FLASH
Shkruar nga Ivo Daalder
The United States may have the most powerful military in the world, but its many failures point to a deeper weakness in its approach to military conflict.
The United States has the most powerful military in human history. It also hasn't won a war in over 30 years.
Since 1945, the United States has fought major wars in Korea, Vietnam, Afghanistan, Iraq, and now Iran. Among them, only the 1991 Gulf War can be considered a true success, but even that sowed the seeds of future disasters. The results of other conflicts have ranged from stalemate and defeat to strategic disaster, and Iran may prove to be the biggest strategic mistake the United States has made since World War II.
Why, then, does the most powerful army in the world keep losing the wars it starts? The answer lies not in firepower but in the American way of thinking. The great Prussian military strategist Carl von Clausewitz defined war as the continuation of politics by other means. The army is the servant of political objectives, one of many tools at its disposal, always in the service of a clearly defined goal.
The US has turned this theory on its head. Washington does not treat war as a continuation of politics, but as the failure of politics, as a last resort used when diplomacy fails, often without a clearly defined political outcome. The results are always the same: the use of force without a clear end goal and without answering the question that should precede any decision to go to war: what does victory really look like?
US President Donald Trump is the most extreme example of this problem. In Iran, performative diplomacy was conducted by envoys who understood neither diplomacy nor nuclear physics. What followed was a massive bombing campaign, based on the almost magical belief that destruction brings capitulation or, as the president said last weekend: either we’ll have a “good” deal or we’ll “blow them up.” But the end result will be neither.
We know this because, although Trump may be the most radical expression of the wrong American approach, he is by no means alone in this.
The American way of war rests on three structural weaknesses. The first is that objectives and means have switched places: instead of defining the political objective and then choosing the appropriate means, Washington does the opposite. It uses the military means and hopes that the politics will follow. “Rolling Thunder” in Vietnam, “Shock and Awe” in Iraq, “Epic Fury” in Iran, each time the US has used overwhelming force in the belief that massive destruction will produce the desired result.
This never happens.
Dobësia e dytë është teprimi me ambiciet. Luftërat amerikane paraqiten përmes objektivave sa më të gjera të jetë e mundur: ndryshim regjimi, transformim civilizues, vendosje demokracie, fund i terrorizmit. Por këto nuk janë objektiva; janë fantazi. Dhe fuqia ushtarake është një mjet i dobët për t’i realizuar ato.
Lufta e Gjirit pati sukses pikërisht sepse presidenti i atëhershëm George H. W. Bush e hodhi poshtë këtë logjikë. Qëllimi i tij ishte i kufizuar dhe i përcaktuar qartë: të zhbënte pushtimin irakian të Kuvajtit dhe të rikthente gjendjen e mëparshme, asgjë më shumë. Ai i rezistoi presionit të madh për të marshuar drejt Bagdadit dhe kjo përmbajtje nuk ishte dobësi. Ajo solli një koalicion të vërtetë, legjitimitet dhe fitore.
Vite më vonë në Lindjen e Mesme, presidenti George W. Bush, nën ndikimin e pikërisht atyre këshilltarëve që kishin nxitur të atin të shkonte më tej, bëri një zgjedhje tjetër. Rezultati? Një dekadë lufte, një Iran më i fuqishëm dhe një rajon shumë më pak i qëndrueshëm se më parë.
Së fundi, dobësia e tretë dhe më themelore është se planifikuesit në Uashington besojnë se forca dërrmuese mund të kompensojë motivimin asimetrik. Nuk mundet. Amerika mund të ketë forcën, por pala tjetër ka vullnetin. Vietkongu, talebanët, baathistët, revolucionarët islamikë, ata nuk tërhiqen. Nuk kanë ku të shkojnë dhe nuk kanë çfarë të humbasin.
Kur Vietkongu nisi Ofensivën Tet në vitin 1968, duke sulmuar njëkohësisht më shumë se 100 qytete, ushtria amerikane e shpalli atë një humbje të armikut. Dhe megjithëse kjo ishte taktikisht e saktë, strategjikisht ishte e kundërta. Ofensiva Tet shkatërroi mbështetjen e opinionit publik amerikan dhe ndryshoi rrjedhën e luftës. Vietkongu e dinte për çfarë luftonte, ndërsa Uashingtoni e kishte humbur prej kohësh atë orientim.
Dekada më vonë në Afganistan, zyrtarët amerikanë admironin zgjuarsinë e tyre, forcat speciale mbi kuaj, bombat me precizion dhe një regjim të rrëzuar për vetëm disa javë. Megjithatë, vetëm pak ditë para fillimit të bombardimeve, Bush pyeti: “Kush do ta drejtojë vendin” pasi talebanët të rrëzoheshin, një pyetje e arsyeshme që askujt nuk i kishte shkuar ndër mend ta bënte para se bombarduesit B-52 të mbusheshin me municione. Njerëzit mbi kuaj ishin të shkëlqyer, por nuk ekzistonte asnjë teori për atë që do të vinte më pas. Për më tepër, lideri i Al-Kaedës, Osama bin Laden, mbeti i lirë.
Pastaj erdhi Iraku, arkitektët e luftës së të cilit parashikonin një fitore të lehtë, ku trupat amerikane do të priteshin si çlirimtare. Por autoritetet pushtuese shpërndanë ushtrinë irakiane, duke dërguar qindra mijëra njerëz të armatosur dhe të poshtëruar në rrugë, pa punë dhe pa asnjë perspektivë. Kryengritja që pasoi nuk duhej të kishte habitur askënd, e megjithatë i habiti të gjithë.
Kjo logjikë u shemb edhe më shpejt në Iran. Strategjia, nëse mund të quhej e tillë, reduktohej në këtë: të vritej udhëheqësi suprem i vendit dhe të shpresohej për një pasardhës më të moderuar. Sipas raportimeve të “The New York Times”, SHBA-ja dhe Izraeli kishin vendosur shpresa te ish-presidenti Mahmoud Ahmadinejad, i cili vetë nuk është i moderuar, për të mbushur vakuumin. Por ata nuk kishin asnjë plan se si ta vendosnin atë në pushtet, asnjë plan se çfarë të bënin në rast dështimi dhe asnjë plan se si ta pengonin Teheranin të bënte atë që të gjithë e dinin se do të bënte: të mbyllte Ngushticën e Hormuzit për të gjithë trafikun detar, përveç atij të vet.
Në këtë pikë, dështimet amerikane janë tepër të shumta, të kryera gjatë shumë dekadave dhe nën shumë udhëheqës të ndryshëm, si republikanë ashtu edhe demokratë, për t’u konsideruar rastësi. Ato pasqyrojnë një dobësi më të thellë të mënyrës amerikane të luftës.
Si do të dukej, atëherë, një qasje më e mirë?
Pika e nisjes duhet të jetë më shumë përulësi dhe më pak arrogancë. Po, ushtria amerikane është e jashtëzakonshme, gjë që u demonstrua me arrestimin e presidentit venezuelian Nicolás Maduro në janar. Asnjë shërbim tjetër inteligjence nuk do të mund ta gjente Bin Ladenin dhe asnjë ushtri tjetër nuk do të mund ta nxirrte atë nga thellësia e Pakistanit pa u vënë re. Por këto aftësi të jashtëzakonshme nuk zëvendësojnë mendimin e qartë dhe strategjinë e shëndoshë.
Epërsia taktike nuk garanton sukses strategjik, po aq sa dobësia taktike nuk garanton dështim.
Udhëheqësit ushtarakë amerikanë e kuptuan këtë shumë kohë përpara se Uashingtoni ta harronte. Sekretari i atëhershëm i Mbrojtjes, Caspar Weinberger, i formësuar nga përvojat e Vietnamit dhe Libanit, paraqiti në vitin 1984 një kuadër të qartë për të vendosur kur dhe si SHBA-ja duhet të përdorë forcën ushtarake: interesa jetike të qarta, objektiva të përcaktuar dhe të arritshëm, mbështetje vendase dhe ndërkombëtare, forcë dërrmuese e përdorur për objektiva të kufizuar, një strategji të qartë daljeje dhe luftë vetëm si mjeti i fundit.
Ish-kryetari i Shefave të Shtabit të Përbashkët, Colin Powell, i cili kishte shërbyer si oficer i ri në Vietnam dhe më vonë si ndihmës ushtarak i Weinbergerit, i përsosi dhe i mprehu këto parime një dekadë më vonë. Të dy kishin parë se çfarë ndodh kur SHBA-ja lufton pa strategji dhe u përpoqën të siguronin që kjo të mos përsëritej.
Doktrina Weinberger-Powell mbetet edhe sot kuadri i duhur. Nuk është pacifizëm, por logjikë strategjike, që u zbatua me sukses në Luftën e Gjirit. Pikërisht kjo logjikë ka munguar në çdo konflikt që pasoi. Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth mund t’i jetë referuar Weinbergerit si udhërrëfyes për përdorimin amerikan të forcës në Iran, por më pas shpërfilli secilin prej parimeve të tij.
The US continues to lose not because its military is weak, but because it continues to choose means before it sets goals. Given this, it is no wonder that the most powerful military in human history fails to win the wars it starts. /Adapted from Pamphlet /
* Ivo H. Daalder is an American diplomat who served as the U.S. Permanent Representative to the Council of the North Atlantic Treaty Organization from May 2009 to July 2013 under President Barack Obama.
Lini një Përgjigje