FLASH
Shkruar nga Ibrahim Karatas
Kërcënimi i vërtetë për Iranin nuk vjen nga fuqitë e huaja, por nga vetë populli iranian…
Së fundmi, presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar vazhdimisht Iranin me sulme ajrore dhe ndryshim regjimi. Për të forcuar pozicionin e tij, ai dërgoi një aeroplanmbajtëse në Detin Arabik. Nuk është e qartë nëse Trump po bën blof për ta detyruar Iranin të ulet në tryezën e negociatave dhe të bëjë lëshime të mëdha, apo nëse është serioz në synimin për të sulmuar Iranin. Megjithatë, alternativa e parë duket më e mundshme, pasi ai flet shumë, por vepron pak. Ai mund të befasojë të gjithë dhe të sulmojë Iranin, por kjo duket më pak e mundshme. Sipas ministrit të Jashtëm të Turqisë, Hakan Fidan, Izraeli ka më shumë gjasa të sulmojë Iranin, dhe ai nuk është i vetmi që mendon kështu. Një zyrtar amerikan i tha Axios-it: “në të vërtetë, janë izraelitët ata që duan një sulm”.
Vetëm disa javë më parë, Trump përdori ekzekutimin e protestuesve iranianë si justifikim për të sulmuar Iranin. Ky justifikim u zhduk papritur dhe tani ai flet për programin bërthamor iranian. Megjithatë, as ky nuk është shkaku i vërtetë. Irani nuk është në një pozicion që të pasurojë më tej uraniumin dhe të prodhojë një bombë bërthamore. As SHBA-ja dhe as Izraeli nuk e kanë frikë këtë skenar në këtë moment. Për rrjedhojë, përgatitjet e vazhdueshme për një sulm nuk synojnë shkatërrimin e objekteve bërthamore iraniane, siç pretendoi Trump, duke thënë se ato u shkatërruan gjatë luftës 12-ditore të vitit të kaluar.
Qëllimi i kërcënimeve të fundit janë raketat hipersonike të Iranit, të cilat mund të fluturojnë me shpejtësi deri në 17 Mach. Gjatë luftës 12-ditore, Izraeli vuajti nga raketat e pandalshme iraniane dhe u detyrua të ndalonte sulmet ndaj Iranit. Për këtë arsye quhet lufta 12-ditore: palët nuk mundën të vazhdonin më, për shkak të breshërisë së vazhdueshme të raketave iraniane mbi qytetet izraelite. Tel Avivi e di se një luftë tjetër me Iranin është e paqëndrueshme dhe se arritja e një fitoreje absolute është pothuajse e pamundur. Do të ishte një fitore shumë e kushtueshme, të cilën izraelitët nuk do ta përballonin dot.
Ndalimi i programit raketor të Iranit
Për këtë arsye, zgjidhja është t’i jepet fund programit raketor të Iranit pa shkuar në luftë. Megjithatë, Izraeli nuk mund ta bëjë këtë i vetëm, ndaj, si zakonisht, iu drejtua SHBA-së. Ndërsa Amerika po kërcënon Iranin, Izraeli po përpiqet të shkatërrojë kapacitetet ushtarake iraniane prapa skenave. Irani qartazi nuk përbën kërcënim për SHBA-në, veçanërisht në aspektin e raketave, të cilat nuk rrezikojnë territorin amerikan apo bazat ushtarake amerikane në rajon. Teherani gjithashtu nuk ka guximin të sulmojë objektiva amerikane. Për këtë arsye, Uashingtoni po vepron si përfaqësues i Izraelit për të eliminuar fuqinë e Iranit.
Irani është më i cenueshëm se kurrë në rrethanat aktuale, por jo për shkak të forcës së tij ushtarake. Shumë nga armët e tij u shkatërruan nga sulmet izraelite, por ai ende zotëron mijëra raketa dhe ka prodhuar të reja. Së fundmi, u raportua se avionë transporti ushtarak nga Rusia dhe Kina ishin nisur drejt Iranit.
Megjithatë, problemi kryesor i regjimit iranian është përçarja me popullin iranian. Më shumë iranianë se më parë po dalin në rrugë për të protestuar kundër kostos së jetesës. Protestat e fundit, të cilat u shtypën me dhunë, rrezikuan t’i japin fund regjimit 46-vjeçar në Iran. Numri i viktimave nga vala e fundit e protestave ishte më i lartë se në protestat e mëparshme. Për më tepër, njerëzit nuk duken të dekurajuar nga represioni i forcave të sigurisë, ndaj priten kryengritje të reja kundër regjimit.
Rritja e kostos së jetesës në Iran
Shumë besojnë se përplasjet e vazhdueshme të qeverisë iraniane me aktorë rajonalë dhe globalë e kanë izoluar vendin nga bota. Sanksionet e udhëhequra nga SHBA-ja i kanë privuar qytetarët iranianë nga nevojat bazë. Është e pamundur të blesh pajisje shtëpiake, telefona celularë apo edhe një palë pantallona nga jashtë, pasi gjithçka është e sanksionuar. Mallrat e huaja që gjenden në treg hyjnë në vend përmes shkeljeve të sanksioneve ose kontrabandës. Kushtet e jetesës janë aq të vështira saqë edhe nafta, një burim që Irani e ka me bollëk, është e shtrenjtë. Njerëzit fajësojnë regjimin dhe kërkojnë ndryshim, qoftë të kushteve të jetesës, qoftë të qeverisë. Meqenëse përmirësimi i kushteve duket i pamundur nën administratën aktuale, ndryshimi i regjimit shihet si e vetmja zgjidhje e mundshme.
Megjithatë, nëse SHBA-ja ose Izraeli sulmojnë, regjimi iranian mund të mos shembet. Fuqia ushtarake e Iranit nuk mund të dobësohet realisht, përveçse nëse vendi pushtohet me trupa tokësore. Edhe negociatat diplomatike mund ta kufizojnë Iranin, por kjo nuk është ajo që dëshiron Izraeli.
E vetmja mundësi që kanë SHBA-ja dhe Izraeli është ta dobësojnë më tej regjimin, në mënyrë që një kryengritje e organizuar popullore të ketë sukses. Kryengritja e fundit me gjasë i ka dhënë shpresë Uashingtonit dhe Tel Avivit, ndaj ata duken optimistë për valë të reja protestash. Nëse regjimi bie, Irani do të fragmentohet dhe Izraeli do ta shkatërrojë shpejt aparatin ushtarak të regjimit, ashtu siç bëri në Siri. Për pasojë, ndryshimi i regjimit i ndjekur nga sulme ushtarake do ta nxirrte Iranin përgjithmonë nga skena.
Për këtë qëllim, nevojitet një kryengritje e re dhe vendimtare popullore, dhe Izraeli beson se një sulm i ri ndaj Iranit mund ta nxisë atë. Edhe pse qeveria Netanyahu do të preferonte ta delegonte këtë detyrë te amerikanët, izraelitët janë të gatshëm ta marrin vetë këtë rol, nëse është e nevojshme.
Kërcënimi i vërtetë për Iranin nuk vjen nga fuqitë e huaja, por nga vetë populli iranian. Sulmet ndaj objektivave iraniane do të kishin efekt të kufizuar; ndërsa një kryengritje e nxitur nga sulmet mund të ishte më efektive. Zgjedhja e vetme e Teheranit është të heqë dorë nga qëndrimi i tij kokëfortë ndaj popullit dhe të rindërtojë marrëdhëniet me të. Irani tashmë është i ndarë mes regjimit dhe popullsisë, një situatë që e dobëson të parin. Për sa kohë që kjo përçarje vazhdon, kolapsi nga brenda, i mbështetur nga sulmet e jashtme, është i pashmangshëm. /Përshtatur nga PoliticsToday/
Cifutet e mutit, duan rremuje neper bote!