FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Vetëm 160 kilometra nga kufiri rus, një bunker me përdorim të dyfishtë në Finlandë po shërben si model për përgatitjen ndaj konflikteve dhe emergjencave të mëdha...
Teksa ecën nëpër një sallë sportive gjigante, ideja e një Lufte të Tretë Botërore duket tepër e largët. Por përveçse pret festa për fëmijë dhe kurse vallëzimi, kjo ndërtesë ka një funksion shumë më të zymtë: ajo është gati të shndërrohet në çdo moment në një strehë kundër bombardimeve bërthamore. Qendra Sportive dhe e Eventeve Luola (fjala “luola” në finlandisht do të thotë “shpellë”) është gdhendur në faqen e një shkëmbi në Kuopio, një qytet që ndodhet vetëm 160 kilometra nga kufiri rus.
Kompleksi me sipërfaqe 13.780 metra katrorë përfshin një fushë volejbolli, studio vallëzimi dhe arte marciale, palestra, si dhe depo ku ruhen helmeta, maska kundër gazrave dhe tableta jodi për mbrojtje nga helmimi radioaktiv.
Brenda 72 orësh, Luola mund të transformohet nga një qendër sportive publike në një bunker hermetik që mund të mbrojë afro 7.000 persona nga raketat, armët kimike, kërcënimet bërthamore dhe fatkeqësitë natyrore.
Objekti mbrohet nga një shtresë shkëmbi prej 20 deri në 40 metrash, mure kundër shpërthimeve, korridore të projektuara si labirint dhe dyer të shumta sigurie. Ai disponon gjithashtu një sistem të sofistikuar filtrimi të ajrit që mbron banorët nga substancat toksike të jashtme. Çdo person ka në dispozicion vetëm 0,75 metra katrorë hapësirë. Banorët flenë në krevate marinari trefish të palosshëm dhe përdorin tualete të thjeshta emergjente, të cilat në praktikë janë kova plastike.
Qendra u hap dy vjet më parë dhe kushtoi rreth 50 milionë euro. Banorët që jetojnë pranë saj blejnë të drejtën e përdorimit të strehës në momentin e blerjes së apartamentit, me një pagesë të vetme prej rreth 1.150 eurosh për person. Shkëmbi ku ndodhet sot Luola ishte gërmuar fillimisht për ndërtimin e një punishteje ushtarake për prodhimin dhe testimin e pushkëve. Më pas objekti u braktis, derisa bashkia e qytetit e bleu, e zgjeroi dhe e shndërroi në qendrën aktuale sportive.
Luola është një nga më shumë se 50.000 strehët e mbrojtjes civile në Finlandë. Shumica janë të vogla dhe të ndërtuara nën ndërtesa banimi, pasi zhvilluesit e pasurive të paluajtshme zakonisht janë të detyruar të ndërtojnë një strehë për çdo objekt me sipërfaqe mbi 1.250 metra katrorë.
Megjithatë, në të gjithë vendin ekzistojnë rreth 100 strehë të mëdha si Luola. Vetëm qyteti i Kuopios ka gjashtë të tilla. Në total, rreth 4,8 milionë nga 5,5 milionë banorët e Finlandës kanë akses në një strehë kundër bombardimeve. Ata që nuk e kanë këtë mundësi jetojnë kryesisht në zonat rurale.
Disa prej këtyre strehëve përmbajnë pishina, pista hokeji mbi akull dhe madje sauna, shpjegon koloneli Asko Muhonen, banor i Kuopios, i cili pas daljes në pension nga ushtria tani këshillon drejtuesit e qytetit.
“Edhe pse tani nuk e ndieni se ndodheni në një shpellë, ne jemi në fakt brenda masivit shkëmbor”, thotë ai, duke shtuar “hapësira për secilin person është shumë e kufizuar, por jeni të mbrojtur dhe ky vend është jashtëzakonisht i sigurt.”
