Përshkallëzimi mes SHBA-së dhe Iranit rikthen krizën në Gjirin Persik, ndërsa Trump përballet me një zgjedhje të vështirë mes diplomacisë dhe luftës së hapur
Donald Trump deklaroi në fillim të kësaj jave se armëpushimi kishte përfunduar dhe vetëm pak ditë më vonë duket se të gjitha skenarët janë hapur sërish.
Irani ka nisur përsëri sulmet ndaj vendeve të Gjirit, të cilat për javë të tëra dukej se ishin jashtë objektivit, ndërsa sulmet amerikane kundër Iranit po bëhen gjithnjë e më intensive.
Ndërkohë, duket se edhe Ngushtica e Hormuzit është mbyllur sërish sipas deklaratave të Gardës Revolucionare të Iranit. Megjithatë, Organizata Britanike e Operacioneve Tregtare Detare (UKMTO) thotë se një rrugë kalimi ende mbetet e hapur.
“Irani bëri një zgjedhje të gabuar”
Kjo fazë e re e përshkallëzimit nisi të shtunën në mbrëmje, kur një tjetër anije tregtare u vu në shënjestër pranë brigjeve të Omanit, këtë herë një anije kontejnerësh me flamur qipriot.
Garda Revolucionare deklaroi se kishte qëlluar një të shtënë paralajmëruese pasi anija kishte ndjekur një rrugë të paautorizuar përmes Ngushticës së Hormuzit. Ekuipazhi u detyrua të evakuohej me varkë shpëtimi, ndërsa një shtetas indian rezulton i zhdukur.
Në përgjigje të këtij incidenti, Shtetet e Bashkuara sulmuan Iranin për herë të tretë gjatë kësaj jave.
Komanda Qendrore Amerikane publikoi pamje të disa prej 140 goditjeve ushtarake që, sipas saj, janë kryer me urdhër të presidentit.
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, shkroi në platformën X: “Irani bëri një zgjedhje të gabuar. Tani do të paguajë.”
Askush nuk është më jashtë objektivit
Irani kishte paralajmëruar se çdo kundërpërgjigje do të përballej me një reagim të ashpër. Dhe këtë herë, raketat dhe dronët nuk u kufizuan vetëm te Bahreini, Kuvajti dhe Jordania, të cilat kishin përballuar pjesën më të madhe të sulmeve ditët e fundit.
Emiratet e Bashkuara Arabe, një nga objektivat e preferuara të Iranit në të kaluarën, u sulmuan për herë të parë pas gati dy muajsh.
Banorët në Abu Dhabi u zgjuan nga alarmet emergjente në telefonat e tyre, ndërsa në grupet e WhatsApp-it në të gjithë vendin u përhap një ndjenjë frike dhe ankthi. Ekzistonte shqetësimi se mund të rikthehej vala e sulmeve që vendi kishte përjetuar me intensitet gjatë gjashtë javëve të para të luftës.
Tashmë duket se askush nuk është më jashtë objektivit.
Në mënyrë domethënëse, edhe Katari, i cili aktualisht po luan një rol kyç si ndërmjetës mes dy palëve, raportoi për sulme me zjarr që po hynte në territorin e tij. Banorët në Doha thanë se shpërthimet tronditën dritaret në zona të ndryshme të qytetit.
Në një kontrast të fortë me faqet e para të mediave rajonale, të cilat vetëm një ditë më parë raportonin për bisedimet dypalëshe të Omanit me ministrin e Jashtëm iranian, edhe Omani konfirmoi sulme me dronë në territorin e tij.
Udhëheqësi i ri suprem i Iranit, i cili ende nuk është shfaqur publikisht që prej marrjes së detyrës pas vdekjes së babait të tij, nuk mori pjesë në ceremonitë përkujtimore të kësaj jave, por lëshoi një deklaratë ku premtoi se iranianët do të hakmerreshin për vdekjen e tij.
Ky mesazh u shfaq i shkruar edhe mbi një raketë që dyshohet se u përdor në sulmet e fundit dhe më pas u publikua nga Garda Revolucionare.
Ngushtica e Hormuzit sërish nën presion
Duket se memorandumi i mirëkuptimit i muajit të kaluar po interpretohet në mënyra shumë të ndryshme nga të dyja palët.
Marrëveshja synonte të sillte një rikthim të menjëhershëm të transportit tregtar në Ngushticën e Hormuzit, por Irani duket se po sulmon anijet që shmangin rrugën veriore të kontrolluar prej tij përmes ngushticës.
Një kontakt i sektorit të transportit detar në Emiratet e Bashkuara Arabe ka deklaruar se rruga jugore e kontrolluar nga ushtria amerikane, e cila ndjek vijën bregdetare të Omanit, ka bërë një ndryshim të madh për anijet që kërkojnë të largohen në mënyrë të sigurt nga Gjiri.
Por shumica e anijeve, sipas këtij burimi, po i fiknin sistemet e identifikimit elektronik për të kaluar në këtë zonë. Kjo tregon se situata është shumë larg normalitetit në këtë rrugë ujore kritike, e cila në kohë paqeje përdoret për transportin e rreth një të pestës së naftës në botë.
Shpresat për paqe po zbehen
Tashmë duket se kjo çështje, e cila vazhdon të jetë një problem i madh për Donald Trump, mund të shkatërrojë çdo shpresë për një marrëveshje paqeje.
Pothuajse në gjysmën e periudhës 60-ditore të negociatave, gjatë së cilës pritej që të trajtohej çështja komplekse e programit bërthamor të Iranit, duket se mes dy palëve nuk është zhvilluar asnjë diskutim i rëndësishëm.
Dhe tani mbetet e paqartë se cilat opsione i kanë mbetur presidentit amerikan. Në skenarin më optimist, diplomacia është kthyer në pikën zero. Në skenarin më të keq, situata mund të përshkallëzohet në një valë tjetër përplasjesh të plota ushtarake./Përshtati "Pamfleti" nga "Sky News"
Lini një Përgjigje