FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti Trump ka argumentuar se Irani përbënte një kërcënim të afërt, duke përmendur kapacitete raketore që mund të godisnin Europën dhe potencialisht Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, vlerësimet e agjencive përkatëse, përfshirë Agjencinë e Inteligjencës së Mbrojtjes, sugjeronin se zhvillimi i një kapaciteti të tillë do të kërkonte vite dhe përpjekje të konsiderueshme...
Në vitin 2005, një komision dypartiak në Shtetet e Bashkuara arriti në një përfundim të prerë: komuniteti i inteligjencës kishte gabuar pothuajse në çdo vlerësim mbi armët e shkatërrimit në masë të Irakut. Ky dështim u bë baza mbi të cilën u ndërtua ndërhyrja ushtarake dhe një okupim tetëvjeçar, pa asnjë nga pretendimet që u përdorën si justifikim të verifikohej më pas.
Sipas analizës së revistës The Atlantic, në rastin e luftës aktuale me Iranin, tabloja paraqitet në mënyrë të kundërt. Këtë herë, shërbimet amerikane të inteligjencës nuk gabuan. Përkundrazi, ato paralajmëruan me saktësi për rreziqet dhe pasojat e mundshme të një përshkallëzimi.
Vlerësimet e paraqitura para presidentit Donald Trump përpara nisjes së operacioneve ushtarake ishin të qarta: Irani nuk po përgatitej të përdorte armë bërthamore, nuk kishte kapacitete për të goditur territorin amerikan me raketa balistike dhe, në rast sulmi, do të reagonte duke goditur objektiva në Gjirin Persik dhe duke tentuar të mbyllte Ngushticën e Hormuzit — një skenar me pasoja të rënda për ekonominë globale.
Zhvillimet në terren duket se kanë ndjekur pikërisht këtë linjë. Irani ka forcuar kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit, një korridor kyç për tregtinë botërore të energjisë dhe mallrave strategjikë. Në të njëjtën kohë, struktura e pushtetit në Teheran nuk është rrëzuar, siç ishte parashikuar nga Shtëpia e Bardhë, por është konsoliduar më tej nga elementë më të ashpër brenda regjimit.
Ndërkohë, vendet e Gjirit, të varura nga stabiliteti energjetik dhe siguria rajonale, po rishikojnë marrëdhëniet e tyre strategjike me Uashingtonin dhe po shtojnë investimet në mbrojtje.
Krahasimi me Irakun nxjerr në pah një dallim thelbësor: atëherë vendimet u mbështetën mbi informacione që rezultuan të pasakta; sot, vendimi politik duket se ka shpërfillur informacione që rezultuan të sakta.
Kjo përbën një formë tjetër dështimi, jo të inteligjencës, por të lidershipit.
Presidenti Trump ka argumentuar se Irani përbënte një kërcënim të afërt, duke përmendur kapacitete raketore që mund të godisnin Europën dhe potencialisht Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, vlerësimet e agjencive përkatëse, përfshirë Agjencinë e Inteligjencës së Mbrojtjes, sugjeronin se zhvillimi i një kapaciteti të tillë do të kërkonte vite dhe përpjekje të konsiderueshme.
Edhe në çështjen bërthamore, raportimet zyrtare kanë qenë më të rezervuara. Drejtues të inteligjencës amerikane kanë theksuar se, ndonëse Irani zotëron teknologji që mund të përdoret për zhvillim të mëtejshëm, nuk ka prova që vendi ishte në prag përdorimi të një arme bërthamore.
Në të njëjtën kohë, reagimi iranian, përfshirë kërcënimet ndaj rrugëve të energjisë dhe mundësinë e ndërprerjes së furnizimeve globale, ishte një skenar i parashikuar më parë nga shërbimet e inteligjencës dhe nga aleatët ndërkombëtarë.
Megjithatë, këto paralajmërime nuk u reflektuan në vendimmarrjen përfundimtare.
Marrëdhënia e tensionuar e Trump me komunitetin e inteligjencës ka qenë një faktor i qëndrueshëm. Ai ka shprehur vazhdimisht mosbesim ndaj institucioneve dhe ka theksuar se mbështetet te “instinkti” i tij në vendimmarrje. Në rastin e Iranit, kjo qasje duket se ka qenë vendimtare.
Në këtë kontekst, lufta aktuale nuk paraqet një dështim klasik të informacionit, por një devijim nga ai. Informacioni ekzistonte, paralajmërimet ishin të qarta, por zgjedhja politike ndoqi një rrugë tjetër.
Kjo e vendos debatin në një nivel tjetër: jo më nëse inteligjenca gaboi, por nëse politika zgjodhi të mos dëgjojë.
Edhe ne Irak inteligjenca Amerikane e Britanike i paralajmeroi por agresoret do sajojne nje aresye pa baze te vene zjarr ku tu teket.
Në lrak, shefi CIA-ka qenë një shqiptar grekoman, Teneti e shtyu Bush. Pyetjes a ka Sadami armë fiziologjike ju përgjigj me zhargonin e basketbollit kosh i sigurt