FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Jared Kushner është i vendosur të vazhdojë me investime të mëdha në Shqipëri dhe Serbi pavarësisht kundërshtimeve locale. Marrëdhënia e tij me Kryeministrin Rama dhe plani i tij për rezidenca luksoze, hotele dhe një Kullë Trump në Beograd
Ishulli i Sazanit, një masë e vogël shkëmbore në mes të Adriatikut, kohët e fundit është bërë i njohur si “Ishulli Trump”: një copë tokë që Qeveria shqiptare po përgatitet t’ia japë Jared Kushnerit për zhvillimin e turizmit.
Në të njëjtën kohë, dhëndri i presidentit amerikan po planifikon një “Kulla Trump” në qendër të Beogradit, duke provokuar reagime të forta si në Serbi ashtu edhe në Shqipëri.
Sipas një artikulli të detajuar në revistën franceze Le Point , Sazani duket si parajsë në sipërfaqe, një "gurë i vogël" në Adriatik, shtëpi e gjarpërinjve, karkalecave, zogjve dhe, thuhet, madje edhe e disa arinjve që gjejnë strehë në bimësinë e egër të livandos dhe pishave 300-vjeçare.
Në verë, disa gomone sjellin turistë nga Vlora për dy orë not në një plazh të madh përpara se të vizitojnë shpellën e Haxhi Aliut, një pirat i shekullit të 17-të i cili, sipas legjendës, fshehu atje arka me monedha ari. Ishulli është bërë gjithashtu një strehë për breshkat e detit.
Për 60 vjet, Sazani ishte një bazë ushtarake sekrete; sot kanë mbetur vetëm bunkerë të rrënuar dhe mijëra mina tokësore.
Enver Hoxha, diktatori komunist i Shqipërisë, ishte thellësisht dyshues dhe kishte frikë nga pushtimet nga italianët, jugosllavët, amerikanët dhe madje edhe rusët. Pas rënies së regjimit në fillim të viteve 1990, Sazani u bë një tokë e pabanuar, ishulli i fundit i pabanuar i Adriatikut.
“Dashuria” e Ivankës për Sazanin, dreka me ushqime deti dhe takimi me Ramën
“Dashuria” e Ivanka Trump dhe Jared Kushner për Sazanin është bërë pothuajse pjesë e traditës lokale. Kjo ndodhi 4 vjet më parë, ndërsa çifti po kalonte pushimet me fëmijët e tyre në Greqi. Në Tiranë, ku Qeveria dhe qarqet e biznesit ëndërrojnë për hotele luksoze dhe numri i turistëve është trefishuar në një dekadë, vizita e tyre u pa si një mundësi.
Auron Tare, një studiues, i cili ka drejtuar më parë Agjencinë Kombëtare Bregdetare të Shqipërisë, organizoi një vizitë të përshtatur për shoqëruesit Trump-Kushner dhe disa investitorë potencialë, përfshirë kryetarin e PSG-së, Nasser Al-Khelaifi, dhe një sipërmarrës nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Vizitorëve VIP iu sigurua një helikopter dhe një jaht luksoz.
Tare i tregoi grupit vilën spektakolare të ndërtuar nga George Tenet, ish-drejtori greko-amerikan i CIA-s.
Ai organizoi një drekë me ushqime deti në restorantin më të mirë të zonës, të organizuar nga ish-shoku i tij i skuadrës në basketboll, vetë kryeministri Edi Rama.
Vizita u konsiderua e suksesshme nga të gjitha palët. Ivanka dhe Jared filluan të flisnin hapur për atë që mund të bënin në ishull, ndërsa Shqipëria ishte gati t’ua jepte.
Arkitektët dhe avokatët u aktivizuan. Vitin pasardhës, Kushner u kthye. Me partnerët e tij, ai deklaroi gatishmërinë për të investuar pak më shumë se 1 miliard dollarë, jo vetëm në Sazan, por edhe në një sipërfaqe të madhe toke në veri të Vlorës që mbetet e pazhvilluar. Në dhjetor të vitit të kaluar, një muaj pas rizgjedhjes së Trump, Kushner nënshkroi një marrëveshje paraprake qiraje 99-vjeçare.
Entuziazmi i shpejtë i Ivankës për Sazanin ka shkëlqimin e një historie pushimesh ekzotike. Por mbi të gjitha, është një sipërmarrje e madhe financiare. Kushner nuk është një investitor naiv. Grupi i tij me bazë në Miami menaxhon asete me vlerë disa miliarda në të gjithë botën, kryesisht në Lindjen e Mesme, ku investitorët sauditë janë partnerët dhe aksionarët e tij kryesorë.
Biznesi në Serbi dhe reagimet
Kushner nuk e zbuloi Ballkanin gjatë vizitës së tij në Sazan. Një nga “udhëzuesit” e tij kryesorë rajonalë është Richard Grenell, ish-ambasador i SHBA-së në Gjermani dhe i dërguari special i Trump në Serbi dhe Kosovë. Grenell negocioi një tjetër marrëveshje të madhe për Kushnerin: blerjen e një blloku të tërë qyteti në qendër të Beogradit.
