FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Vrasja e Nemesio Ruben Oseguera Cervantes, i njohur si “El Mencho” dhe lider i kartelit Jalisco New Generation (CJNG), ka shkaktuar një valë dhune në disa shtete të Meksikës, përfshirë Jaliscon. Sipas raportimeve, ai u vra të dielën gjatë një operacioni të ushtrisë meksikane.
Menjëherë pas përhapjes së lajmit, persona të dyshuar si anëtarë të kartelit ndërmorën sulme të koordinuara hakmarrëse në më shumë se 20 shtete. Ata i vunë zjarrin dyqaneve dhe pikave të karburantit, bllokuan autostrada me kamionë dhe ngritën barrikada të djegura, të njohura në Meksikë si “narcobloqueos”, duke paralizuar qytete dhe duke ndërprerë akse të rëndësishme rrugore.
Miguel Alfonso Meza, drejtor i organizatës meksikane për të drejtat e njeriut Defensorx, deklaroi për Al Jazeera se sulmet shkaktuan panik të gjerë në popullatë. Sipas tij, dhuna synonte të demonstronte forcën dhe shtrirjen e kartelit pas humbjes së liderit.
Vetëm në Jalisco, mbi 25 anëtarë të Gardës Kombëtare humbën jetën, duke e bërë ditën një nga më të përgjakshmet për autoritetet federale. Meza e cilësoi situatën si një sulm me karakter terrorizues, duke argumentuar se përdorimi i dhunës kishte për qëllim përhapjen e frikës në shoqëri.
Çfarë është karteli Jalisco New Generation?
CJNG konsiderohet një nga organizatat kriminale më të fuqishme në Meksikë. I themeluar rreth viteve 2009–2010 nga mbetjet e kartelit Milenio, grupi u shndërrua shpejt në një aktor dominues në trafikun e drogës në vend.
Karteli ndërtoi reputacion për dhunë të ashpër, krahasuar shpesh me atë të ish-kartelit Los Zetas. Ky i fundit u krijua nga ish-ushtarakë elitarë që dezertuan dhe sollën taktika ushtarake në krimin e organizuar, duke u shquar për brutalitet dhe zgjerim të aktiviteteve në rrëmbime, zhvatje dhe vjedhje karburanti.
Aktivitetet dhe shtrirja ndërkombëtare
Departamenti Amerikan i Shtetit e përshkruan CJNG si një nga organizatat më të fuqishme të trafikut të drogës në Meksikë, me rrjete të mëdha shpërndarjeje të kokainës, heroinës dhe metamfetaminës. Në vitet e fundit, karteli ka luajtur rol të rëndësishëm në trafikun e fentanilit drejt Shteteve të Bashkuara, një opioid sintetik i lidhur me mijëra vdekje.
Përveç drogës, grupi përfiton nga zhvatja, kontrabanda e migrantëve dhe vjedhja e naftës dhe mineraleve. Ai operon në pjesën më të madhe të territorit meksikan dhe ka krijuar rrugë ndërkombëtare trafiku që shtrihen në Amerikën Latine, SHBA dhe pjesë të Azisë.
Karteli është lidhur edhe me sulme të drejtpërdrejta kundër forcave të sigurisë dhe zyrtarëve publikë. Në vitin 2015, persona të armatosur rrëzuan një helikopter ushtarak me një granatëhedhës gjatë një operacioni për kapjen e liderit të tij. Në qershor 2020, grupi organizoi një atentat ndaj sekretarit të atëhershëm të Sigurisë Publike të Meksikës, Omar Garcia Harfuch, në Mexico City. Ai mbijetoi, ndërsa dy truprojë dhe një civil humbën jetën.
Çfarë e pret Meksikën pas vrasjes së 'El Mencho'?
Vdekja e Nemesio “El Mencho” Oseguera është një nga goditjet më të rëndësishme ndaj një organizate kriminale meksikane.
Ndërsa ekspertët vërejnë se CJNG tani mund të jetë në një “pozicion më të dobët”, shumë të tjerë paralajmërojnë se “prerja e kokës” së kartelit pa çmontuar burimet e tij është një gabim.
Kritikët argumentojnë se në vend të “mbytjes financiare” afatgjatë, qeveria është rikthyer në një strategji që më parë dështoi gjatë presidencës së Felipe Calderon (2006-2012).
Nën drejtimin e Calderon, një ofensivë ushtarake e ashpër shënjestroi udhëheqësit e karteleve në një përpjekje për të shkatërruar krimin e organizuar. Por, ndërsa disa bosë të lartë të drogës u kapën ose u vranë, goditja çoi në fragmentim të dhunshëm. Qindra mijëra u vranë ose u zhdukën në vitet që pasuan, megjithatë grupet kriminale në fund të fundit u përshtatën dhe vazhduan të zgjeroheshin.
Kur partia aktuale qeverisëse, Morena, erdhi në pushtet në vitin 2018 nën drejtimin e ish-Presidentit Andres Manuel Lopez Obrador, ajo premtoi një qasje të ndryshme. Slogani i Obradorit, “abrazos, no balazos” (“përqafime, jo plumba”), sinjalizoi një largim nga sulmet e profilit të lartë drejt programeve sociale dhe adresimit të shkaqeve rrënjësore të dhunës.
A do të mbijetojë karteli i Jaliscos?
Po, sipas të gjitha gjasave, thonë ekspertët.
Sipas Mezës, qeveria meksikane, duke vrarë një udhëheqës ndërsa organizata “është ende në kulmin e saj”, ka shkaktuar një cikël hakmarrjeje dhe luftërash të brendshme për pushtet.
Kjo ndodh sepse karteli ende “ka kapacitetin për t’i vënë flakën gjysmës së vendit” dhe, veçmas, rivalët vendas tani mund të “testojnë se sa larg mund të shkojnë për të parë nëse CJNG lëshon terren”, shpjegoi Dalby.
Në fund të fundit, ekspertët sugjerojnë që heqja e një figuracioni kryesor nuk e çmonton biznesin. /Përshtatur nga "Al Jazeera"
Lini një Përgjigje