TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota28 Qershor 2026, 22:50

Pasaporta e debatit: Trump si mbret apo diktator?

Shkruar nga Pamfleti
Pasaporta e debatit: Trump si mbret apo diktator?
Pasaporta me emrin dhe fytyrën e Trump

Amerikanët kanë reaguar me konfuzion dhe shqetësim

Donald Trump ka pasur prej kohësh prirjen të vendosë emrin dhe imazhin e tij në hotele, fusha golfi dhe produkte të ndryshme, por muajt e fundit e ka intensifikuar edhe më shumë këtë praktikë.

Presidenti amerikan është përballur me kritika për planet e tij për një “Hark të Triumfit të Trumpit”, që do të imitonte monumentin e famshëm në Paris, për projektin e një biblioteke presidenciale me një statujë të artë të Trumpit, si dhe për përpjekjen për të riemërtuar Qendrën Kennedy (vendim që u rrëzua nga gjykatat në fillim të këtij muaji).

Tani, Trump ka prezantuar një edicion të ri të kufizuar të pasaportës amerikane, ku shfaqen portreti dhe firma e tij. Pasaporta do të lëshohet për të shënuar 250-vjetorin e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara, që festohet më 4 korrik.

“Pasaporta e re e SHBA-së, ku shkruhet: ‘Mirë se vini, por silluni mirë!’”, shkroi ai në rrjetin social Truth Social, duke publikuar edhe një model të dizajnit.

Njoftimi jo vetëm që ka shkaktuar reagime të ashpra, duke u cilësuar si një tjetër projekt i kotë për promovimin e vetes, por ka nxitur edhe tallje. Komentuesit thanë se mesazhi i Trumpit të linte përshtypjen se ai po ngatërronte pasaportën me vizën. Të tjerë vunë në dukje se, megjithëse ajo që ka rëndësi janë politikat, vetë koncepti i ngjan sjelljes së diktatorëve.

‘Kulti i personalitetit’

Presidenti ka vendosur emrin e tij në një gamë të gjerë projektesh prej dekadash, thotë Dr. Mark Shanahan nga Universiteti i Surrey-t, libri i ardhshëm i të cilit, Trump Unbound, analizon përpjekjet e ish-biznesmenit për të konsoliduar pushtetin personal gjatë mandatit të tij të dytë.

Ai nuk ka qenë kurrë i rezervuar kur bëhet fjalë për këtë lloj përjetësimi të vetes,” tha Shanahan, duke shtuar “ideja për të vendosur emrin e tij mbi gjithçka që prek është plotësisht në stilin e tij, që nga koha kur merrej me pasuri të paluajtshme në Nju Jork. E gjitha është pjesë e së njëjtës logjikë: ‘Shikoni sa i fuqishëm jam.’”

Trump është presidenti i parë që vendos portretin e tij në pasaportën amerikane, por dokumenti do të prodhohet vetëm në një seri shumë të kufizuar prej rreth 30 mijë copësh dhe do t’u jepet vetëm aplikantëve që paraqiten fizikisht në një zyrë në Uashington, DC, duke nisur nga 6 korriku.

Shanahan beson se ky “stil markimi transaksional” është kryesisht sipërfaqësor dhe i përkohshëm, duke pasqyruar nevojën e tij për të përhapur emrin sa më gjerë për aq kohë sa mundet.

“Kushdo që të jetë presidenti i ardhshëm, veçanërisht nëse është demokrat, ndoshta do t’u lejojë qytetarëve të kalojnë sërish te një pasaportë normale amerikane. Ajo që është e pakthyeshme janë politikat e tij”, tha ai.

Pasaporta e debatit: Trump si mbret apo diktator?

Edhe profesori John Owens nga Qendra për Studimin e Demokracisë pajtohet se “fotografitë mund të hiqen” më lehtë sesa veprimet e tjera të administratës Trump, por shton se presidenti po punon njëkohësisht për të ndërtuar forma ndikimi më afatgjata.

“Trump dëshiron gjithashtu të krijojë kujtesa më të përhershme, duke shpërfillur në mënyrë të përshtatshme dhe të rrezikshme normat kushtetuese, përfshirë ndarjen dhe balancimin e pushteteve në sistemin amerikan,” tha ai, duke iu referuar përpjekjeve të 80-vjeçarit për t’i hequr kompetenca Kongresit dhe gjykatave.