Zona sot duket si një grumbull rrënojash. Dikur aty ndodhej selia e ushtrisë serbe, e bombarduar nga NATO në vitin 1999 gjatë luftës së Kosovës dhe e braktisur që nga rënia e Slobodan Millosheviqit. Për jugosllavët nostalgjikë, është një simbol i shenjtë; për serbët e rinj që ëndërrojnë anëtarësimin në BE, është një relike e mallkuar.
“Kulla Trump” e planifikuar do të përfshijë një hotel luksoz, një qendër të madhe tregtare dhe rezidenca luksoze. Për shumë njerëz, ajo është bërë tashmë një simbol i praktikave ekstreme të biznesit dhe i paqartësisë së qeverisë. Për t’i dhënë tokën Kushnerit, duhej të miratohej një ligj i posaçëm: vendi duhej të hiqej nga Regjistri Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore.
Një punonjëse e Ministrisë së Kulturës dha dorëheqjen në vend që të nënshkruante dokumentet. Avokatja Katarina Kostic reagon e indinjuar: “nëse na pëlqen apo jo stili i ndërtesës origjinale është një gjë. Por projekti i Kullës Trump mohon historinë tonë.”
Radovan Kupres, kreu i organizatës së transparencës CRTA, ka reaguar gjithashtu i indinjuar. “Problemi nuk është në të vërtetë familja Trump”, thotë ai, duke shtuar “problemi është klasa jonë politike. Ne jemi ndër vendet më të korruptuara në botë dhe gjithçka ndodhi nën tavolinë.”
Ai shqetësohet veçanërisht për partnerin e Kushnerit nga Emiratet e Bashkuara Arabe, i cili 12 vjet më parë ndërmori rindërtimin përgjatë bregut të lumit Sava. “Është shumë e shëmtuar estetikisht”, thotë ai., duke theksuar “ata dëbuan mijëra banorë të vjetër dhe u dhanë tokë zyrtarëve të lartë përmes proceseve të dyshimta.”
Deputeti i Partisë së Gjelbër, Robert Kozma, është edhe më i ashpër. Për të, “fundi i dominimit të Presidentit Vuçiç është i mjerueshëm”. Ai e akuzon Vuçiçin se po luan “poker me asetet kombëtare” ndërsa josh rusët, kinezët, francezët dhe amerikanët, por duke marrë pak në këmbim. Si provë, ai citon vendimin e fundit të SHBA-së për të rritur tarifat mbi mallrat serbe në 35% dhe për të vendosur sanksione për shkak të përfshirjes ruse në kompaninë shtetërore të naftës.
Shqetësimet mjedisore
Në Shqipëri, ornitologu Joni Vorpsi ka një pikëpamje tjetër: zogjtë. Si pjesë e organizatës mjedisore PPNEA, ai monitoron zhvillimet me shqetësim. Ai shpjegon se laguna e Vlorës është një pikë ndalese e rëndësishme për migrimin. Infrastruktura e re kërcënon ta shkatërrojë atë.
Olsi Nika i EcoAlbania është i shqetësuar për aeroportin e ri masiv të Vlorës, i cili promovohet si një magnet për investitorët dhe turistët. “Për një grusht dollarësh, po shkojmë kundër rrjedhës së historisë”, paralajmëron ai.
Një skandal tjetër, sipas tij, është se aeroporti iu caktua kompanive me transparencë të kufizuar, përfshirë firmën suedeze Mabetex, e dënuar më parë për korrupsion në projekte rinovimi në Rusi. “Politikanët na shesin ëndrra: 'do të bëhemi Saint-Tropezi i ardhshëm'. Por në realitet, do të fundosemi nën ton betoni dhe do të bëhemi qendra e pastrimit të parave të Evropës”.
Fuqia investuese e Kushnerit
Në Tiranë, Elira Kokona drejton agjencinë shtetërore të ngarkuar me dhënien e aseteve të vlefshme shtetërore për investitorët. Vendi është i varfër, thotë ajo, dhe ka nevojë për zhvillim. Ajo ka punuar vetëm me “Brian”, përfaqësuesin e Kushnerit. Ajo e ka takuar Kushnerin një herë, në një restorant.
Affinity Partners, fondi i investimeve i Kushnerit, u themelua në vitin 2021 dhe mblodhi 2 miliardë dollarë nga Fondi i Investimeve Publike të Arabisë Saudite. Investitorët përfshijnë gjithashtu Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katarin me rreth 1.5 miliardë dollarë. Krahas partnerëve të tij sauditë, Kushner bleu së fundmi Electronic Arts për 55 miliardë dollarë, duke konfirmuar shkallën e kapitalit që qëndron pas projekteve të Sazanit dhe Beogradit. /Përshtatur nga Protothema/
Sipas gazetes greke e paskan Zhytje te gjithe nga pak gishtin ne mut. Nga Auron Kuqi te kjo Miss Investimet Kokona.