FLASH
Shkruar nga Pamfleti
L'arresto del sindaco di Istanbul ha scatenato massicce proteste in Turchia. Accusato di corruzione, spionaggio e diffamazione, Imamoglu rischia 2.352 anni di carcere e ha trasformato il processo in una piattaforma politica contro l'autoritarismo del regime di Recep Tayyip Erdogan.
Il suo arresto, avvenuto più di un anno fa con l'accusa di corruzione, ha scatenato un'ondata di proteste in tutta la Turchia. Detenuto per oltre tredici mesi, il sindaco di Istanbul Ekrem Imamoglu rimane il principale oppositore politico del presidente Recep Tayyip Erdogan.
Pur rischiando una condanna a 2.352 anni di carcere, sta usando il processo giudiziario come piattaforma politica per denunciare, a suo avviso, la deriva autoritaria del regime e per incarnare la speranza di cambiamento dell'opposizione nelle elezioni presidenziali del 2028.
Il suo volto mostra segni di stanchezza. Con i suoi 1,80 metri di altezza, l'abito sempre impeccabile e l'andatura sicura, il cinquantenne continua ad attirare l'attenzione. Ma dopo più di un anno di carcere e settimane di udienze quasi quotidiane, iniziate il 9 marzo nell'enorme tribunale del complesso carcerario di Silivri, nella periferia di Istanbul, Imamoglu appare prostrato.
Il suo volto riflette il peso delle accuse e la gravità della situazione. L'atto d'accusa di 80.000 pagine e i documenti allegati preparati dalla procura chiedono fino a 2.352 anni di carcere. Deve rispondere di 142 capi d'accusa per "corruzione", "spionaggio" e "diffamazione", insieme a 413 collaboratori e funzionari del comune di Istanbul, in un processo che potrebbe durare mesi o addirittura anni.
Una cosa però è certa: il candidato dell'opposizione alle elezioni presidenziali del 2028 non ha perso le sue doti oratorie. Durante una delle udienze, a mezzogiorno di una giornata piovosa del 22 aprile, Imamoglu si è alzato in piedi davanti a una platea gremita e ha dichiarato: " Questo non è un processo come tutti gli altri ".
Recitò quindi alcuni versi del poeta turco Nazim Hikmet, scritti prima della Prima Guerra Mondiale: " Un fumo aveva avvolto ogni cosa / una voce giungeva da lontano / ascolta il grido della patria / presta attenzione / giudica la tua coscienza / la primavera spezzata della patria attende la tua speranza ".
Il suo messaggio alla corte e al governo era chiaro.
Un tempo, i media facevano a gara per ottenere un'intervista con lui. Oggi, risponde per lettera dalla sua cella di 12 metri quadrati. Le sue risposte sono scritte su carta, digitalizzate e distribuite dal team di comunicazione, che continua a funzionare come se fosse ancora a capo del comune di Istanbul.
Il suo partito, il Partito Popolare Repubblicano (CHP), ha addirittura istituito un "ufficio del candidato presidenziale" ad Ankara, sebbene Imamoglu non sia mai riuscito ad entrarvi.
“Kur dëgjoj gjatë këtyre seancave atë që po përjetojnë qindra njerëz të pafajshëm, më dhemb zemra. Kjo është një çështje politike që prek fatin e të gjithë kombit. Ndjej përgjegjësi dhe jetoj me bindjen se për sa kohë nuk përulemi, autokracia që ka ndërtuar këtë proces të padrejtë nuk do ta përkulë kurrë popullin”, shkruan ai në një nga letrat e tij.
Në kohën e arrestimit të tij, më 19 mars 2025, Imamoglu kryesonte sondazhet dhe konsiderohej i vetmi politikan i aftë për të mposhtur Erdoganin, i cili ndodhet në pushtet prej gati një çerek shekulli.
Vetëm tre javë para arrestimit, ai kishte shpallur kandidaturën për presidencën e Turqisë. Më 23 mars, partia e tij pritej ta zyrtarizonte si kandidat përmes një procesi të hapur votimi.
Por arrestimi i tij ndryshoi gjithçka.
Megjithatë, në mënyrë të papritur, procesi i votimit u kthye në një plebishit popullor. Më shumë se 15 milionë qytetarë turq votuan në qendrat e ngritura nga CHP-ja për ta zgjedhur si kandidat presidencial, ndërkohë që ai ndodhej prej katër ditësh në burg.
Në javët që pasuan dhe deri në verën e vitit 2025, Turqia përjetoi valën më të madhe të protestave që prej demonstratave të Gezit në vitin 2013. Çdo ditë mijëra protestues, kryesisht të rinj, dolën në rrugë kundër asaj që e konsideronin një arrestim politik dhe antidemokratik.
Që prej fillimit të karrierës së tij politike, Imamoglu është krahasuar shpesh me vetë Erdoganin. Ashtu si presidenti turk, edhe ai vjen nga rajoni konservator i Detit të Zi, pranë Trabzonit. Si Erdogan në rininë e tij, edhe Imamoglu ka qenë i apasionuar pas futbollit dhe e ka luajtur atë në nivel gjysmë-profesionist.
Ai ka ndjekur gjithashtu mësime fetare dhe ka mësuar leximin e Kuranit që në fëmijëri, një element që CHP-ja e ka përdorur për të tërhequr elektoratin konservator.
“Kam marrë një edukim të mirë dhe fetar. Nuk e kam fshehur kurrë këtë. Por unë e jetoj besimin tim në mënyrë personale dhe nuk e përdor si mjet politik”, kishte deklaruar ai në vitin 2023.
Në krye të Stambollit, popullariteti i tij vazhdoi të rritej. I admiruar nga nacionalistët kemalistë, i respektuar nga islamistët dhe i konsideruar figurë konsensuale nga kurdët, Imamoglu shihej si një politikan bashkues.
Një ish-bashkëpunëtore e bashkisë e përshkroi atë si “një punëtor të palodhur”, që bashkëpunonte si me nacionalistë të djathtë, ashtu edhe me figura të majta.
Sipas shumë analistëve, pikërisht kjo e bëri të rrezikshëm për pushtetin.
Pas arrestimit, Imamoglu u transferua në burgun famëkeq të Silivrit, një kompleks gjigant me rreth 20 mijë të burgosur, në perëndim të Stambollit. Vendi konsiderohet simbol i kthesës autoritare të Turqisë në vitet e fundit, ku mbahen jo vetëm kriminelë të zakonshëm, por edhe kundërshtarë politikë, artistë dhe gazetarë.
Ai mbahet i vetëm në qeli. Ka të drejtë të përdorë kompjuterin vetëm dy orë në javë dhe lejohet të dalë për ajrim vetëm 90 minuta në javë, në një fushë të vogël futbolli brenda burgut.
“Është i vetmi moment kur mund të shoh qiellin e hapur. Por nuk dramatizoj privimin tim nga liria. E dija se kjo mund të ndodhte. Në historinë e këtij vendi ka pasur njerëz që kanë paguar çmime shumë më të rënda”, thotë ai.
Kur pyetet nëse mendon se mund të rifitojë lirinë sa kohë Erdogani mbetet në pushtet, ai përgjigjet: “Nëse kjo do të varej vetëm nga ata që besojnë se mund të mbajnë pushtetin duke goditur demokracinë dhe ligjin, atëherë jo”.
Por më pas shton: “Jam i bindur se një ditë ata do ta humbasin kontrollin”.
Sipas Imamoglut, Erdogan “ka harruar nga e merr pushtetin”. Ai akuzon presidentin turk se është larguar nga gara demokratike dhe po e zhyt vendin në krizë politike, gjyqësore dhe ekonomike.
Vetëm në javët pas arrestimit të tij, autoritetet turke u detyruan të injektonin më shumë se 40 miliardë dollarë për të mbrojtur lirën turke nga rënia në tregje.
Në çdo seancë gjyqësore, nga e hëna në të enjte, Imamoglu hyn në sallën e gjyqit përmes një tuneli nëntokësor. Në sallë ndodhen qindra avokatë, përfaqësues të opozitës dhe vëzhgues.
Në rreshtin e parë ulet gjithmonë bashkëshortja e tij, Dilek Kaya Imamoglu. Ajo organizon çdo javë tubime në mbështetje të familjeve të të burgosurve politikë.
“Dita kur qeveria vendos vetë se kush janë kundërshtarët e saj është dita kur vdes demokracia”, kishte deklaruar ajo pas arrestimit të bashkëshortit.
Një nga figurat kryesore të mbrojtjes së Imamoglut është avokati Mehmet Pehlivan, i cili edhe vetë është arrestuar nën akuza për pastrim parash dhe tentativë për të ndikuar në procesin gjyqësor.
Gjatë mbrojtjes së tij, Pehlivan deklaroi se shumë nga të arrestuarit fillestarë kishin ndryshuar dëshmitë nën presion dhe se raportet financiare nuk kishin zbuluar asnjë provë për përvetësim fondesh.
Ai denoncoi gjithashtu përdorimin e dëshmitarëve anonimë, praktikë që sipas tij po përdoret gjithnjë e më shumë në proceset politike në Turqi.
Në fund të një seance maratonë, Imamoglu iu drejtua sërish sallës: “Dëgjojeni me kujdes. Mehmet është një avokat shumë i fortë. Çdo fjalë që tha është e vërtetë. E vërteta nuk zhduket kurrë”.
Nga qelia e tij, Imamoglu thotë se lexon shumë libra. Mes autorëve që përmend janë nobelisti turk Orhan Pamuk, ekonomistët Daron Acemoglu dhe James Robinson, si edhe romani “Duke pritur barbarët” i J.M. Coetzee.
“Burgu më ka ndihmuar të zhvilloj durimin dhe aftësinë për të reflektuar”, thotë ai.
Megjithatë, ai pranon se largësia nga familja dhe njerëzit është pjesa më e vështirë.
« Ho trascorso anni in mezzo alla gente. Ora la loro assenza crea un vuoto enorme in me. Ma questo non mi riempie di odio o rabbia verso chi ci ha fatto questo. Al contrario, rafforza la mia fiducia nei giorni migliori che verranno », confessa. / Tratto da "Pamphlet" di "Le Monde"
Lini një Përgjigje