Në rast se lëshohet alarmi për strehim, banorëve u kërkohet të marrin me vete ujë të pijshëm, ilaçet personale, ushqime dhe ndoshta edhe një thes gjumi.
Për finlandezët, ky nivel përgatitjeje nuk përbën ndonjë surprizë. Vendi ndjek një qasje të mbrojtjes së gjithë shoqërisë, ku të gjithë burrat kryejnë shërbimin ushtarak para moshës 30-vjeçare, organizatat vullnetare bashkëpunojnë ngushtë me qeverinë për mbrojtjen e institucioneve kyçe dhe qytetarët inkurajohen të mbajnë rezerva emergjente në shtëpitë e tyre.
“Sistemi finlandez është pjesërisht edhe një gjendje mendore”, thotë koloneli Muhonen, duke shtuar “ne e mësojmë këtë që nga fëmijëria. Kjo lloj gatishmërie ka vazhduar për shtatë breza.”
Ndërsa kërcënimi nga Rusia perceptohet në rritje, vende të tjera, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, po rishikojnë nivelin e tyre të përgatitjes për konflikte të mundshme.
Nuk është e qartë se sa strehë të mundshme ekzistojnë në Britani. Ndryshe nga Finlanda, e cila i ruajti strehët e saj edhe pas përfundimit të Luftës së Ftohtë dhe ndërtoi shumë të tjera, disa nga bunkerët britanikë janë shndërruar në atraksione turistike ose hotele.
Luola vizitohet rregullisht nga delegacione të huaja që duan të studiojnë modelin e saj. Mes tyre ka qenë edhe ambasada britanike.
“Gjatë vitit të fundit kemi pasur shumë vizitorë, sepse kjo strehë është ndoshta objekti më modern me përdorim të dyfishtë në Evropë, ndoshta edhe në botë”, thotë Muhonen, ndërsa shton se “situata e sigurisë është përkeqësuar fatkeqësisht dhe ky model është bërë shumë interesant.”
Lord Toby Harris, kryetar i Komisionit Kombëtar të Gatishmërisë në Britani, shprehet se autoritetet lokale duhet të kenë një ide të qartë se cilat hapësira mund të përdoren në rast emergjencash.
Megjithatë, ai thekson se shumica e tyre nuk do të ishin nën tokë ose rezistente ndaj bombardimeve, përveç rasteve të rralla.
“Mbretëria e Bashkuar duhet të bëjë më shumë dhe përdorimi i dyfishtë i këtyre hapësirave ka kuptim”, deklaron ai.
Për arsye sigurie, autoritetet britanike nuk japin detaje mbi planet e strehimit. Megjithatë, zyrtarët vlerësojnë se pozicioni gjeografik i Britanisë, shumë më larg Rusisë se Finlanda, mund të nënkuptojë se strehë të tilla nuk janë domosdoshmërisht zgjidhja më e përshtatshme për vendin.
Një zëdhënës i qeverisë britanike tha se siguria kombëtare mbetet “detyra e saj e parë” dhe se vendi disponon plane të testuara dhe të përditësuara për një gamë të gjerë rreziqesh.
Mbështetësit e modelit finlandez argumentojnë se përdorimi i dyfishtë mund të jetë çelësi i suksesit edhe në vende të tjera, pasi ofron njëkohësisht mbrojtje në raste sulmesh dhe një aset të vlefshëm për komunitetin.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse publiku britanik do të pranonte investime prej dhjetëra milionë eurosh për ndërtimin e bunkerëve të tillë. Anketat tregojnë se britanikët po bëhen gjithnjë e më të vetëdijshëm për kërcënimin rus dhe mbështesin rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen.
Por ndërsa debati mbi financimin e mbrojtjes vazhdon në Londër, pyetja nëse Thesari britanik do të pranonte ndonjëherë të financonte projekte të ngjashme mbetet ende pa përgjigje. /Përshtatur nga The Telegraph/
Lini një Përgjigje