FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti ka rrëzuar udhëheqësit ushtarakë në një shkallë të paparë që nga Mao, duke ngritur dyshime rreth gatishmërisë së vendit për luftë…
Midis gjeneralëve të Kinës, kishte një që dukej i padëmtuar nga spastrimet që përfshiu udhëheqjen e lartë ushtarake gjatë dy viteve të fundit.
Zhang Yuxia, oficeri më i lartë në detyrë, nuk ishte vetëm një mik personal i Xi Jinping, udhëheqësit të Kinës. Ai ishte gjithashtu një nga të paktët komandantë ushtarakë me përvojë të vërtetë luftarake, pasi u dallua në Luftën e Vietnamit në vitin 1979.
Kjo përvojë e forcoi autoritetin e tij si më i madhi nga dy nënkryetarët e Komisionit Qendror Ushtarak (KQU), i cili kontrollon forcat e armatosura dhe kryesohet nga vetë Xi.
Disa analistë e konsideruan atë si trurin ideator pas spastrimeve të fundit. Tani, edhe ai është rrëzuar, në atë që konsiderohet spastrimi më dramatik deri më sot.
Hetime dhe trazira
Më 24 janar, Ministria e Mbrojtjes njoftoi se Gjenerali Zhang, 75 vjeç, dhe një anëtar tjetër i CMC-së, Gjenerali Liu Zhenli, ishin nën hetim për "shkelje të rënda të disiplinës dhe ligjit". Por nuk u dhanë detaje të mëtejshme. Gjenerali Liu, 61 vjeç, drejton Departamentin e Shtabit të Përgjithshëm, i cili mbikëqyr operacionet, inteligjencën dhe stërvitjen. Ndoshta më e rëndësishmja, ai besohet se ka lidhje të ngushta personale me Zhang, pasi ai mori pjesë gjithashtu në luftën kufitare me Vietnamin.
Këto hetime nënkuptojnë se Xi Jinping, në fakt, ka zbrazur të gjithë udhëheqjen ushtarake në një spastrim të paparë që nga vdekja e Mao Ce Dunit në vitin 1976. Edhe pse gjeneralët Zhang dhe Liu nuk janë larguar ende zyrtarisht nga KMK-ja, hetime të tilla zakonisht përfshijnë ndalimin dhe pasohen nga shkarkimi formal.
Katër oficerë të tjerë të lartë të CMC-së janë shkarkuar zyrtarisht nga detyrat e tyre partiake dhe ushtarake. Si rezultat, organi që mbikëqyr Ushtrinë Çlirimtare Popullore (PLA) me rreth 2 milionë anëtarë tani ka vetëm dy anëtarë aktivë: vetë Xi si kryetar dhe gjeneralin Zhang Shengmin, shefi i disiplinës së PLA-së, i cili u bë nënkryetar në tetor.
Shkalla e problemit
Ky zhvillim i fundit ofron treguesin më bindës deri më tani të problemeve me të cilat Xi ende përballet në përpjekjen e tij për ta transformuar PLA-në në një ushtri plotësisht moderne. Menjëherë pas marrjes së pushtetit, ai filloi të adresojë korrupsionin dhe mungesën e fokusit në luftimet aktuale, duke shkarkuar dhjetëra gjeneralë dhe duke ndërmarrë një ristrukturim të madh të strukturës ushtarake. Valë të reja spastrimesh filluan rreth vitit 2023 me Forcën Raketore, e cila menaxhon arsenalin bërthamor të Kinës, dhe janë përhapur në agjenci të tjera, si dhe në departamentet e zhvillimit të armëve dhe politikave të PLA-së. Por korrupsioni vazhdon dhe reformat mbeten të paplota. Xi tani mund të jetë duke shprehur zhgënjim për dështimin e Gjeneral Zhang për të dhënë rezultatet e dëshiruara deri në afatin e vitit të ardhshëm për aftësinë e PLA-së për të sulmuar Tajvanin.
Një tjetër mundësi është që Gjenerali Zhang ose anëtarët e familjes së tij të kenë qenë të përfshirë në korrupsion në të kaluarën, ndoshta kur ai drejtonte departamentin e zhvillimit dhe prokurimit të armëve, i cili ishte i prirur për skandale, midis viteve 2012 dhe 2017. Ka të ngjarë që akuzat e vjetra të jenë rishfaqur ose të jenë shfaqur të reja, ndërsa hetuesit e Xi-së zgjerojnë përpjekjet e tyre ose marrin informacione nga kundërshtarët e Zhang-ut. Disa nga zyrtarët ushtarakë të hetuar më parë konsideroheshin të mbrojtur të tij.
Dimensioni politik
Spastrimet e fundit mund të jenë nxitur edhe nga shqetësimet e Xi-së në lidhje me pushtetin në rritje të Gjeneral Zhang. “Ky është zhvillimi më i papritur në politikën kineze që nga ditët e para të ngritjes së Xi-së”, thotë Dennis Wilder, një ish-analist i CIA-s dhe profesor në Universitetin Georgetown.
Shumë nga spastrimet e fundit duket se rrjedhin nga një rivalitet midis një fraksioni të udhëhequr nga Zhang dhe një grupi tjetër që bëri karrierë kryesisht në Kinën lindore, disa prej anëtarëve të të cilit kishin shërbyer me Xi në rajon. Fraksioni i Zhang, i cili përfshinte disa bij revolucionarësh të shquar, mbizotëroi. Kjo i dha atij pushtet të paparë, por gjithashtu e bëri atë një kërcënim potencial për Xi. "Ai është një djalë i ashpër dhe me gjuhë të mprehtë, dhe megjithëse kishte aleatë me Xi, ai kurrë nuk iu bind atij", thotë Wilder.
Marrëdhënia familjare e Zhang me Xi-në daton që nga lufta civile, kur prindërit e tyre luftuan së bashku. Babai i Zhang-ut më vonë u bë gjeneral me tre yje, ndërsa babai i Xi-së u bë udhëheqës politik. Në vitin 2017, Xi tregoi besim tek Zhang duke i dhënë atij një pozicion në Byronë Politike, organin më të lartë me rreth 20 udhëheqës, dhe si nënkryetar të ri të Këshillit të Ministrave të Mbrojtjes, duke e bërë atë oficerin e dytë më të lartë ushtarak. Në vitin 2022, kur Xi siguroi një mandat të tretë, Zhang u bë nënkryetar i lartë i komitetit, pavarësisht moshës së tij 72 vjeç, gjë që do ta kishte skualifikuar atë nga kufiri i mëparshëm i moshës.
Mesazhi dhe sfida për Xi-në
Nëse Zhang shkarkohet zyrtarisht, ai do të bëhet oficeri më i lartë në detyrë aktive që shkarkohet nga Xi. Nëse ai humbet edhe vendin e tij në Byronë Politike, do të jetë hera e parë që dy anëtarë të Byrosë Politike shkarkohen në të njëjtën periudhë pesëvjeçare që nga viti 1989, kur PLA shtypi protestat në Sheshin Tiananmen.
Kjo u dërgon një mesazh të fortë forcave të armatosura dhe elitës politike: lidhjet me Xi nuk garantojnë mbrojtje. Por krijon gjithashtu një problem: kë do të zgjedhë ai për të zëvendësuar të gjithë gjeneralët e shkarkuar?
Që kur mori pushtetin në vitin 2012, Xi është përpjekur të promovojë gjeneralë besnikë dhe të aftë, të aftë për ta transformuar PLA-në në një ushtri fleksibile që kombinon operacionet ajrore, tokësore, detare, kibernetike dhe hapësinore. Fillimisht, ai zëvendësoi gjeneralët nga lidershipet e mëparshme. Më pas, ai u kthye kundër shumë prej emërimeve të tij. Shumë nga të tjerët janë ose të patrajnuar ose të njollosur nga lidhjet e tyre me kolegët e shkarkuar.
Trazirat tashmë kanë filluar të ndikojnë në kapacitetin operacional të ushtrisë, sipas disa vlerësimeve perëndimore.
Shqetësimi i Uashingtonit
Raporti më i fundit vjetor i Pentagonit mbi forcat e armatosura kineze, i publikuar në dhjetor, vëren se shkarkimi i oficerëve të lartë ka shkaktuar "pasiguri në lidhje me prioritetet organizative" dhe ka "ndjekur jehonë brenda radhëve të PLA-së".
Ai shton se korrupsioni në prokurimin e mbrojtjes ka çuar në mungesa të “vërejtura” të kapaciteteve, të tilla si mbulesa të dëmtuara të siloseve të raketave.
“Këto hetime kanë shumë të ngjarë të shkaktojnë ndërprerje afatshkurtra të efektivitetit operacional të PLA-së”, thuhet në të. “Përndryshe, PLA-ja mund të shfaqet si një ushtri më e aftë në të ardhmen nëse përdor fushatën aktuale për të eliminuar problemet sistemike që lehtësojnë korrupsionin.” Të paktën për këtë, Xi shpreson se Pentagoni ka të drejtë. /Përshtatur nga The Economist/
Surreter si Stalin, Putin, Mao, Hoxha, Xi Jingpin, Trump e compani I kane ngrene e do i hane të paret shoket e vet për të siguruar vetem bythen e vet, pa ç’i qi t’emen popullit e globit.