FLASH
Shkruar nga Pamfleti
La Forza di spedizione congiunta sotto la guida della Gran Bretagna si sta affermando come riserva alternativa
Il prossimo vertice NATO in Turchia, previsto tra circa un mese, sta suscitando particolare interesse a causa della nuova realtà che si sta delineando nelle relazioni tra i paesi alleati.
Al vertice dello scorso anno, Donald Trump non solo ha preteso, ma ha quasi imposto, che gli altri Stati membri aumentassero la spesa per la difesa, fissando un obiettivo del 5% del PIL. Alcuni Paesi hanno reagito negativamente a questa richiesta.
In seguito, gli Stati Uniti, criticando la riluttanza dei loro alleati europei della NATO a impegnarsi attivamente nella lotta contro l'Iran, hanno annunciato il ritiro delle truppe americane dall'Europa. Recentemente, la rivista tedesca Der Spiegel ha riportato che l'amministrazione statunitense intende ridurre significativamente il numero di sistemi d'arma e soldati messi a disposizione della NATO.
Mentre la NATO, così come l'abbiamo conosciuta finora, sembra essere scossa dagli ultimi sviluppi, l'idea di una forza alleata alternativa con centro in Europa sta guadagnando terreno. Solo pochi giorni fa, la Spagna, che ha respinto l'obiettivo di Trump di destinare il 5% del PIL alla spesa per la difesa e si è rifiutata di partecipare alle operazioni militari contro l'Iran, ha chiesto la creazione di un esercito europeo e un graduale distacco dalla dipendenza dagli Stati Uniti.
L'idea di un esercito europeo, di cui si discute a Bruxelles da almeno 20 anni, è stata accolta favorevolmente anche dal ministro della Difesa greco Nikos Dendias durante una visita in India alcuni mesi fa.
Al di là del concetto di Esercito Europeo, per il quale non esiste ancora un modello concreto, sorge spontanea la domanda: gli europei hanno un'alternativa?
⭕???????????????????????? Il Regno Unito crea una nuova alleanza navale per contrastare la Russia nel Nord Europa
— Defense Index (@Defence_Index) 30 aprile 2026
Il Regno Unito sta formando una forza marittima unificata con nove nazioni europee nell'ambito della Joint Expeditionary Force (JEF) per scoraggiare le potenziali minacce provenienti dalla Russia attraverso il "confine di mare aperto" nel Nord... pic.twitter.com/gbLcXmV6Iw
Il "Piano B" dell'Europa
Secondo l'Eurasian Times, tra le élite strategiche dei dieci paesi nordici e baltici europei si sta consolidando una corrente di pensiero secondo cui Londra dovrebbe assumere un ruolo guida nella difesa del continente da qualsiasi potenziale avventura russa. Ciò si baserebbe sulle capacità nucleari britanniche, sul seggio permanente del Regno Unito nel Consiglio di Sicurezza delle Nazioni Unite, sulle sue reti di intelligence e sul suo ruolo di uno dei principali centri mondiali nel campo dell'intelligenza artificiale.
Ky koncept paraqitet si një “Plan B” për zëvendësimin e NATO-s, për shkak të dyshimeve në rritje mbi gatishmërinë e SHBA-së nën drejtimin e Trump për të mbështetur aleancën dhe veçanërisht nenin 5, klauzolën themelore të mbrojtjes kolektive. Neni 5 përcakton se një sulm kundër një anëtari konsiderohet sulm kundër të gjithë aleancës dhe se të gjithë aleatët duhet të ndërmarrin masat e nevojshme për të ndihmuar vendin e sulmuar.
Megjithëse prej kohësh politikanët europianë kanë diskutuar në mënyrë joformale për një plan rezervë në rast se NATO bëhet e pasigurt ose SHBA redukton angazhimin e saj, debati është intensifikuar pas luftës Rusi-Ukrainë. “Plani B” mori formë më konkrete në vitin 2025, kur Matti Pesu dhe Tomas Wallenius nga Instituti Finlandez i Çështjeve Ndërkombëtare (FIIA) publikuan një analizë në mbështetje të kësaj ideje. Koncepti mori shtysë të mëtejshme nga revista britanike The Economist, e cila e trajtoi gjerësisht në numrin e saj më të fundit.
Çfarë është “Nordic Plus”?
Pesu dhe Wallenius e përmbledhin “Planin B” me termin “Nordic Plus”. Sipas tyre, përballë kërcënimeve ruse, Finlanda ka shumë gjasa të mbështetet te Suedia, Norvegjia, Mbretëria e Bashkuar dhe, potencialisht, Franca. Nga pikëpamja logjistike, vendet nordike luajnë rol vendimtar në furnizimin e Finlandës në rast lufte, ndërsa Helsinki ka mbështetur investime të rëndësishme në infrastrukturën dhe lidhjet rajonale nordike. Përveç kësaj, këto vende mund të ofrojnë kapacitete të konsiderueshme ushtarake.
Dy studiuesit theksojnë se vendet në fjalë disponojnë rreth 200 avionë modernë luftarakë dhe se Norvegjia e Suedia kanë mundësi të financojnë më tej forcimin e mbrojtjes falë ekonomive të tyre të forta. Ata e konsiderojnë Britaninë e Madhe si një garant serioz të sigurisë me interes të drejtpërdrejtë për mbrojtjen e Europës Veriore.
Sipas tyre, Londra mund të ofrojë mbështetje ushtarake në tokë, det dhe ajër, si dhe kapacitete të avancuara në inteligjencë, zbulim dhe mbikëqyrje. Në analizë përfshihet edhe Franca, e cila shihet si një fuqi e rëndësishme europiane.
