FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti amerikan Donald Trump ka shkaktuar trazira në ekonominë dhe tregjet globale duke shpallur tarifa për mallrat e importuara nga partnerët më të mëdhenj tregtarë të vendit.
Deri më tani, SHBA ka vendosur tarifa 25% për shumicën e importeve nga Kanadaja dhe Meksika, ka rritur tarifat ndaj Kinës me 20%, dhe pritet të shpallë një raund të ri tarifash reciproke dhe tarifave të produkteve sonte.
Sipas një raporti të Skynews, që citon një burim në Shtëpinë e Bardhë, tarifat e Donald Trump do të ndahen në shkallë të ndryshme për shtet dhe sektor.
Planet në shqyrtim ishin rregullimi i tarifave për secilin partner tregtar të SHBA-së, vendosja e tarifave për disa vende, por jo për të tjerët, ose vendosja e një norme fikse deri në 20% për të gjitha importet. Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha CNN se ai nuk besonte se Trump do të merrte një vendim deri pak para ceremonisë së shpalljes së tarifave të mërkurën në orën 16:00 në Kopshtin e Trëndafilave.
Megjithatë, këto vendime sjellin tarifat e importit të SHBA në mesataren e tyre më të lartë që nga viti 1943, sipas Laboratorit të Buxhetit në Universitetin Yale, dhe Trump ka lënë të kuptohet se mund të pasojnë më shumë rritje.
Një paralajmërim nga Lagarde
Tarifat e Trump do të kenë "efekte negative në mbarë botën", tha të mërkurën shefja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde , disa orë përpara se presidenti amerikan të shpallte masën. Ajo shtoi se ndikimet varen nga shtrirja e tyre, sa zgjasin dhe nëse ato çojnë në negociata të suksesshme. "Do të ketë ndikim negativ në të gjithë Botën dhe dendësia dhe kohëzgjatja e ndikimit do të ndryshojnë në varësi të fushëveprimit, produkteve të synuara, sa kohë zgjat, nëse ka apo jo negociata," tha ajo në një intervistë për radion Newstalk të Irlandës. Në vijim Lagarde shtoi “të mos harrojmë shumë shpesh këto përshkallëzime tarifash, sepse ato rezultojnë të dëmshme, edhe për ata që e vendosin, çojnë në tavolina negocimi ku njerëzit ulen dhe bisedojnë dhe përfundimisht heqin disa nga këto barriera”.
Europa është gati
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, në një fjalim të martën në Plenarin e Parlamentit Evropian në Strasburg, deklaroi se Bashkimi Evropian është i hapur për negociata me SHBA-në për tarifat, por edhe i gatshëm të marrë kundërmasa të forta nëse është e nevojshme. "Ne jemi të hapur për negociata dhe do t'u qasemi atyre nga një pozicion i fortë. Evropa ka shumë karta, nga tregtia te teknologjia. Forca jonë qëndron gjithashtu në gatishmërinë tonë për të marrë kundërmasa të forta nëse është e nevojshme. “Të gjitha mjetet janë në tryezë”, theksoi ajo.
Nga ana e tij, ministri francez i Industrisë Marc Ferrazzi tha se Evropa do t'i përgjigjet në mënyrë proporcionale aplikimit të mundshëm të tarifave, por nuk do të përshkallëzojë tensionet në asnjë rrethanë. “Evropa ka qenë gjithmonë në anën e negociatave dhe qetësisë, sepse luftërat tregtare, ju e dini, prodhojnë vetëm humbës”, tha ai për radion RMC.
Cilat janë tarifat dhe për çfarë shërbejnë?
Por si funksionojnë tarifat, kush i paguan ato dhe si mblidhen të ardhurat?
Tarifat janë taksa të vendosura mbi mallrat e importuara dhe, si të gjitha taksat, janë një burim i të ardhurave të qeverisë, shpjegon Bloomberg. Vendet mbështeten në tarifat për të mbështetur industritë vendase duke i bërë produktet e huaja më të shtrenjta. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump gjithashtu i përdor ato si levë për të arritur qëllimet e politikës së jashtme.
Si janë mbledhur?
Sekretari i Thesarit i SHBA-së është përgjegjës për vendosjen e rregulloreve në lidhje me mbledhjen e detyrimeve, ndërsa Doganat dhe Mbrojtja Kufitare e SHBA, ose CBP, është agjencia qeveritare e ngarkuar me zbatimin e tyre në gati 330 porte hyrjeje në të gjithë vendin (kalimet kufitare rrugore ose hekurudhore, portet detare dhe aeroportet). Agjentët ekzaminojnë dokumentet, kryejnë inspektime dhe mbledhin kontribute dhe gjoba. Paratë mblidhen gjatë zhdoganimit dhe i dorëzohen Ministrisë së Financave. Disa mallra dhe komponentë importohen disa herë përpara se të bëhen produkt përfundimtar – si një makinë me pjesë të prodhuara në SHBA të montuara në Meksikë dhe të riimportuara në SHBA. Sipas rregullave të BKP-së, produktet e prodhimit amerikan që ri-importohen në vend pa u përmirësuar apo rritur vlera, janë pa doganë. Për shembull, nëse SHBA eksporton ar në Indi, ku përdoret për të bërë bizhuteri, produkti përfundimtar do t'i nënshtrohet detyrimeve pas rihyrjes në SHBA. Në këtë rast, edhe vlera e arit do të tatohej.
