FLASH
Shkruar nga Pamfleti
La retorica aspra e le divergenze su Iran, migrazione e ruolo del potere globale mettono in luce un conflitto più ampio tra la politica americana e le posizioni della Chiesa cattolica. Lo scontro tra Donald Trump e Papa Leone XIV riflette profonde tensioni storiche, politiche e ideologiche.
Donald Trump è pazzo. Questo è ciò che pensano in molti, non solo i suoi oppositori più accesi. Soprattutto da quando il presidente è in aperto contrasto con il Papa e si presenta come Cristo e salvatore. Lunedì scorso, Trump ha pubblicato un post sulla sua piattaforma Truth Social in cui attaccava duramente il suo collega sul trono di San Pietro. Leone XIV è "debole in materia penale e un disastro in politica estera", ha scritto.
Secondo Trump, il Papa sembra considerare "accettabile che l'Iran possieda armi nucleari". Ha aggiunto di non volere "un Papa che critichi il presidente degli Stati Uniti", semplicemente perché quest'ultimo sta attuando il mandato degli elettori, in particolare la lotta contro l'immigrazione clandestina e, più recentemente, contro il regime islamista di Teheran che cerca di dotarsi di armi nucleari. Inoltre, Trump ha dichiarato che "se io non fossi alla Casa Bianca, Leo non sarebbe in Vaticano". Nei giorni successivi, ha pubblicato immagini create con l'intelligenza artificiale in cui appariva come Gesù o come un apostolo.
La diagnosi secondo cui Trump è completamente impazzito è ormai diventata quasi un'opinione maggioritaria. Alcuni la interpretano metaforicamente, come espressione di un narcisismo eccessivo, mentre altri credono che sia effettivamente mentalmente instabile e che debba essere rimosso dall'incarico ai sensi del 25° emendamento della Costituzione degli Stati Uniti.
Che Trump sia nel pieno delle sue facoltà mentali o meno, il suo scontro con il Papa merita un'analisi storico-politica più approfondita. A tal fine, occorre ricordare il discorso pronunciato da Papa Leone XIV il 9 gennaio al corpo diplomatico presso la Santa Sede, così come i suoi continui appelli alla pace sin dalla Domenica delle Palme. In questi interventi, sebbene non menzionato direttamente, l'Iran è un elemento presente sullo sfondo.
All'epoca, il mondo seguiva con attenzione le massicce proteste in Iran contro la crisi economica e il regime dei mullah. Le forze di sicurezza reagirono con estrema violenza contro i manifestanti pacifici, su ordine diretto dell'ayatollah Ali Khamenei. Il 13 gennaio, Trump rispose con un tweet: "Gli aiuti stanno arrivando", incoraggiando i manifestanti a rovesciare il regime e a prendere il controllo delle istituzioni.
Në fjalimin e tij të politikës së jashtme, Papa Leo XIV u fokusua më shumë te historia sesa te aktualiteti. Si anëtar i urdhrit augustinian, ai iu referua gjerësisht Shën Augustinit dhe veprës së tij “De civitate Dei”, ku përshkruhet dallimi mes “shtetit të Zotit” dhe “shtetit tokësor”. Sipas Papës, shteti hyjnor karakterizohet nga dashuria ndaj Zotit dhe ndaj të afërmit, ndërsa shteti tokësor nga dashuria për veten, pushtetin dhe lavdinë.
Papa theksoi se bota aktuale përballet me sfida të ngjashme me ato të kohës së Augustinit: migracion masiv, ndryshime të mëdha gjeopolitike dhe transformime kulturore. Ai paralajmëroi për dobësimin e multilateralizmit dhe zëvendësimin e diplomacisë së dialogut me diplomacinë e forcës, si dhe për rikthimin e luftës si mjet politik.
Ndër të pranishmit në këtë fjalim ishte edhe ambasadori i ri amerikan në Vatikan, Brian Burch, një figurë e rëndësishme e katolicizmit konservator në SHBA. Ai ka argumentuar se politikat e Trump për migracionin dhe tregtinë janë në përputhje me doktrinën katolike, pasi forcojnë kohezionin shoqëror amerikan.
Megjithatë, vëzhguesit vunë re se Papa nuk përmendi drejtpërdrejt Iranin në fjalimin e tij, pavarësisht situatës së tensionuar. Ai kritikoi shkeljen e së drejtës ndërkombëtare, duke aluduar për veprime të SHBA-së, si ndërhyrja kundër presidentit venezuelian Nicolás Maduro.
Pas këtij fjalimi, marrëdhëniet mes Vatikanit dhe Uashingtonit u përkeqësuan ndjeshëm. Debati fillestar u zëvendësua nga akuza dhe fyerje. Edhe përplasjet mbi konceptin teologjik “ordo amoris”, të përdorur nga zëvendëspresidenti J.D. Vance për të justifikuar politikat migratore, thelluan ndarjet. Vatikani kundërshtoi këtë interpretim, duke theksuar universalitetin e dashurisë së krishterë.
Ndërkohë, Papa intensifikoi thirrjet për paqe gjatë luftës me Iranin, duke dënuar luftën, adhurimin e parasë dhe glorifikimin e pushtetit. Ai i cilësoi kërcënimet për shkatërrimin e Iranit si “të papranueshme”. Megjithatë, ai nuk adresoi drejtpërdrejt retorikën e Teheranit kundër Izraelit, gjë që u kritikua nga pala amerikane.
Sipas Trump dhe aleatëve të tij, Papa mban një qëndrim të njëanshëm kundër SHBA-së, ndërsa në SHBA vetë, shumica e katolikëve, si liberalë ashtu edhe konservatorë, kanë mbështetur Papën dhe kanë kritikuar deklaratat e Trump.
Trump beson se një fitore në konfliktin me Iranin mund t’i sigurojë mbështetje të gjerë elektorale, veçanërisht nga votuesit katolikë. Megjithatë, disa analistë e shohin atë tashmë si një figurë politike në rënie. Në një reagim të fundit, ai deklaroi se Irani ka vrarë mijëra protestues të pafajshëm dhe e cilësoi të papranueshme që ky vend të ketë armë bërthamore.
Nella storia americana, la retorica messianica non è una novità. Fin dai tempi di John Winthrop e del concetto di "città sulla collina", è presente l'idea di una missione globale americana. In questo senso, l'attuale scontro tra Trump e il Papa riflette anche un dibattito più profondo sul ruolo degli Stati Uniti nel mondo e sui confini tra potere politico e autorità morale. /Adattato da FAZ /
Lini një Përgjigje