FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kostoja e një sateliti gjeostacionar është 300 milionë deri në 400 milionë dollarë.
Elon Musk dhe kombet kundërshtare si Kina dhe Rusia do të dominojnë hapësirën nëse vendet evropiane nuk veprojnë së bashku, tha shefi i Komitetit Ushtarak të NATO-s për POLITICO.
“Nuk mund të ketë sovranitet evropian pa përpjekje në hapësirë. Sot, një zgjim i madh është i nevojshëm, madje urgjent, që evropianët të fillojnë”, u shpreh komandanti suprem i transformimit të aleatëve të NATO-s, Admirali Pierre Vandier.
"Vetë amerikanët po bëjnë thirrje për një formë emancipimi, që evropianët të rriten dhe të jenë më të mirë në një numër temash - dhe kjo përfshin hapësirën. Kjo është një mundësi e madhe", shtoi ai.
Lufta e Rusisë kundër Ukrainës ka treguar rëndësinë e aseteve hapësinore për komunikimet në fushën e betejës dhe mbledhjen e inteligjencës. Ajo gjithashtu ka nxjerrë në pah varësinë e Evropës nga një numër shumë i kufizuar i kompanive amerikane - kryesisht SpaceX i Musk - pasi sistemi rival i BE-së IRIS² nuk pritet të jetë funksional para vitit 2030.
Paralelisht, hapësira po bëhet gjithnjë e më shumë një zonë e mundshme luftimi më vete.
Më herët, Komanda Hapësinore Amerikane e përshkroi hapësirën si "një mjedis strategjik shumë të kontestuar", duke iu referuar konkretisht Kinës dhe Rusisë ndërsa shtoi se ndihma e aleatëve do të jetë çelësi për arritjen e superioritetit. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte shprehu gjithashtu shqetësimin se Moska po kërkon të vendosë armë bërthamore në hapësirë.
"Sot, po shohim një numër lojtarësh që prezantojnë armë hapësinore", tha Vandier, duke përmendur armët orbitale - bomba të vendosura në orbitë që mund të bien kur urdhërohen dhe të shmangin zbulimin nga sistemet e paralajmërimit të hershëm - si dhe armatimet që synojnë të bllokojnë, shpojnë ose nxjerrin jashtë orbitës satelitët.
"Kjo do të thotë që duhet ta vëzhgojmë shumë më nga afër atë që po bëjnë të tjerët dhe të jemi rezistentë ndaj përpjekjeve të tyre për të na destabilizuar", shtoi ai.
Arkitekturë e re, model i ri biznesi
“Militarizimi i shpejtë i hapësirës po ndryshon arkitekturën e domenit - dhe kjo kërkon që evropianët të ripërcaktojnë modelin e biznesit të kompanive të tyre”, tha Vandier.
Në hapësirë, ushtria mbështetet në infrastrukturën tregtare dhe shumica e satelitëve dhe konstelacioneve janë me përdorim të dyfishtë, që do të thotë se mund të kenë qëllime si civile ashtu edhe ushtarake. Për të qenë rezistentë, shpjegoi ai, kombet nuk mund të mbështeten më vetëm në satelitë të mëdhenj në orbitën gjeostacionare dhe tani kanë nevojë edhe për konstelacione rezervë në orbitën e ulët të Tokës.
Satelitët në orbitën e ulët janë më të lirë, midis 100,000 dhe 150,000 dollarëve secili, krahasuar me 300 deri në 400 milionë dollarë për një satelit të vetëm gjeostacionar. Ato gjithashtu mund të lançohen më shpesh dhe me një kosto më të ulët.
Ndërsa evropianët janë konkurrues kur bëhet fjalë për satelitët gjeostacionarë falë kompanive si ArianeGroup, i ashtuquajturi treg i Hapësirës së Re i kompanive relativisht të reja hapësinore dominohet kryesisht nga SpaceX, e cila ka ulur kostot e lëshimit falë raketave të saj të ripërdorshme.
"Modeli ekonomik i zgjedhur nga evropianët bazohet në satelitët gjeostacionarë. Sot, pyetja është: A nuk janë evropianët në një pikë ku duhet të ndryshojnë modelin e tyre?. Nga një këndvështrim ekonomik, nëse nuk e bëjnë këtë, mendoj se do të përjashtohen", tha Vandier.