Ndërsa tarifat ishin burimi kryesor i të ardhurave të qeverisë së SHBA-së, për pjesën më të madhe të shekullit të kaluar ato përbënin një pjesë të vogël të të ardhurave të qeverisë. Që nga viti i kaluar, ato përbënin më pak se 3% të të ardhurave federale, sipas një analize të të dhënave nga Banka e Rezervës Federale të St. Tarifat e kombinuara për Kanadanë, Meksikën dhe Kinën mund të përkthehen në 1.1 trilion dollarë në kosto shtesë për importuesit amerikanë gjatë dekadës së ardhshme, sipas vlerësimeve të organizatës së pavarur të mendimit Tax Foundation. Vetëm në vitin 2025, politikat e Trump mund të rrisin tarifat me gati 110 miliardë dollarë. Fondacioni i Tatimeve vlerëson se tarifat e vendosura ndaj Kinës nga Trump gjatë mandatit të tij të parë dhe të zgjeruara gjatë presidencës së Joe Biden gjeneruan 77 miliardë dollarë të ardhura vjetore.
Kush paguan?
Hulumtimi arrin në përfundimin se konsumatorët dhe bizneset amerikane janë ata që thithin kostot e taksave më të larta. Prodhuesit e huaj mund të ulin kostot e tyre të shitjes, ose importuesit amerikanë mund të thithin disa nga kostot. Për të shmangur fitime më të ulëta, kompanitë shpesh zgjedhin të rrisin çmimet dhe të kalojnë disa nga këto kosto tek konsumatorët. Megjithatë, ka zbrazëtira të mundshme, të tilla si një proces përjashtimi që lejon kompanitë të kërkojnë përjashtim nga tarifat nëse pagimi i tyre do të dëmtonte në mënyrë të padrejtë biznesin e tyre dhe nuk kishte mundësi të tjera për të blerë produkte nga një vend tjetër.
Pasojat
Historia e fundit e tregtisë SHBA-Kinë mund të shpjegojë se çfarë ndodh kur vendosen tarifat. Gjatë mandatit të tij të parë, Trump vendosi një sërë tarifash për produktet kineze, duke përfshirë çelikun, aluminin dhe motorët. Importet e SHBA nga vendi aziatik kanë rënë nga pesë mallrat në atë që SHBA importonte para luftës së parë tregtare të Trump në 2018 dhe në vetëm 14% të importeve amerikane në 2023.
Për më tepër, kur taksat rriten, importuesit shpesh përdorin evazionin fiskal. Kjo mund të bëhet duke dërguar mallra përmes një vendi të tretë, duke nën-raportuar vlerën e produkteve ose duke i etiketuar gabimisht si mallra të ngjashëm që i nënshtrohen tarifave më të ulëta tarifore.
Ekonomistët e Goldman Sachs zbuluan kohët e fundit se kjo taktikë mund të kursejë deri në 90 miliardë dollarë nga goditja e vlerësuar prej 240 miliardë dollarësh në importet e SHBA nga Kina në krahasim me nivelet e para luftës tregtare.
Cili është "Shërbimi i të Ardhurave të Huaja" që Trump po propozon?
Administrata Trump ka propozuar krijimin e një shërbimi të veçantë të të ardhurave të huaja për të mbledhur tarifat si pjesë e politikës së tij tregtare "Amerika e para". Analistët kanë vënë në dukje se të ardhurat nga tarifat nuk janë një burim “i jashtëm” pasi tarifat paguhen nga importuesit me bazë në SHBA, të cilët ua kalojnë të paktën një pjesë të kostos konsumatorëve amerikanë. Ideja nënvizon dëshirën e Trump për të përcaktuar tarifat për importet e huaja si një burim të ardhurash që nuk përballohen nga taksapaguesit.
Çfarë do të thotë e gjithë kjo për kushtet tregtare?
SHBA ka marrëveshje të tregtisë së lirë me 20 partnerë tregtarë anembanë botës – duke përfshirë një me Meksikën dhe Kanadanë e njohur si USMCA ose NAFTA e re. Në këto marrëveshje, vendet angazhohen për uljen e tarifave në zero. Tarifat e Trump ndaj Meksikës dhe Kanadasë bien ndesh me marrëveshjen tregtare midis tre kombeve (e cila pritet të rinegociohet në vitin 2026). Si anëtare e Organizatës Botërore të Tregtisë, SHBA-ja është e detyruar nga rregulla që përfshijnë kufizime në përdorimin e subvencioneve, si dhe barriera tregtare, të tilla si tarifat dhe kuotat. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje