TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 9 Korrik 2026, 14:47

Nga lavdia te pasiguria: Çfarë trashëgoi Irani pas 37 viteve të Khameneit?

Shkruar nga Pamfleti
Nga lavdia te pasiguria: Çfarë trashëgoi Irani pas 37 viteve
Çfarë trashëgoi Irani pas 37 viteve të Khameneit

Iranianët në rrugë për Khamenei-n, ndërsa pasardhësi nuk shfaqet në publik

Faza e fundit e ceremonive mortore për ish-liderin suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, zhvillohet këtë të enjte, 9 korrik, në faltoren më të shenjtë të vendit. Ndërkohë, djali dhe pasardhësi i tij, Mojtaba Khamenei, vijon të mungojë në publik, pas plagëve të rënda që, sipas burimeve të cituara në tekst, ka marrë në sulmin ku humbi jetën i ati.

Ceremonia po mbahet në Mashhad, në verilindje të Iranit, disa ditë pas një sërë procesionesh mortore, tubimesh dhe ceremonish zie të zhvilluara në mbarë vendin. Këto zhvillime kanë ndodhur paralelisht me rikthimin e tensioneve mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, pas një periudhe armëpushimi.

Që në orët e para të mëngjesit, turma të mëdha qytetarësh marshuan drejt faltores së Imam Rezait, ndërsa kupola e artë dhe minaret e saj ndriçonin nën rrezet e diellit.

Pjesëmarrësit mbanin flamuj iranianë, fotografi të Ali Khamenei-t dhe pankarta me slogane revolucionare.

Megjithatë, ndonëse regjimi iranian ka mbijetuar përballë sulmeve të vazhdueshme nga kundërshtarët e tij kryesorë, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, vendi vazhdon të përballet me sfida të mëdha të brendshme.

Trashëgimia e sundimit 37-vjeçar të Khamenei-t mbetet një temë e debatueshme në shoqërinë iraniane.

Pankarta me thirrje kundër Trump-it

Vendndodhja e Mojtaba Khamenei-t, i shpallur lideri i ri suprem nga Asambleja e Ekspertëve një javë pas vdekjes së babait të tij, mbetet ende e panjohur për publikun.

Ai nuk është shfaqur në publik që nga fillimi i luftës dhe sulmi që vrau Ali Khamenei-n më 28 shkurt. Edhe pse ka publikuar disa deklarata me shkrim, autoritetet iraniane nuk kanë bërë publike asnjë fotografi, video apo regjistrim zanor të tij.

Sipas burimeve të larta në Teheran, Mojtaba Khamenei ka pësuar plagë të rënda në të njëjtin sulm, përfshirë dëmtime serioze në fytyrë dhe gjymtyrë. Të njëjtat burime thonë se ai ndodhet në fazën e rikuperimit, por ende nuk është në gjendje të mbajë një deklaratë publike. Shërbimet e sigurisë po përpiqen gjithashtu të kufizojnë ekspozimin e tij, nga frika e sulmeve të tjera amerikane.

Gjatë ceremonive mortore, trupi i Ali Khamenei-t është transportuar në disa qytete të Iranit dhe Irakut, ndërsa udhëheqësit klerikë të Republikës Islamike kanë bërë thirrje për pjesëmarrje masive, me synimin për të treguar forcën dhe ndikimin ideologjik të regjimit.

Në Mashhad, ndërsa turma priste mbërritjen e kortezhit mortor, mijëra persona brohoritën slogane hakmarrjeje kundër presidentit amerikan Donald Trump, duke e akuzuar për vrasjen e liderit suprem.

"Betohemi për gjakun e liderit suprem. Trump, do të të vrasim!", thërrisnin disa pjesëmarrës, ndërsa gra në turmë mbanin pankarta me mbishkrimin: "Vriteni Trump-in".

Në çdo ceremoni mortore, mijëra njerëz kanë mbushur rrugët, ndërsa janë dëgjuar vajtime fetare shiite dhe slogane revolucionare.

Martirizimi zë një vend qendror në traditën shiite dhe vdekja e Khamenei-t, nga një sulm që autoritetet ia atribuojnë armiqve të huaj, është përdorur nga udhëheqja iraniane për të forcuar narrativën fetare dhe politike të Republikës Islamike.

Fundi i një epoke 37-vjeçare

Varrimi i liderit suprem zhvillohet në një moment kritik për Iranin, duke shënuar fundin e një epoke gati katërdekadëshe të udhëheqjes së Ali Khamenei-t. Kjo ndodh vetëm disa muaj pas protestave të mëdha mbarëkombëtare kundër Republikës Islamike.

Forcat e sigurisë i shtypën protestat, të nxitura nga pakënaqësia për krizën ekonomike dhe pasojat e sanksioneve ndërkombëtare, duke shkaktuar një valë dhune që rikujtoi përplasjet e mëparshme mes autoriteteve dhe kundërshtarëve të regjimit.

Analistët vlerësojnë se Irani ka dalë nga konflikti me një pozicion strategjik më të fortë, duke ruajtur kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme detare në botë. Megjithatë, vendi ka pësuar dëme të mëdha, të cilat kanë rënduar më tej gjendjen ekonomike.

Ali Khamenei u emërua lider suprem në vitin 1989, një dekadë pas Revolucionit Islamik. Gjatë më shumë se tri dekadave në pushtet, ai forcoi ndjeshëm kontrollin politik, ekonomik dhe ushtarak të institucionit që drejtonte.

Ky proces, i cili dobësoi gradualisht rolin e presidentit dhe të parlamentit të zgjedhur, u zhvillua paralelisht me rritjen e ndikimit të Gardës Revolucionare Islamike, e cila u shndërrua në një nga qendrat kryesore të pushtetit në Iran.

Mojtaba Khamenei mori drejtimin e udhëheqjes me mbështetjen e Gardës Revolucionare, e cila sot konsiderohet një nga aktorët më të fuqishëm në përcaktimin e politikës dhe strategjisë së Iranit.

Lini një Përgjigje