FLASH
Shkruar nga Pamfleti
E ardhmja e luftës mes Iranit dhe Izraelit, por edhe mundësia për një marrëveshje që do t’i japë fund konfliktit, mund të varet tani nga ajo që ndodh në Liban.
Nga Uashingtoni në Teheran, të gjithë sytë janë të përqendruar te Libani.
Kjo sepse e ardhmja e luftës me Iranin, dhe perspektivat për një marrëveshje që do t’i japë fund asaj, mund të varen tani nga zhvillimet në Liban, ku një front dytësor i kësaj lufte rajonale po merr gjithnjë e më shumë rëndësi. Ky realitet i ri është rezultat i përpjekjeve të vazhdueshme të Iranit për të lidhur fatin e të dy konflikteve, si dhe i prioriteteve gjithnjë e më të ndryshme mes presidentit amerikan dhe kryeministrit izraelit.
Shkëmbimi 12-orësh i zjarrit mes Izraelit dhe Iranit sapo kishte përfunduar të hënën, kur roli kyç i Libanit doli sërish në plan të parë.
Në të njëjtën deklaratë ku Garda Revolucionare Iraniane njoftoi se do të ndalonte sulmet ndaj Izraelit, ajo paralajmëroi se mund t’i rifillonte ato nëse Izraeli nuk ndalte sulmet si ndaj Iranit ashtu edhe ndaj Libanit, ku ndodhet Hezbollahu, aleati më i fuqishëm rajonal i Teheranit.
Nëse Irani e zbaton këtë kërcënim, Izraeli dhe Irani mund të rikthehen shumë shpejt në luftë. Izraeli ka kryer tashmë disa sulme të reja ajrore në jug të Libanit, ndërsa zyrtarët e lartë izraelitë kanë refuzuar përpjekjet e Iranit për të lidhur dy frontet dhe janë zotuar të intensifikojnë sulmet ndaj Hezbollahut.
Irani jo vetëm që po i rikthehet kësaj strategjie, por duket se po e forcon atë edhe më shumë, duke ndjekur të njëjtën qasje që ka përdorur që nga armëpushimi i arritur mes SHBA-së dhe Iranit në prill.
Ditët e para të atij armëpushimi u shoqëruan me mosmarrëveshje mbi faktin nëse ai përfshinte apo jo Libanin. Fillimisht, Izraeli refuzoi përpjekjet për ta detyruar të ndalonte sulmet ndaj fqinjit të tij verior, ndërsa zyrtarët iranianë dhe ndërmjetësit pakistanezë këmbëngulnin se Libani ishte pjesë e marrëveshjes. U desh një telefonatë nga presidenti Donald Trump ndaj kryeministrit Benjamin Netanyahu, ku i kërkoi të respektonte marrëveshjen, për të shmangur shembjen e armëpushimit.
Ishte treguesi i parë, për Iranin dhe për rajonin, se Trump nuk do të lejonte që lufta e Izraelit kundër Hezbollahut të pengonte mundësinë për t’i dhënë fund një konflikti me Iranin që është bërë politikisht dhe ekonomikisht i kushtueshëm.
Ndërsa përplasjet mes Izraelit dhe Hezbollahut u intensifikuan dhe Izraeli kërcënoi të bombardonte objektiva të Hezbollahut në Bejrut më herët gjatë këtij muaji, Irani paralajmëroi se do të pezullonte negociatat me SHBA-në nëse kryeqyteti libanez goditej.
Trump, i shqetësuar se diplomacia e tij mund të minohej nga veprimet izraelite, e detyroi Netanyahun përmes një telefonate të ashpër të anulonte sulmet e planifikuara ndaj Bejrutit. Në fund, Netanyahu u tërhoq.
Ky ishte deri tani treguesi më i qartë i interesave të ndryshme mes Trump dhe Netanyahut.
Ndërsa Trump nuk dëshiron rikthimin e luftës me Iranin, Netanyahu ka minimizuar privatisht shanset e diplomacisë amerikano-iraniane dhe ka mbështetur rikthimin e konfliktit.
Të dy liderët do të përballen me zgjedhje në vjeshtë: Trump me zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, ndërsa Netanyahu me zgjedhjet parlamentare që do të përcaktojnë nëse ai do të mbetet kryeministër apo jo. Me çmimet e larta të karburanteve në SHBA, lufta është kthyer në një barrë politike për Trumpin, ndërsa për Netanyahun mosarritja e objektivave ushtarake ndaj Iranit paraqet një kërcënim serioz për të ardhmen e tij politike.
Në aspektin gjeopolitik, Izraeli përballet gjithashtu me një kërcënim shumë më të madh nga një Iran dhe Hezbollah që nuk janë mposhtur dhe mund të dalin edhe më të fortë nga kriza, ndërsa interesat amerikane janë të përqendruara më shumë te pasojat ekonomike që shkakton bllokimi i Ngushticës së Hormuzit nga Irani.
Irani përfitoi shpejt nga kjo përçarje. Javën e kaluar, ndërsa Izraeli paralajmëronte se sulmet me raketa të Hezbollahut ndaj veriut të Izraelit do të sillnin bombardime në Bejrut, Teherani rriti tonet duke kërcënuar me sulme hakmarrëse ndaj Izraelit.
Zyrtarët izraelitë nuk u tërhoqën. Ata refuzuan të pranonin “vijat e kuqe” të vendosura nga Irani dhe këmbëngulën se do të ruanin lirinë për të vepruar kundër Hezbollahut sipas vlerësimit të tyre. Netanyahu, i cili ka pak besim te diplomacia amerikane dhe preferon rikthimin e konfliktit, kishte tashmë një rrugë të hapur drejt një përplasjeje të re me Iranin.
Kështu, kur Hezbollahu lëshoi dy raketa drejt veriut të Izraelit të dielën në mëngjes – të dyja të interceptuara – Netanyahu miratoi sulmet ndaj Bejrutit dhe, vetëm disa orë më vonë, Irani lëshoi raketat e para balistike ndaj Izraelit që nga hyrja në fuqi e armëpushimit të prillit.
Trump u detyrua sërish të ndërhynte për të parandaluar (pa sukses) përshkallëzimin dhe për të kufizuar reagimin izraelit ndaj Iranit, pasi nuk dëshironte që diplomacia me Teheranin, për të cilën këmbëngul se ndodhet në fazat përfundimtare, të dështonte.
Ky cikël pritet të përsëritet vazhdimisht, ndërsa konflikti në Liban nuk po gjen zgjidhje dhe “vija e kuqe” e re e Iranit mbetet në fuqi.
Diplomacia mes Izraelit dhe Libanit, e cila synon çarmatimin e Hezbollahut, ndalimin e sulmeve izraelite në territorin libanez dhe tërheqjen e trupave izraelite nga jugu i Libanit, mbetet plotësisht e varur nga bashkëpunimi i Hezbollahut.
Marrëveshja e fundit Izrael-Liban kërkonte që Hezbollahu të ndalonte sulmet ndaj Izraelit dhe të tërhiqte forcat e tij nga jugu i Libanit.
Por Hezbollahu e ka refuzuar marrëveshjen, duke kërkuar fillimisht tërheqjen e forcave izraelite nga territori libanez.
Ndërkohë, edhe në Islamabad, ku janë zhvilluar disa raunde bisedimesh mes SHBA-së dhe Iranit, vëmendja po zhvendoset gjithnjë e më shumë drejt Libanit. /Përshtatur nga "CNN"
Lini një Përgjigje