“Sot, evropianët janë shumë larg qendrës së tregut. Kjo është një pengesë e madhe sepse kur bëhet fjalë për sovranitetin evropian, është në masë dërrmuese oferta amerikane - qoftë ushtarake apo tregtare - që ofron shërbimet që na nevojiten”, shtoi Admirali Pierre Vandier.
Disa startup-e evropiane po përpiqen të depërtojnë në New Space, por me sukses të kufizuar. Lëshimi i parë i raketës Spectrum nga startup-i gjerman Isar Aerospace shpërtheu më pak se një minutë pas ngritjes më 30 mars nga porti hapësinor Andøya i Norvegjisë. Muajin e kaluar, kompania norvegjeze e mbrojtjes Kongsberg lançoi satelitin e saj të parë, por nëpërmjet SpaceX.
Vandier di se si evropianët mund të përpiqen të qëndrojnë në lojë. Komandanti i NATO-s, i propozoi Komisionit Evropian një Akt Evropian të Mbrojtjes. Legjislacioni do të krijonte kushtet për shfaqjen e teknologjisë së re në mbrojtje duke vendosur kushte financiare, rregullatore dhe tatimore që inkurajojnë sipërmarrësit e rinj të zhvillojnë teknologji me përdorim të dyfishtë për Evropën.
Ai gjithashtu mbështet thirrjen e SHBA-së që evropianët të krijojnë një treg hapësinor sipas modelit të tyre, gjë që i lejon Komandës Hapësinore të SHBA-së të përfitojë nga teknologjia komerciale për ndërgjegjësimin për domenin hapësinor dhe inteligjencën në fushën e betejës.
"Amerikanët na kanë kërkuar të punojmë për krijimin e një tregu hapësinor si Operacionet e tyre të Përbashkëta Tregtare, ku mund të blini shërbime përmes takimeve të shpejta. Kjo është interesante", tha Vandier.
Roli aktiv i NATO-s
Sipas Vandier, NATO po luan një rol gjithnjë e më aktiv në hapësirë, por ka ende punë përpara për të ndarë siç duhet detyrat midis aleatëve.
"Po pajisemi me mjetet që na nevojiten për të kuptuar dhe manovruar në mënyrë strategjike, veçanërisht përmes ndërgjegjësimit për domenin hapësinor. Do të jemi në gjendje të shohim, kuptojmë dhe koordinojmë veprimet dhe t'u themi 32 aleatëve: ‘Kjo është ajo që po ndodh, kjo është ajo që ndodhi. Kjo është ajo që ne e quajmë atribuim’”, shpjegoi ai.
NATO, si aleancë, mund të vendosë më pas të ndërmarrë kundërmasa.
"Kjo do të na japë fuqi: Nuk do të kishte të njëjtin fushëveprim apo rëndësi politike nëse do të reagonin vetëm Franca ose Shtetet e Bashkuara", tha Vandier.
Përveç Shteteve të Bashkuara dhe Francës, fuqitë kryesore hapësinore të NATO-s janë Mbretëria e Bashkuar, Italia, Norvegjia, Kanadaja dhe Gjermania, sipas admiralit francez.
Vendet e NATO-s e njohën hapësirën si një fushë të duhur operacionale në vitin 2019. Megjithatë, objektivat e përditësuara të aftësive të këtij viti nuk po e marrin hapësirën aq në konsideratë sa fusha të tjera, të tilla si toka, ajri dhe deti. NATO duhet së pari të kuptojë siç duhet se çfarë mund të bëjnë kombet dhe çfarë nevojitet përpara se të ndajë objektivat.
“Vendet ose do ta ndajnë atë që mungon, ose do t’i kërkojnë NATO-s ta blejë atë në formën e shërbimeve. Këto mbeten diskutime që do të jenë shumë interesante në vitet që vijnë si pjesë e raundit të ardhshëm të Procesit të Planifikimit të Mbrojtjes të NATO-s. Ne gjithashtu mund të shkojmë drejt modeleve më të përbashkëta, si bashkëpronësia e konstelacioneve ushtarake të satelitëve televizivë”, tha ai.
Megjithatë, në afat të shkurtër, admirali nuk pret që samiti i liderëve të NATO-s në qershor në Hagë të ketë një ndikim të madh në çështjen e hapësirës.
"Tema e madhe do të jetë 5 përqindëshi. Do të ishte mirë të kishim një deklaratë për hapësirën, por nuk mendoj se jemi ende atje", tha ai, duke iu referuar kërkesës së Presidentit të SHBA-së Donald Trump që aleatët të shpenzojnë 5 përqind të PBB-së së tyre për mbrojtje./ Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje