Come Orbán fu rovesciato e perché Tirana dovrebbe imparare da Budapest...
La vittoria di Peter Magyar in Ungheria non è stata casuale, ma frutto di un piano ben congegnato per unire l'opposizione, smantellare il sistema clientelare e costruire un'alternativa credibile all'autocrazia...
La pesante sconfitta di Viktor Orbán alle elezioni ungheresi di ieri è ora accompagnata dalla gioia e dall'emozione di una grande liberazione, soprattutto nell'Europa occidentale, ma anche in altri paesi con tendenze autocratiche simili.
I leader dell'Unione Europea hanno subito manifestato il loro entusiasmo, come se fossero i veri vincitori delle elezioni ungheresi. In realtà, l'Europa, e in particolare la Germania cristiano-democratica e la Francia di Macron, hanno avuto un peso significativo.
Il risultato di ieri in Ungheria non è stato affatto facile e non è stato raggiunto solo grazie alla forza d'animo o alla rabbia nei confronti dell'autocrate che cercava un quinto mandato dopo 16 anni ininterrotti alla guida del paese.
Tutto quel dramma che si è consumato sulle rive del Danubio, ai piedi dell'antico castello di Buda, è il frutto di un progetto delicato, attentamente studiato, seguito in ogni sua fase e con una determinazione incrollabile a vincere a tutti i costi.
Altrimenti, Viktor Orbán non solo non perderebbe, ma resterebbe al potere, consolidando ulteriormente il suo sistema autocratico.
Anche nelle elezioni di ieri, il TISZA del vincitore, Peter Magyar, che si prevede sarà il prossimo primo ministro, in termini reali non ha surclassato il Fidesz di Viktor Orbán. Secondo i risultati definitivi, il TISZA ha ottenuto 3 milioni e 100 mila voti, mentre il Fidesz di Orbán ne ha ottenuti 2 milioni e 500 mila.
L'ex primo ministro, con il sistema che ha instaurato, è riuscito a creare un esercito di militanti e clienti attraverso la cristallizzazione dei favori concessi dal potere.
Se l'opposizione ungherese dovesse ripetere l'errore commesso in altre elezioni, presentandosi separatamente, ciascuna fazione emergerebbe come vincitrice relativa, mentre Orbán continuerebbe a detenere la maggioranza in Parlamento, grazie al sistema elettorale che favorisce il gruppo vincente. Questo sistema non è sufficiente per ottenere una vittoria proporzionale su larga scala, ma richiede la vittoria in ogni singolo collegio elettorale in cui i deputati vengono eletti a maggioranza semplice.
In Albania, in ogni elezione, dal 2017 ad oggi, Edi Rama non ha ricevuto i voti della stragrande maggioranza degli albanesi, ma solo la maggioranza relativa che il governo gli ha garantito.
Nel frattempo, Rama ha vinto semplicemente perché i suoi avversari non sono riusciti a unire tutti gli elettori che non apprezzano il nostro autocrate.
Në Hungari, plani fitues konsistoi në një lëvizje të menduar dhe të planifikuar me kujdes; jo duke zgjedhur si lider një “kreshnik” me aftësi të jashtëzakonshme, por një intelektual normal, i cili arriti të punonte mbi një plan të qartë për të bashkuar të gjithë opozitën.
Peter Magyar është realisht e kundërta e Viktor Orbanit, jo në qeverisje, sepse ende nuk ka nisur, por në historik dhe përfaqësim.
Magyar është 44 vjeç dhe përfaqëson gjeneratën e re të vendit, e cila është edhe kontestuesja më e madhe e regjimit. Ai është i shkolluar në Universitetin Katolik të Budapestit, i rezervuar për elitën, pjesë e së cilës është edhe vetë Magyar: gjyshi, një gazetar i njohur politik; babai, avokat i famshëm; dhe nëna, anëtare e Gjykatës së Lartë.
Me një fjalë, një “borgjez” i Budapestit, ndryshe nga “fshatari” i moshuar Orban, i cili pëlqehej nga popullsia rurale dhe nga grupmosha mbi 55 vjeç.
I shkolluar për jurisprudencë, avokat me profesion dhe ambicioz për të hyrë në politikë, ai dështoi të bënte karrierë në partinë e Viktor Orbanit, e më pas vendosi ta sfidonte.
Madje, duke u divorcuar edhe nga gruaja e tij, e cila ishte, as më pak e as më shumë, por ministre e Drejtësisë në regjimin e autokratit të Fidesz-it.
Për të fituar, Magyar kishte nevojë për armiqtë më të egër të Viktor Orbanit, të cilët nuk ndodheshin në Budapest, por në Bruksel, Berlin dhe Paris.
Në Bruksel, 44-vjeçari kishte punuar për tre vite si nëpunës në zyrat e mërzitshme të burokracisë së BE-së, ku nuk bëri dot karrierë, ndaj u kthye në atdhe. Me një intuitë të fortë, ai kontaktoi dhe zgjoi kërshëri të madhe te krerët e Brukselit, gjë që është shumë e vështirë, madje sfilitëse.
Në fakt, Magyar nuk u hap shumë në kryeqytetet europiane, por i besoi vetëm gjermanes që drejton qeverinë e BE-së, Ursula von der Leyen, e cila, siç mësohet, ka njoftuar vetëm një rreth të ngushtë njerëzish në Berlin, Paris, si dhe kancelari të tjera, duke bërë kujdes që të mos zgjonte aleatët e Orbanit në Itali, Francë dhe vendet e ish-Lindjes komuniste.
Magyar kishte, pra, gati planin e tij për të fituar mbi Orbanin, për të cilin mori mbështetjen e Von der Leyen-it e më pas të gjithë krerëve të Perëndimit.
Mbështetje që përkthehet politikisht, diplomatikisht, logjistikisht dhe natyrisht financiarisht.
Plani i Magyar për të fituar ishte i thjeshtë: ai nuk duhet të garonte me Orbanin duke hyrë në grackën e tij, përkatësisht duke zgjedhur kauzat liberale të majta europiane. Pasi Hungaria mbetet ende e infektuar nga propaganda sovraniste dhe populiste shumëvjeçare, si dhe nga një popullsi që jeton me traditën konservatore dhe kristiane-identitare të vendit.
Në Hungari nuk është se liberalët nuk ekzistojnë; përkundrazi, kjo botë sociale dhe politike është e madhe dhe shumëngjyrëshe. Sidomos në kryeqytet dhe në qendra të tjera të mëdha. Në gjeneratën e re, idetë dhe mënyra liberale e jetesës janë shumë të përhapura, por kjo nuk mjafton për të fituar.
Ndaj Magyar krijoi një grup unik politik, TISZA, që si emër ka lëvizjen e tij qytetare kundër regjimit të Orbanit, e cila në fillim u inaugurua si lëvizje proteste. Por brenda kësaj lëvizjeje janë të gjitha grupimet tradicionale anti-Orban, duke nisur nga socialistët e deri te partitë centriste proeuropiane.
Pasi bashkoi opozitën në një front, Magyar nisi udhëtimin e tij, duke denoncuar korrupsionin e Orbanit, duke shpallur qartazi veten si anti-Putin dhe proeuropian, por duke mbrojtur pozicionet konservatore dhe pragmatiste të shumicës së popullsisë rurale, siç janë patriotizmi dhe çështja e furnizimit me gaz rus.
Për këto çështje, Magyar ishte në një pozitë të afërt me Orbanin. Por ai është kritik i fortë i qëndrimit të Hungarisë kundër BE-së dhe pro Putinit. Magyar është për të negociuar si Europë për të blerë gazin rus, siç ka bërë Gjermania dhe shtete të tjera ndër vite, madje e bëjnë edhe sot.
Megjithatë, lëvizja më e rëndësishme dhe vendimtare e Magyar për të fituar ishte përzgjedhja e kandidatëve. Në Hungari, pjesa më e madhe e Parlamentit zgjidhet në mënyrë mazhoritare në çdo zonë. Prej një viti, Magyar sondoi çdo metër katror të vendit të tij, duke testuar kush ishin njerëzit me më shumë popullaritet në territor. Më pas, kandidatët garuan me primare të rregullta, zonë më zonë, për të marrë të drejtën e kandidimit për TISZA.
Me këtë proces, lideri i opozitës i kishte fituar zgjedhjet pa hyrë zyrtarisht në garë me Viktor Orbanin, pasi iu dëshmua popullit të tij se ai ishte antipodi dhe alternativa ndaj pushtetit të vjetër klientelist, nepotik dhe të korruptuar.
Ndaj kandidatët e opozitës arritën të fitojnë jo vetëm në Budapest, ku opozita i ka fituar gjithmonë zgjedhjet, madje edhe kreun e bashkisë e ka pasur rregullisht, por edhe në zonat rurale besnike ndaj Orbanit, si dhe te hungarezët që jetojnë në trojet e hershme në Sllovaki, Serbi, Rumani dhe Ukrainë, të cilët kanë qenë “ushtarë” të Fidesz-it.
Opozita ka arritur, me këtë plan, jo thjesht një fitore, por ka siguruar një shumicë prej dy të tretash të Parlamentit, e cila i lejon të përmbysë sistemin e vjetër të Orbanit.
Ndërkaq, në mënyrë që ky model të zbatohet edhe kundër Orbanit tonë, Edi Ramës, që nuk është ngopur edhe pse ka katër mandate, duhet një plan i qartë për ta zbërthyer dhe çmontuar sistemin kriminal e klientelist që ka ngritur.
Së pari, duhet një lider i besueshëm, jo antipatik, që ngjall shpresë dhe përfaqëson. Por ai nuk mjafton aspak, pasi duhet edhe një skuadër e gjerë kandidatësh që të kenë besimin e njerëzve në territor. Kushti që Magyar kishte për kandidatët ishte i thjeshtë: të jenë të “pasulmueshëm”, pra pa pika të dobëta përballë mazhorancës, me integritet dhe popullaritet në komunitet.
Këtë duhet të bëjë edhe opozita jonë, ku duhet thënë se përpjekjet e Europës, përkatësisht të Gjermanisë, për ta mbështetur po forcohen gjithnjë e më shumë. Por kjo duhet bërë tani, e jo me figurat e regjimit të vjetër, të cilët janë të paprezantueshëm në publik.
Per rovesciare Edi Rama, bisogna trovare ora il suo antagonista e dimostrarlo nelle elezioni locali per il Comune di Tirana. È anche la battaglia fondamentale per mettere tutto alla prova./ Opuscolo
ju shikoni endrra ne diell
Bota eshte ne rrezik, jo nga Trapi por shumica e politikes Amerikane qe e vuri ne kolltuk. Kjo tregon pikepamjet fashiste te politikes se nje shteti. Bota eshte ne rrezik qe nuk po e kupton e kur te shtypet me tanke e te perfundoje ne kampe perqendrimi e tu marre gazi jeten do te jete vone ta kuptoje.