“Franca mund të kontribuojë në forcimin e parandalimit strategjik të Finlandës, veçanërisht përmes arsenalit të saj bërthamor. Nuk është e paimagjinueshme që qielli finlandez të presë së shpejti misione stërvitore të avionëve francezë me kapacitet bërthamor, nëse Parisi vendos t’i japë një dimension europian strategjisë së tij të parandalimit bërthamor”, argumentojnë studiuesit.
Roli i Joint Expeditionary Force (JEF)
Sipas The Economist, “Plani B” nuk kërkon vetëm blerje armësh, por edhe krijimin e një strukture komanduese ku europianët të mund të luftojnë së bashku. Në këtë kuadër, revista argumenton se, duke qenë se bërthama e vendeve të përfshira ndodhet në Europën Veriore, struktura më e përshtatshme do të ishte Joint Expeditionary Force (JEF), një aleancë e udhëhequr nga Britania e Madhe me seli pranë Londrës. JEF është një aleancë ushtarake e reagimit të shpejtë e përbërë nga: Mbretëria e Bashkuar, Danimarka, Estonia, Finlanda, Islanda, Letonia, Lituania, Holanda, Suedia dhe Norvegjia.
Aleanca u krijua në vitin 2014 si një strukturë plotësuese ndaj NATO-s, me qëllim reagimin e shpejtë në situata që nuk arrijnë pragun e aktivizimit të nenit 5. Suedia dhe Finlanda iu bashkuan JEF-it në vitin 2017, disa vite përpara se të aplikonin për anëtarësim në NATO.
Ndryshe nga NATO, ku vendimet kërkojnë konsensus mes 32 anëtarëve, JEF mund të reagojë pa pasur nevojë për unanimitet. Ajo është përdorur disa herë për stërvitje dhe patrullime detare në rajonet veriore. Qëllimi kryesor i saj është reagimi i shpejtë ndaj krizave në Europën Veriore, Atlantikun e Veriut dhe Detin Baltik. Një karakteristikë kryesore e JEF-it është se nuk ka ushtri të përhershme. Shtetet pjesëmarrëse aktivizojnë njësi të gatshme vetëm kur kërkohet ndërhyrje ose zhvillohet një stërvitje e përbashkët.
Operacionet janë vullnetare dhe secili shtet vendos vetë nëse do të kontribuojë dhe me çfarë kapacitetesh. JEF deklaron se plotëson NATO-n dhe se struktura e saj i lejon të mbrojë shpejt infrastrukturat kritike, si kabllot nënujore dhe gazsjellësit në Detin Baltik, pa pritur miratimin e të gjithë aleancës.
Britania e Madhe mban selinë operative dhe komandën e JEF-it në Northwood të Londrës, ku disponon rrjete të sigurta komunikimi, kapacitete inteligjence, planifikimi dhe logjistike, të mbështetura edhe nga potenciali bërthamor britanik.
Sipas The Economist, JEF përbën aktualisht alternativën më të besueshme nëse vendet europiane nuk arrijnë të marrin përsipër strukturat ekzistuese të NATO-s.
Pengesat e “Planit B”
Megjithatë, një model i bazuar te JEF dhe udhëheqja britanike përballet me kufizime serioze.
Së pari, mungesa e forcave të përhershme e kufizon ndikimin strategjik të aleancës. Përfshirja varet nga vullneti politik i vendeve anëtare.
Së dyti, JEF është projektuar kryesisht për Europën Veriore, Baltikun dhe Arktikun, jo për operacione globale ose për menaxhimin e krizave në Europën Jugore.
Së treti, aleanca nuk disponon masën e nevojshme të forcave të blinduara, logjistikës dhe trupave për një konflikt të zgjatur dhe me intensitet të lartë ndërmjet shteteve. Po ashtu, mungesa e fuqive të mëdha si Franca, Gjermania dhe Polonia konsiderohet një dobësi e rëndësishme.
Fourth , there are doubts about the UK's ability to exercise long-term leadership due to recent years' reductions in the defence budget.
In quinto luogo, resta il fattore americano. Persino Pesu e Wallenius ammettono che l'Europa avrebbe difficoltà a coordinare la propria sicurezza senza la leadership degli Stati Uniti.
Ricordano che negli anni '20 l'America si ritirò dagli affari europei e che Gran Bretagna e Francia non riuscirono a colmare il vuoto, non possedendo la forza economica e militare necessaria a contrastare le ambizioni delle potenze revisioniste. Secondo loro, vincoli economici simili permangono ancora oggi.
E sullo sfondo "Piano C"
È significativo che gli stessi ideatori del concetto "Nordic Plus" ammettano che anche questo piano potrebbe fallire. In un simile scenario, parlano di un "Piano C".
"Se mantenere il sostegno degli alleati per la sicurezza della Finlandia dovesse diventare sempre più difficile, la Finlandia potrebbe valutare la possibilità di un Piano C basato su un riavvicinamento con la Russia ", scrivono.
La Finlandia è entrata a far parte della NATO il 4 aprile 2023. Tuttavia, a soli due anni di distanza, parte dell'élite strategica finlandese sta discutendo alternative all'alleanza, a causa delle incertezze sulla capacità della NATO di garantire la difesa del Paese in caso di crisi.
Se il "Piano B" rimarrà solo un'idea teorica o diventerà un modello di sicurezza concreto per l'Europa, è una questione che solo il tempo potrà risolvere. /Adattato da un opuscolo /
Kesaj i thone, dhjeu nuusja ne kale.
Edhe britanike bastarde jane. Nje nga arsyet qe ka lufte ne Ukraine, jane bastardet britanike!