Owens tha se, duke vendosur veten në pasaportë, Trump “po imiton diktatorët autoritarë të së kaluarës dhe të së tashmes”, me synimin për të krijuar një “kult të personalitetit”.

Duke e shfaqur vazhdimisht imazhin e tij, Trump po e zbeh qëllimisht dallimin e rëndësishëm midis shtetit dhe presidentit në detyrë,” vazhdoi Owens.

Sipas tij, “ashtu si ata diktatorë autoritarë, Trump synon ta personalizojë qeverinë federale, të krijojë përshtypjen e një dominance të pakufizuar, të imponojë konformizëm dhe të kërkojë besnikëri nga qytetarët e zakonshëm amerikanë dhe punonjësit federalë, ndërsa në mënyrë të nënkuptuar ose të drejtpërdrejtë u kujton se po mbikëqyren.”

Tallje dhe frikë

Njoftimi për pasaportën ka shkaktuar gjithashtu tallje. Përdorues të rrjeteve sociale e kanë cilësuar atë “konfuz” dhe “jashtëzakonisht të çuditshëm”. Shanahan vuri në dukje se mesazhi i mirëseardhjes i Trumpit tregon një “keqkuptim të funksionit të pasaportës”.

“Ndoshta, nëse ky mesazh do të ishte vendosur në një vulë vize për njerëzit që hyjnë në vend, do të kishte pasur më shumë kuptim,” tha ai, duke shtuar “mendoj se, si shumë ide të Trumpit, në fillim dukej si një ide e mirë, por ndoshta nuk është menduar deri në fund”.

Të tjerë e interpretuan mesazhin si një paralajmërim të maskuar për personat që kanë fituar shtetësinë amerikane, në përputhje me qëndrimin armiqësor të Trumpit ndaj emigrantëve.

Postimi ka shkaktuar gjithashtu shqetësim. Studiuesi i teorisë kritike të racës, Tim Wise, e cilësoi atë si me një “atmosferë rrëqethëse diktatoriale”, ndërsa të tjerë thanë se ai përforcon pretendimet se Trump sillet më shumë si një mbret sesa si një president.

Njoftimi u bë ndërsa gjatë fundjavës në Florida u zhvilluan protesta të reja me sloganin “No Kings” (“Jo Mbretërve”), në kundërshtim me festimet për përvjetorin e organizuara nga Trump.

Këto festime kanë përfshirë tashmë shndërrimin e lëndinës jugore të Shtëpisë së Bardhë në një arenë për ndeshje të Ultimate Fighting Championship (UFC) për të përkuar me 80-vjetorin e lindjes së tij disa javë më parë, si dhe një tubim të ngjashëm me ato elektorale në National Mall të Uashingtonit javën e kaluar. Ai planifikon të organizojë një tjetër “tubim të Trumpit” në të njëjtin vend gjatë festimeve të 250-vjetorit fundjavën e ardhshme.

Pasaporta e debatit: Trump si mbret apo diktator?

Shanahan mendon se pasaporta është vetëm prova më e fundit e dëshirës së Trumpit për të “sunduar si një mbret”, pas një stili qeverisjeje që ai e përshkruan si “autokratik”, duke përmendur largimin masiv të nëpunësve civilë në kuadër të nismës së Departamentit të Efiçencës së Qeverisë (DOGE) dhe vendimin për të ndërmarrë veprime ushtarake kundër Iranit pa miratimin e Kongresit.

A është kjo një diktaturë? Ende jemi disi larg asaj pike,” tha ai, duke shtuar “por ai po i shtyn kufijtë sa më shumë që mundet për të përfituar personalisht. Trumpizmi do të vazhdojë të ekzistojë edhe shumë kohë pasi vetë Trumpi të jetë larguar nga skena.” /Përshtati Pamfleti nga The I Paper/

 

pasaporta trump debati diktator apo mbret

1 Komente

  1. T
    Tony

    Definicioni logjik > Diktaturp.

    Lini një Përgjigje