FLASH
Shkruar nga PamfletiNga Donald Trump te Gianni Infantino, nga emigracioni te protestat politike, Botërori i vitit 2026 rrezikon të jetë shumë më tepër sesa një turne futbolli.
Është e vështirë të gjesh njerëz që mezi presin Kupën e Botës 2026. Politologu holandez Cas Mudde e quan atë “Botërori MAGA”, ndërsa për shumë kritikë fotografia e presidentit të FIFA-s, Gianni Infantino, duke i dorëzuar Donald Trumpit çmimin e sapokrijuar “FIFA Peace Prize” pak para sulmeve amerikane ndaj Venezuelës dhe Iranit përmbledh në mënyrë simbolike problemet që shoqërojnë turneun.
Trump synon të jetë një nga figurat qendrore të spektaklit më të madh sportiv në botë. Shtetet e Bashkuara janë organizatori kryesor i turneut, me 78 ndeshje, përfshirë pothuajse të gjitha sfidat më të rëndësishme. Kanadaja dhe Meksika do të organizojnë vetëm nga 13 ndeshje secila.
Megjithatë, entuziazmi nuk është aq i madh sa pritej. Çmimet e biletave kanë shkaktuar zemërim te tifozët, ndërsa në shumë qytete organizatore një pjesë e biletave kanë mbetur të pashitura dhe hotelet kanë filluar të ulin çmimet për shkak të kërkesës më të dobët se parashikimet.
Një shqetësim edhe më i madh lidhet me emigracionin. Organizatat për të drejtat e njeriut druhen se Shërbimi Amerikan i Emigracionit dhe Doganave (ICE) mund ta shfrytëzojë turneun për kontrolle dhe arrestime të emigrantëve pa dokumente. Drejtori i përkohshëm i ICE, Todd Lyons, ka deklaruar se agjencia do të jetë “pjesë kyçe” e sigurisë gjatë Botërorit. Kjo ka shtuar frikën se tifozët latino-amerikanë mund të bëhen objekt i kontrolleve të shtuara.
Nga “paqja përmes futbollit” te politika globale
Kupa e Botës lindi nga vizioni i francezit Jules Rimet, president i FIFA-s nga viti 1921. I mbijetuar i Luftës së Parë Botërore dhe i dekoruar disa herë për trimëri, Rimet e shihte futbollin si një mjet për pajtimin mes popujve.
Ai besonte se loja mund të zbusë rivalitetet dhe të afrojë kombet. Botërori i parë u organizua në Uruguai në vitin 1930, duke vendosur themelet e një ngjarjeje që do të bëhej fenomen global.
Megjithatë, historia e turneut ka qenë gjithmonë e lidhur me politikën. Italia fashiste e Benito Musolinit organizoi Botërorin e vitit 1934. Më vonë, FIFA bashkëpunoi me regjimin ushtarak të Argjentinës në vitin 1978, me Rusinë e Vladimir Putinit në vitin 2018 dhe ka zgjedhur Arabinë Saudite për edicionin e vitit 2034.
Sipas autorit të analizës, FIFA ka justifikuar vazhdimisht këto zgjedhje me filozofinë e “paqes përmes futbollit”, duke pretenduar se sporti mund të afrojë edhe vende me sisteme politike problematike.
Presidenti aktual i FIFA-s, Gianni Infantino, është afruar dukshëm me Donald Trumpin. Gjatë vitit të kaluar ai kaloi më shumë kohë me presidentin amerikan sesa me shumicën e liderëve botërorë.
Infantino mori pjesë në aktivitete të organizuara nga Trump, mbështeti publikisht iniciativat e tij për paqen në Lindjen e Mesme dhe krijoi madje çmimin “FIFA Peace Prize”, i cili iu dorëzua presidentit amerikan.
Kritikët argumentojnë se kjo afërsi ka dobësuar aftësinë e FIFA-s për të ushtruar presion mbi vendin organizator, siç ka bërë në raste të tjera.
Pse ky Botëror është ndryshe?
