FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Appena 57 giorni dopo l'assassinio di Giovanni Falcone, la mafia siciliana colpì di nuovo. Il 19 luglio 1992, un'autobomba nel cuore di Palermo uccise Paolo Borsellino e cinque delle sue guardie del corpo. I due magistrati divennero simboli della lotta contro Cosa Nostra e cambiarono per sempre la storia italiana.
Il 19 luglio 1992, poco prima delle 17:00, una potente esplosione scosse Via D'Amelio a Palermo. Un'auto Fiat 126, imbottita con circa 90 chilogrammi di esplosivo, venne fatta detonare a distanza proprio mentre il procuratore antimafia Paolo Borsellino arrivava per far visita alla madre.
L'esplosione fu così potente da distruggere gli edifici circostanti, far saltare in aria i veicoli di scorta e creare un cratere nell'asfalto. Borsellino morì sul colpo, insieme a cinque membri della sua scorta: Emanuela Loi, Agostino Catalano, Vincenzo Li Muli, Walter Eddie Cosina e Claudio Traina.
L'Italia è rimasta sotto shock. Si trattava del secondo attentato mafioso al cuore dello Stato in meno di due mesi.
Due amici, una missione
Paolo Borsellino e Giovanni Falcone non erano solo colleghi. Erano amici intimi fin dall'infanzia, essendo cresciuti nello stesso quartiere di Palermo. In seguito, entrambi intrapresero la via della giustizia e divennero due delle figure più importanti nella lotta contro la mafia italiana.
Negli anni Ottanta, facevano parte del cosiddetto "Pool Antimafia", un gruppo di procuratori che lavoravano insieme per indagare su Cosa Nostra. Fino ad allora, molti investigatori lavoravano in isolamento e spesso finivano per essere uccisi. Falcone e Borsellino cambiarono il modo di lavorare: condividevano informazioni, collaboravano strettamente e costruivano una strategia comune contro l'organizzazione criminale.
Il loro lavoro culminò nel Maxi Processo di Palermo (1986-1987), il più grande processo di mafia della storia. Grazie alla testimonianza dell'ex boss Tommaso Buscetta e alle indagini di due magistrati, oltre 470 persone furono assicurate alla giustizia e centinaia di mafiosi furono condannati a migliaia di anni di carcere.
Per la prima volta, lo Stato italiano è riuscito a dimostrare in tribunale che Cosa Nostra non era semplicemente un gruppo di criminali isolati, ma un'organizzazione strutturata con una gerarchia ben definita.
La mafia decise di eliminarli.
Il successo del Maxi Processo rappresentò un duro colpo per i boss mafiosi. A capo di Cosa Nostra c'era Salvatore "Totò" Riina, detto "La Bestia", che decise di dichiarare guerra aperta allo Stato italiano.
Il 23 maggio 1992, la mafia colpì per prima.
Në autostradën pranë qytetit të Capacit, rreth 500 kilogramë eksploziv u aktivizuan nën asfalt në momentin kur kalonte kolona e automjeteve të Giovanni Falcones. Shpërthimi vrau Falconen, bashkëshorten e tij, gjyqtaren Francesca Morvillo, si dhe tre truprojat: Vito Schifani, Rocco Dicillo dhe Antonio Montinaro.
Vdekja e Falcones ishte një goditje e rëndë për Italinë, por edhe një paralajmërim për Paolo Borsellinon.
Ai e dinte se ishte objektivi i radhës.
Në javët që pasuan, Borsellino punoi me ritëm të ethshëm. Takonte hetues, mblidhte dokumente dhe përpiqej të kuptonte se çfarë fshihej pas atentatit ndaj mikut të tij. Bashkëpunëtorët kanë treguar se ai ishte i vetëdijshëm se nuk i kishte mbetur shumë kohë.
"Jam bërë një i vdekur që ecën", u kishte thënë njerëzve të afërt.
Masakra e Via D'Amelio
Pasditen e 19 korrikut, Borsellino shkoi për të vizituar nënën e tij në Via D'Amelio.
Mafia kishte parkuar prej ditësh një Fiat 126 të mbushur me eksploziv pranë hyrjes së pallatit.
Sapo kolona e eskortës ndaloi dhe prokurori zbriti nga makina, bomba u aktivizua me telekomandë.
Shpërthimi ishte shkatërrues.
Përveç Paolo Borsellinos, humbën jetën pesë efektivët e eskortës. Mes tyre ishte edhe Emanuela Loi, 24 vjeçe, e cila u bë gruaja e parë police në Itali që u vra gjatë shërbimit.
Dhjetëra persona të tjerë mbetën të plagosur, ndërsa pamjet e rrugës së shkatërruar bënë xhiron e botës.
Reagimi i shtetit
Atentatet ndaj Falcones dhe Borsellinos shënuan pikën më të errët të luftës mes shtetit italian dhe mafias.
Por ato prodhuan edhe efektin e kundërt nga ai që kishte synuar Cosa Nostra.
Qindra mijëra italianë dolën në protesta kundër mafias. Shteti forcoi ligjet antimafia, rriti kompetencat e prokurorëve dhe burgosi shumë nga drejtuesit e organizatës kriminale.
Në janar 1993 u arrestua Totò Riina, ndërsa në vitet pasuese u kapën edhe shumë prej bashkëpunëtorëve të tij.
Megjithatë, edhe sot vazhdojnë hetimet për të zbardhur plotësisht prapaskenat e atentateve, përfshirë dyshimet se, përveç mafias, mund të kenë ekzistuar edhe interesa të tjera që favorizuan ose nxitën masakrat e vitit 1992.
Simbole të Italisë moderne
Sot, emrat e Giovanni Falcones dhe Paolo Borsellinos janë bërë simbol i luftës kundër krimit të organizuar.
Shkolla, universitete, aeroporte, sheshe dhe institucione në Itali mbajnë emrat e tyre, ndërsa historia e tyre studiohet nga brezat e rinj si shembull i guximit dhe i besimit te shteti ligjor.
Me rastin e 34-vjetorit të masakrës së Via D'Amelio, presidenti italian Sergio Mattarella deklaroi se atentati, ashtu si ai i Capacit, "shënoi thellë ndërgjegjen e vendit" dhe përfaqësoi kulmin e një plani për të gjunjëzuar institucionet demokratike.
"Borsellino dhe Falcone janë simbole të ringritjes civile të Italisë", theksoi kreu i shtetit, duke kujtuar se sakrifica e tyre ndihmoi në forcimin e luftës kundër mafias dhe në ndërtimin e një kulture më të fortë të ligjshmërisë.
Anche a 34 anni di distanza, la storia dei due magistrati rimane uno dei capitoli più significativi dell'Italia moderna: la storia di due amici che hanno sfidato la più potente organizzazione criminale del Paese, sapendo che questa battaglia avrebbe potuto costare loro la vita. / A cura di "Pamphlet"
Lini një Përgjigje