FLASH
Shkruar nga Nga redaksia Pamfleti – Shkodër | Podgoricë
In Montenegro, il governo è intervenuto con una decisione fiscale immediata per arginare l'impennata dei prezzi; in Albania, è stata annunciata una riduzione del 20% delle accise, ma il mercato vede ancora il petrolio a 214-219 lek al litro...
Il governo montenegrino è stato accusato di indecisione e contraddizione, perché nel giro di 24 ore è passato dalla posizione secondo cui ridurre le accise non era un'opzione, alla decisione di ridurle immediatamente per frenare il forte aumento dei prezzi del carburante.
Ma, nonostante questa improvvisa svolta degli eventi, Podgorica ha fatto ciò che i cittadini hanno sentito direttamente nelle loro tasche: è intervenuta sulle tasse e ha immediatamente attenuato il colpo alla pompa di benzina.
Secondo quanto riportato da "Vijesti", il governo montenegrino ha ridotto del 50% l'accisa sull'eurodiesel e del 25% sulla benzina, attenuando significativamente l'effetto dell'aumento previsto e portando il prezzo dell'eurodiesel a circa 1,56 euro al litro. In Montenegro, quindi, ci sono stati degli alti e bassi a livello politico, ma anche una decisione reale, tangibile e immediata per i consumatori.
In Albania, la situazione è più grave e deludente. Qui il governo ha annunciato una riduzione del 20% delle accise e il ripristino dell'organismo di controllo sulla trasparenza, ma nel frattempo il petrolio ha raggiunto i 214 lek al litro, arrivando in alcuni momenti a 217-219 lek, ovvero molto vicino o al limite dei 2,2 euro al litro. A differenza del Montenegro, dove la misura fiscale è stata introdotta per evitare un'impennata dei prezzi, in Albania il mercato ha già superato la soglia di allarme pubblico e il governo continua a parlare di una riduzione che non si è ancora realmente riflessa nel prezzo finale per i cittadini. Persino i resoconti dei media, accanto all'annuncio ufficiale, presentano la misura come una decisione che "sarà chiarita nei prossimi giorni", mentre l'organismo di controllo sulla trasparenza "sarà istituito la prossima settimana", il che significa che c'è ancora un divario tra la dichiarazione politica e l'effetto concreto.
Ed è qui che inizia il vero confronto politico. Podgorica ha fatto marcia indietro rispetto alla sua posizione iniziale e ha accettato il costo per il bilancio pubblico pur di evitare che il prezzo del carburante sfuggisse di mano. Tirana, al contrario, sta seguendo uno scenario in cui la parola "riduzione" circola più velocemente della riduzione stessa. I ministri parlano di ridurre le accise, il mercato continua a vendere a prezzi record, mentre il cittadino albanese non ha ancora visto un risparmio alla pompa. Questa è la brutale differenza tra un governo che agisce sotto pressione, ma agisce, e un governo che annuncia un intervento, lasciando che il mercato continui a esercitare le stesse restrizioni sui consumatori.
Nga ana teknike, ulja e paralajmëruar në Shqipëri është gjithsesi shumë më modeste se ajo e Malit të Zi. Sipas analizës së “Monitor”, akciza aktuale është rreth 39.6 lekë për litër dhe një reduktim me 20% do ta zbriste atë në rreth 31.68 lekë, duke krijuar një efekt të pritshëm prej vetëm 8-10 lekësh për litër në çmimin final. Vetë aktorët e tregut e konsiderojnë këtë ndikim minimal, duke argumentuar se një rritje prej 10-15 lekësh brenda një dite e gëlltit menjëherë pothuajse të gjithë efektin e masës së shpallur nga qeveria. Me fjalë të tjera, edhe po të zbatohet nesër, kjo ulje nuk e ndryshon strukturën e rëndë të çmimit të naftës në Shqipëri; thjesht i heq pak presion një tregu që tashmë është mbingarkuar.
Në fakt, Shqipëria nuk vuan vetëm nga luhatjet ndërkombëtare, por edhe nga pesha e vet fiskale mbi çdo litër karburant. Sipas të dhënave të cituara nga përfaqësuesit e sektorit, vetëm në taksa direkte paguhen rreth 100 lekë për litër që në hyrje: taksa e qarkullimit 27 lekë, akciza rreth 39 lekë dhe TVSH rreth 30 lekë, pa llogaritur kostot operative, transportin, shpenzimet bankare, sigurimet dhe taksat vendore. Ky është thelbi i problemit shqiptar: çmimi i lartë nuk është vetëm import i krizës së jashtme, por edhe produkt i një barre fiskale të ndërtuar prej vitesh dhe të mbajtur në këmbë edhe në kohë presioni social. Prandaj, kur qeveria del sot dhe thotë se “do ta ulë me 20%”, kjo tingëllon më shumë si korrigjim i pjesshëm i një problemi që vetë shteti e ka ushqyer, sesa si zgjidhje e plotë.
Krahasimi me Malin e Zi bëhet edhe më therës për Tiranën kur shihet rezultati final. Në Podgoricë, pas uljes së akcizës, çmimi i naftës projektohet në rreth 1.56 euro për litër. Në Shqipëri, tregu po lëviz në 214-219 lekë për litër, që është afërsisht 2.15 deri 2.2 euro. Diferenca është e frikshme jo vetëm numerikisht, por sidomos politikisht: Shqipëria, me paga më të ulëta, me ndjeshmëri më të madhe sociale dhe me ekonomi familjare shumë më të brishtë, po e sheh naftën në nivele dukshëm më të larta se fqinji i saj, ndërsa qeveria ende nuk ka kaluar nga gjuha e njoftimit te efekti i prekshëm në treg. Kjo e bën premtimin për ulje jo një lajm qetësues, por një provë të vonesës.
Edhe rikthimi i Bordit të Transparencës nuk e zbut dot këtë perceptim. Shqipëria e ka provuar këtë mekanizëm edhe në kulmin e krizës pas nisjes së luftës në Ukrainë, por vetë të dhënat e ruajtura nga “Monitor” tregojnë se bordi nuk e pengoi ngjitjen e çmimit në rekordet e asaj kohe, deri në 265 lekë për litër në qershor 2022. Kjo është arsyeja pse rikthimi i të njëjtës formulë sot ngjan më shumë si refleks administrativ sesa si garanci reale për qytetarin. Qeveria po përpiqet të krijojë përshtypjen e kontrollit, por pyetja që mbetet pezull është shumë e thjeshtë: nëse është marrë vendimi për uljen e akcizës, pse konsumatori shqiptar ende po furnizohet me naftë në kufirin e 2.2 eurove?
In definitiva, il messaggio che emerge da questo confronto è crudo e chiaro. Il Montenegro ha cercato di impedire che la crisi petrolifera si trasformasse completamente in una crisi sociale; l'Albania si comporta come se una dichiarazione politica fosse sufficiente a sostituire una decisione attuata. Podgorica, seppur con esitazione, ha abbassato la tassa ottenendo subito un effetto. Tirana ha annunciato una riduzione, ma finora il cittadino albanese ha visto solo comparire i cartelli dei distributori di benzina, non diminuire il conto. Ed è questa la differenza tra la propaganda della reazione e la politica dell'azione: nella prima si sente la promessa, nella seconda si percepisce la riduzione. In Albania, fino a questo momento, il prezzo del petrolio non è diminuito; è diminuita solo la pazienza dei cittadini .
Lini një Përgjigje