Ndryshe nga liderët autoritarë që kanë përdorur Kupën e Botës për të përmirësuar imazhin e vendeve të tyre, Trump nuk duket i interesuar për një strategji të tillë.
Musolini, regjimi ushtarak argjentinas, Putini apo familja mbretërore e Katarit e përdorën turneun për të paraqitur vendet e tyre si mikpritëse dhe moderne.
Trump, përkundrazi, nuk kërkon të ndryshojë perceptimin për Amerikën. Ai është krenar për politikat e tij të ashpra ndaj emigracionit dhe nuk përpiqet t’i fshehë ato. Qytetarët e disa vendeve, përfshirë Iranin, Haitin, Senegalin dhe Bregun e Fildishtë, përballen me kufizime të mëdha për marrjen e vizave amerikane, gjë që sipas kritikëve bie ndesh me parimet e FIFA-s kundër diskriminimit.
Për Trumpin, Kupa e Botës duket më shumë si një skenë gjigante mediatike.
Ai e ka krahasuar turneun me organizimin e shumë Super Bowl-eve njëri pas tjetrit, duke theksuar se disa ndeshje të Botërorit tërheqin audienca më të mëdha televizive sesa finalja e futbollit amerikan.
Rreziku i protestave
Por historia tregon se liderët nuk e kontrollojnë kurrë plotësisht Kupën e Botës.
Në vitin 1938, italianët antifashistë që jetonin në Francë protestuan kundër skuadrës së Musolinit. Në Argjentinën e vitit 1978 dhe Katarin e vitit 2022, organizatat ndërkombëtare përdorën vëmendjen globale për të denoncuar shkeljet e të drejtave të njeriut.
Analistët besojnë se e njëjta gjë mund të ndodhë edhe në SHBA.
Të gjitha 11 qytetet organizatore votuan për kandidatët demokratë në zgjedhjet e fundit. Kjo do të thotë se stadiumet dhe zonat përreth tyre mund të shndërrohen në hapësira proteste kundër administratës Trump. Vetë presidenti ka kërkuar në disa raste që ndeshjet të zhvendosen nga qytete me prirje të majta si Seattle.
Nëse Trump shfaqet në stadiume dhe imazhi i tij transmetohet në ekranet gjigante, ekziston mundësia reale që ai të përballet me fishkëllima dhe protesta, siç ka ndodhur në ngjarje të tjera sportive.
Futbolli përballë politikës
Një tjetër pikë tensioni pritet të jetë komuniteti latino-amerikan. Emigracioni mbetet tema qendrore e politikës së Trumpit dhe miliona tifozë me origjinë nga Meksika, Kolumbia apo vende të tjera të Amerikës Latine pritet të mbushin stadiumet dhe zonat e tifozëve.
Përplasjet mes tifozëve latino-amerikanë dhe autoriteteve kanë ndodhur edhe gjatë Botërorit të vitit 1994 në SHBA. Shumë analistë paralajmërojnë se tensione të ngjashme mund të përsëriten në klimën aktuale politike.
Gjithashtu, priten protesta nga komunitete të ndryshme të diasporës, përfshirë kundërshtarët e regjimit iranian, të cilët kanë përdorur shpesh ngjarjet sportive si platformë për të shprehur pakënaqësinë e tyre ndaj Teheranit.
Megjithatë, autori arrin në përfundimin se pavarësisht përpjekjeve të politikanëve për ta përdorur Kupën e Botës për interesat e tyre, turneu mbetet mbi të gjitha një festë globale e futbollit.
“Kupa e Botës nuk i përket as Trumpit dhe as Infantinos. FIFA thjesht e organizon dhe e monetizon atë,” shkruan ai.
Në fund, miliona njerëz do të mblidhen para ekraneve, në shtëpi, bare dhe sheshe publike për të ndjekur ndeshjet. Dhe pikërisht kjo, sipas autorit, mbetet forca më e madhe e Kupës së Botës: aftësia për të bashkuar njerëzit përtej politikës, ideologjive dhe kufijve kombëtarë./ Financial Times
Lini një Përgjigje