FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Forumi Ekonomik Botëror i këtij viti solli emra të mëdhenj dhe një zhvendosje të fortë të fokusit.
Avionët privatë po largohen. Pavionet po çmontohen. Teksa vorbulla politike dhe ekonomike e Forumit Ekonomik Botëror (WEF) mbyll ciklin e saj vjetor dhe Davosi zbrazet, dy gjëra duken të qarta. Pas një periudhe kur takimi i elitës globale luhatej në kufijtë e parëndësisë, e ardhmja e Forumit nuk vihet më në dyshim.
Ndërkohë, rendi ndërkombëtar i bazuar në rregulla, mjedisi ku ky forum u ngrit dhe u bë i rëndësishëm, në rastin më të mirë është në rrezik, nëse jo tashmë i shpërbërë.
Gjatë katër ditëve të fundit, qyteti i vogël alpin u shndërrua në skenë të lëvizjeve gjeopolitike me rrezik të lartë: nga deklaratat e Donald Trump për Groenlandën, te diskutimet për Ukrainën, e deri te krijimi i të ashtuquajturit “Bordi i Paqes”, një strukturë që disa druhen se presidenti amerikan synon ta përdorë për të anashkaluar Kombet e Bashkuara.
Megjithatë, ndryshe nga e kaluara kur Davosi shërbente si një hapësirë neutrale për bashkëpunim global, Forumi i këtij viti u perceptua gjithnjë e më shumë si një fushë përplasjeje. Udhëheqës si Donald Trump dhe presidenti francez Emmanuel Macron u përballën hapur; darkat politike me intensitet të lartë u shoqëruan me ironi dhe braktisje seancash; ndërsa kryeministri kanadez Mark Carney shpalli de facto fundin e rendit botëror të bazuar në rregulla.
Mali ‘zbriti’ në tokë
“Ky është takimi më i madh i lidershipit global në epokën pas COVID-it”, deklaroi Larry Fink, CEO i gjigantit të menaxhimit të aseteve BlackRock, në hapjen e Forumit. “Por pyetja më e vështirë është: a i intereson kjo dikujt jashtë kësaj salle?”
Fink, i cili mori rolin drejtues për të stabilizuar WEF pas largimit të trazuar të themeluesit Klaus Schwab, arriti të rikthente shkëlqimin e Davosit duke sjellë figura si Donald Trump, presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy, si edhe drejtues biznesesh që zakonisht e shmangnin këtë platformë, përfshirë Jensen Huang të Nvidia-s dhe Elon Musk të Teslës.
Megjithatë, pavarësisht rikthimit të vëmendjes globale, Fink shprehu shqetësim për shkëputjen e Forumit nga realiteti i përditshëm i njerëzve. “Nëse jemi të sinqertë”, tha ai, “për shumë njerëz ky takim duket i shkëputur nga koha: elita në një epokë populizmi, një institucion në një periudhë mosbesimi të thellë ndaj institucioneve.”
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, kritikoi ashpër vitet e mëparshme të asaj që e quajti “konsensus utopik” dhe frymë “kumbaya” të WEF, duke thënë se “në atë periudhë, azili drejtohej nga të burgosurit”.
“Kjo elitë globale përfitoi ndjeshëm nga ky sistem,” argumentoi ai, “ndërsa pjesa tjetër e botës u shty gjithnjë e më poshtë”, duke e lidhur këtë me ringjalljen e populizmit si reagim ndaj elitizmit liberal që simbolizonte Davosi i dikurshëm.
Thirrje zgjimi
Në një javë të mbushur me tensione, ku postime në rrjetet sociale, takime dypalëshe dhe disa fjali gjatë fjalimeve ndryshuan dinamikën e marrëdhënieve të SHBA-së me aleatët, po forcohet ndjesia se Evropa dhe vendet me mendësi të ngjashme po përballen me një realitet të ri, ku nuk mund të mbështeten më verbërisht as te marrëdhëniet transatlantike dhe as te NATO-ja.
Carney paralajmëroi për “një përçarje të rendit botëror” dhe “fundin e një iluzioni të këndshëm”, duke theksuar se “fuqitë e mesme duhet të veprojnë së bashku, sepse nëse nuk jemi në tryezë, jemi në menu”.
Zelenskyy kritikoi ashpër Evropën për mungesë vendosmërie, duke thënë se ajo “duket e humbur në përpjekjet për të bindur presidentin amerikan” dhe se perceptohet më shumë si një koncept historik sesa si një fuqi reale politike.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, bëri thirrje për “një Evropë të re dhe të pavarur”, ndërsa kancelari gjerman Friedrich Merz theksoi se “bota e re e fuqive të mëdha po ndërtohet mbi pushtet dhe forcë”.
Macron paralajmëroi për “një zhvendosje drejt një bote pa rregulla”, duke vënë në dukje se Evropa, sipas tij, ka qenë “tepër naive”.
Në një tjetër shenjë të këtij realiteti të ri, shumë udhëheqës ose shmangën takimet me Trumpin në Davos, ose udhëtuan drejtpërdrejt drejt Brukselit për një samit urgjent të BE-së. Të gjithë, me përjashtim të Hungarisë dhe Bullgarisë, bojkotuan eventin e lançimit të “Bordit të Paqes” të Trumpit.
Pyetje mbi lidershipin
Mes delegatëve në Davos mbizotëroi bindja se Fink e ka shpëtuar Forumin nga kriza e lidershipit dhe nga rënia e ndikimit të tij. Ai ka deklaruar se synon të qëndrojë në krye për dy vjet ose më pak, derisa të gjendet një drejtues i përhershëm.
Christine Lagarde, presidente e Bankës Qendrore Evropiane, u përmend gjerësisht si pasardhëse e mundshme e Schwab, por kjo duket gjithnjë e më pak e sigurt. Lagarde ka mohuar se do të largohet nga BQE për të marrë drejtimin e Forumit.
Ndërkohë, Fink sinjalizoi ambicie më të gjera për WEF-in. Ai propozoi zgjerimin e forumit përtej Davosit, drejt vendeve “ku është ndërtuar realisht bota moderne”.
“Po, Davos,” tha ai, “por edhe Detroit, Dublin, qytete si Xhakarta dhe Buenos Airesi.”
“Mali, do të zbresë në tokë”- përfundoi Fink. / Përshtati “Pamfleti”, nga “Politico”
Lini një Përgjigje