të nxitura nga kriza në Lindjen e Mesme. Vendimi hyn në fuqi nga 23 mars 2026 dhe është i përkohshëm.
Qeveria e Kosovës ka në fuqi Vendimin për Marzhin neto te fitimit prej 0.02 Euro/litër për shumicën dhe 0.12 Euro/litri për pakicën. Së fundmi në Kosovë po debatohet për ndërhyrje në akcizë dhe TVSH.
Shqipëria, që ka barrën më të lartë të taksave në rajon, po lëviz më ngadalë. Këshilli i Ministrave ka njoftuar se në kuadër të masave për stabilizimin e çmimit të karburanteve, krahas ringritjes së Bordit të Transparencës, ka ulur me 20% akcizën e karburanteve.
Kjo masë, sipas importueseve nuk ka hyrë ende në fuqi. Një ulje e akcizës me 20%, nënkupton që ajo do të zbresë në 32 lekë për litër pa TVSH, nga rreth 40 që është sot, pra një kursim për kompanitë prej 8 lekësh, që automatikisht duhet të përkthehet në një ulje të çmimit të karburantit me të paktën 8-10 lekë për litër, duke llogaritur dhe efektin e TVSH-së.
Ndërkohë, që nga fillimi i konfliktit, nafta nga 170-175 lekë për litër ka arritur aktualisht në 214 lekë për litër, ose 40-45 lekë më shumë, çka do të thotë se edhe nëse akciza ulet me 20%, çmimi sërish do të mbetet mbi 200 lekë për litër, në mos të shtrenjtohet më tej, nëse rritet në bursa.
Si formohet çmimi i naftës, pse reflektohet menjëherë rritja dhe jo ulja?!
A e keni vënë re se çmimi i naftës rritet pothuajse menjëherë kur shtrenjtohet në bursa, por nëse tendenca në tregjet ndërkombëtare është në rënie, në vend ato “vonojnë” të ulen dhe normat e fitimit të kompanive treguese rriten.
Luigj Aliaj, nga Shoqata e Shoqërive të Hidrokarbureve, shpjegon se si funksionon importi dhe tregtimi i naftës në vend:
“Procedura nis me kontraktimin me shoqëri tregtuese ndërkombëtare, zakonisht me marrëveshje që lidhen një vit më parë. Synohet të zgjidhen kompani serioze që garantojnë furnizimin, cilësinë dhe ofrojnë një premium më konkurrues mbi çmimin e bursës.
Kontratat në shumicë, kudo në botë, lidhen mbi treguesin ndërkombëtar Platts (FOB), në ditën e tërheqjes nga zona e lirë doganore, plus një premium. Pra, elementi i vetëm konkurrues mes kompanive është premiumi, ndërsa çmimi bazë përcaktohet nga tregu ndërkombëtar”.
Platts është një tregues ndërkombëtar i çmimeve të produkteve të naftës, i publikuar nga agjencia S&P Global, i cili përdoret si referencë globale për çmimet e tregtimit. Çmimi që zbatohet është ai i ditës kur bëhet tërheqja e produktit.
Aliaj shpjegon se në bazë të kësaj kontrate, tregtuesi ndërkombëtar i zgjedhur nga kompania shqiptare paraqitet në doganën shqiptare dhe kompania pajiset me kod ML (magazinë e lirë). Sipas sasisë mujore të kontraktuar, anijet shkarkojnë naftën në këto magazina dhe produkti fizikisht kalon në pronësi dhe ruajtje të kompanisë shqiptare, ndërsa vlera financiare mbetet ende në ngarkim të furnitorit, që në këtë rast është kompania e njohur ndërkombëtare BP.
Çdo ditë, në varësi të kërkesës së tregut vendas apo kërkesës nga vendet fqinje për rieksport, kompania shqiptare i dërgon kërkesë furnitorit për lirimin e produktit për arsye të hedhjes së tij në treg. Furnitori, bazuar në çmimin Platts të ditës, mbyll çmimin për sasinë përkatëse, lëshon faturën dhe mbi këtë bazë kryhet pagesa. Më pas, subjekti importues shqiptar paraqitet në doganë, paguan detyrimet, po bazuar mbi Platts e asaj dite dhe produkti hidhet në treg.
“Në depozita, çmimi nuk mund të jetë i mbyllur (fiksuar), as për rezervat që kompanitë janë të detyruara të mbajnë. Ky do të ishte si një bast i rrezikshëm, pasi luhatjet e çmimeve janë të paparashikueshme. Mjafton një rënie prej disa dollarësh që produkti të bëhet menjëherë jokonkurrues në treg. Çdo mëngjes, tregtarët e pakicës informohen për çmimin Platts të ditës së mëparshme dhe kërkojnë nga shumica çmimin e ditës. Nëse çmimi është mbyllur një ditë më parë dhe ndërkohë ai ka rënë, kompania humbet konkurrueshmërinë”, thotë Aliaj.
Nga zonat e lira doganore, kompanitë e shumicës shesin çdo ditë duke reflektuar çmimin Platts të ditës dhe e korrigjojnë atë në mënyrë të vazhdueshme.
Si reflektohen këto lëvizje në tregun e pakicës. Aliaj pohon se në tregun e pakicës operojnë rreth 1,400 pika karburanti, me volume që variojnë nga 500 litra për pikat e vogla deri në 30 mijë litra në ditë për njësitë e mëdha. Furnizimi bëhet periodikisht, zakonisht me autobote prej rreth 30 mijë litrash, në varësi të konsumit.
“Si rezultat, çmimi në pakicë reflekton ndryshimet me një vonesë që mund të shkojë deri në 10 ditë. Pikat me qarkullim të lartë, që shesin rreth 30 mijë litra në ditë, e reflektojnë më shpejt ndryshimin, brenda 1-2 ditësh, ndërsa pikat më të vogla, me shitje 5-6 mijë litra në ditë, e ndjejnë efektin më vonë.
Edhe në situatën aktuale vihet re se çmimi në pakicë është ende më i ulët se kostoja aktuale e furnizimit, pasi rritja e Platts në ditët e fundit nuk është reflektuar plotësisht ende në të gjitha pikat e shitjes.”
Sipas të dhënave nga Shoqata e Shoqërive të Hidrokarbureve, në datën 18 mars, kur çmimi i naftës në vend me pakicë kërceu në 214 lekë, Platts në bursa ishte rreth 1300 dollarë për ton, që i korrespondonte një çmimi në doganë prej rreth 96 lekë për litër, të cilës i shtohen dhe rreth 100 lekë taksa e marzhe operacionale të tjera prej 3 lekë të shumicës dhe 14 lekë të pakicës.
On March 23, Platts increased to about $1,600 per ton, which in retail terms amounts to 230 lek per liter. This price has not yet been reflected in the market, but if it continues to increase in price on the stock exchanges, the increase in retail prices is not expected to be long in coming.
But how is it explained that prices are decreasing more slowly, this is also confirmed by the increase in the profit rate of hydrocarbon companies in years when prices were stable or decreasing?! "When prices are low or stabilized, there is a higher profit rate, as expenses are decreasing. There are never any profits in situations like the current one with a sudden increase in prices. At this moment, the fuel sector, instead of asking what support it can have to continue supplying the market, is being attacked without any analysis and without reason. Currently, it takes two to three times the capital to maintain the market, as a result of expensive prices, financing from banks is becoming more difficult, insurance is increasing and the first concern is whether the continuity of supply can be continued and then the price analysis can be clarified", says Aliaj./ Monitor
Lini një Përgjigje