FLASH
Shkruar nga Juri Morico
Përveç mosmarrëveshjeve ekonomike, G7 u përball me dy kriza gjeopolitike që po riformësojnë ekuilibrin global: luftën në Ukrainë dhe konfliktin në Gaza. Të dyja çështjet nxorën në pah se si lidershipi i SHBA-së po kontestohet tani midis aleatëve të saj…
Takimi i fundit i ministrave të Jashtëm të G7, i organizuar nga Kanadaja në Ontarion Jugore, u zhvillua në një kontekst ndërkombëtar të shënuar nga përçarje të thella politike dhe strategjike.
Diskutimet u përqendruan në tre çështje globale: lufta në Ukrainë, kriza humanitare dhe politike në Gaza dhe politikat tregtare dhe tarifore të promovuara nga administrata amerikane.
Por më shumë sesa një demonstrim uniteti midis demokracive të mëdha të industrializuara, samiti nxori në pah divergjencat në rritje midis Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj historikë.
Samiti, i kryesuar nga ministrja e Jashtme Kanadeze Anita Anand, mblodhi së bashku përfaqësues të Shteteve të Bashkuara, Mbretërisë së Bashkuar, Francës, Gjermanisë, Italisë, Japonisë dhe Bashkimit Evropian, si dhe një numër vendesh të ftuara si Australia, Brazili, India, Arabia Saudite, Meksika, Koreja e Jugut, Afrika e Jugut dhe Ukraina.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, duke përfaqësuar Presidentin Donald Trump, theksoi sigurinë kombëtare të SHBA-së si përparësinë kryesore të politikës së jashtme amerikane, duke shkaktuar pakënaqësi midis pjesëmarrësve të tjerë, të shqetësuar për qëndrimin gjithnjë e më të njëanshëm të Uashingtonit.
Tensionet tregtare midis SHBA dhe Kanadasë
Ndër burimet kryesore të tensionit është përkeqësimi i marrëdhënieve dypalëshe midis Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë, të karakterizuara historikisht nga bashkëpunimi i ngushtë ekonomik dhe ushtarak. Vendosja e tarifave nga administrata Trump mbi importet kanadeze ka shkaktuar një klimë mosbesimi në rritje. Megjithatë, perceptimi i përhapur është se Uashingtoni tani po i jep përparësi ndjekjes së interesave të veta ekonomike kombëtare mbi bashkëpunimin shumëpalësh. Ky trend paraqet sfida për Kanadanë, e cila, pavarësisht se është anëtare e G7 dhe një aleate historikisht e Shteteve të Bashkuara, aktualisht e gjen veten në një pozicion të paqartë: nga njëra anë, nevoja për të ruajtur lidhjet ekonomike me partnerin e saj amerikan; nga ana tjetër, dëshira për të mbrojtur autonominë e saj politike dhe tregtare.
Pesha e krizave ndërkombëtare: Ukraina dhe Gaza
Përveç mosmarrëveshjeve ekonomike, G7 u përball me dy kriza gjeopolitike që po riformësojnë ekuilibrin global: luftën në Ukrainë dhe konfliktin në Gaza. Të dyja çështjet nxorën në pah se si lidershipi i SHBA-së po kontestohet tani midis aleatëve të saj. Në samit mori pjesë ministri i Jashtëm ukrainas, i mirëpritur si një bashkëbisedues prioritar. Vendet evropiane, veçanërisht Mbretëria e Bashkuar, njoftuan paketa të reja ndihme, duke përfshirë një kontribut britanik prej trembëdhjetë milionë paundësh të destinuara për të riparuar infrastrukturën energjetike ukrainase të dëmtuar nga sulmet ruse. Kanadaja shprehu një angazhim të ngjashëm, një shenjë koordinimi midis aleatëve evropianë dhe të Amerikës së Veriut që, megjithatë, nuk përputhet gjithmonë me prioritetet e SHBA-së. Administrata Trump, ndërsa vazhdon të deklarojë mbështetje për Kievin, ka demonstruar një qëndrim më të kujdesshëm dhe negociues. Ky qëndrim ka ngritur shqetësime midis partnerëve të G7, të cilët kanë frikë nga një dobësim i presionit kundër Rusisë. Ndërsa vendet evropiane po shtyjnë për një politikë të fortë, Uashingtoni duket se favorizon një qasje pragmatike, më afër logjikës së përmbajtjes sesa parandalimit. Kjo divergjencë minon aftësinë e G7 për të paraqitur një front të bashkuar kundër Moskës. Në Lindjen e Mesme, situata është edhe më komplekse, me iniciativën amerikane për një armëpushim në Gaza të promovuar direkt nga Trump. Kanadaja, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kanë shprehur qëllimin e tyre për të njohur një shtet palestinez edhe në mungesë të një zgjidhjeje përfundimtare të konfliktit izraelito-palestinez, një veprim që bie ndesh me qëndrimin e kujdesshëm dhe kushtëzues të Uashingtonit. Hendeku mbetet i qartë midis vizionit amerikan, të përqendruar në interesat strategjike të Izraelit, dhe atij evropian, më të vëmendshëm ndaj dimensionit humanitar dhe nevojës për ekuilibër politik rajonal.
Çështja kontraverse e shpenzimeve të mbrojtjes
Një fushë tjetër konflikti janë kërkesat e SHBA-së në lidhje me shpenzimet ushtarake. Presidenti Trump u ka kërkuar partnerëve të NATO-s, shumica e tyre anëtarë të G7, të ndajnë 5 përqind të produktit të tyre të brendshëm bruto për mbrojtje. Kjo është dukshëm më e lartë se angazhimi i mëparshëm prej 2 përqind i rënë dakord brenda NATO-s. Shumë vende, përfshirë Kanadanë dhe Italinë, kanë shprehur vështirësi në përmbushjen e kësaj kërkese, të cilën e konsiderojnë të paqëndrueshme në afat të mesëm. Kanadaja ka vendosur një objektiv për të arritur 5 përqind të PBB-së deri në vitin 2035, por angazhimi duket më simbolik sesa konkret. Propozimi amerikan pasqyron dëshirën për të zhvendosur një pjesë të barrës financiare të sigurisë kolektive nga Shtetet e Bashkuara tek aleatët e saj, por rrezikon të thellojë përçarjet e brendshme dhe të minojë solidaritetin atlantik. Në këtë kontekst, i vetmi aleat që duket se përputhet plotësisht me strategjinë amerikane është Japonia, e cila, pavarësisht se nuk është anëtare e NATO-s, ka rritur ndjeshëm shpenzimet e saj ushtarake në një përpjekje anti-Kinë dhe anti-Korenë e Veriut.
Ekuilibri i vështirë midis lidershiptit dhe bashkëpunimit
Samiti kanadez nxori në pah kështu një dinamikë të fragmentimit në rritje brenda G7-ës. Ndërsa Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të përfaqësojnë qendrën politike dhe ushtarake të gravitetit të aleancës, lidershipi i saj kontestohet gjithnjë e më shumë, veçanërisht kur kjo përkthehet në imponime të njëanshme. Prioriteti i deklaruar i Rubios për "vënien e sigurisë së amerikanëve në vend të parë" përmbledh në mënyrë efektive filozofinë e politikës së jashtme aktuale amerikane: një vizion në të cilin interesi kombëtar mbizotëron mbi çdo konsideratë shumëpalëshe. Kjo qasje bie ndesh me qasjen e anëtarëve të tjerë, të cilët e shohin G7-ën si një mjet për bashkëpunim global dhe jo si një zgjatim të strategjive të Uashingtonit. Tensioni ka të bëjë jo vetëm me politikat konkrete, por edhe me vetë konceptin e rendit ndërkombëtar. Për Evropën dhe Kanadanë, stabiliteti global kërkon kompromis, multilateralizëm dhe investim diplomatik afatgjatë; për Shtetet e Bashkuara të Trump-it, megjithatë, përparësia është të arrihen përfitime të menjëhershme për sigurinë kombëtare dhe ekonominë, madje edhe me koston e dobësimit të institucioneve ndërkombëtare.
Drejt një G7 të fragmentuar?
Pamja që del nga samiti kanadez është ajo e një G7-she të pllakosur nga tensionet në rritje dhe një ndjenjë pasigurie rreth aftësisë së saj për të ndikuar në mënyrë efektive në çështjet kryesore globale. Mungesa e një linje të përbashkët për Gazën, angazhimet e pabarabarta të mbrojtjes, divergjencat në politikat tregtare dhe rritja e vendosmërisë së SHBA-së krijojnë një pamje të ç'artikulimit strategjik. Aleanca që dikur përfaqësonte thelbin politik dhe ekonomik të Perëndimit, tani duket e angazhuar në një proces të vështirë ripërcaktimi. Ngritja e lojtarëve të rinj globalë, si India, Brazili dhe Arabia Saudite, të ftuar në samit, sinjalizon se G7 nuk është më qendra e vetme vendimmarrëse e botës së industrializuar. Në këtë skenar, aftësia e Shteteve të Bashkuara për të ushtruar lidership do të varet nga gatishmëria e saj për të njohur autonominë e partnerëve të saj dhe për t'u rikthyer në një logjikë bashkëpunimi të ekuilibruar.
Një ekuilibrës i ri për t'u ndërtuar
Samiti i Ministrave të Jashtëm të G7 në Kanada ofroi një pamje elokuente të gjendjes aktuale të marrëdhënieve transatlantike. Shtetet e Bashkuara, ndërsa ruajnë një rol mbizotërues, tani duhet të përballen me intolerancën në rritje të aleatëve ndaj politikave të perceptuara unilaterale.
Kanadaja, Evropa dhe Japonia po përpiqen të pajtojnë nevojën për të bashkëpunuar me Uashingtonin me dëshirën për të ruajtur një hapësirë autonomie vendimmarrëse.
Kështu, G7 përballet me një sfidë të dyfishtë: nga njëra anë, ruajtjen e rëndësisë së saj në një Botë shumëpolare; nga ana tjetër, rindërtimin e një ekuilibri të brendshëm bazuar në besimin e ndërsjellë dhe një vizion të përbashkët.
Menaxhimi i krizave në Ukrainë dhe Gaza, hartimi i politikave tregtare, me detyrat që vazhdojnë të trondisin tregjet evropiane dhe globale të aksioneve, dhe çështja e shpenzimeve të mbrojtjes do të jenë testet vendimtare nëse grupi do të jetë në gjendje të kapërcejë përçarjet aktuale apo nëse, anasjelltas, tensioni midis udhëheqjes amerikane dhe bashkëpunimit shumëpalësh do të shënojë fillimin e një rënieje të ngadaltë të G7 si një lojtar politik koheziv në skenën ndërkombëtare. /Përshtatur nga The Conservative/
Lini një Përgjigje