TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 2 Prill 2026, 15:51

Pse qielli u bë i kuq në Kretë?

Shkruar nga Pamfleti
Pse qielli u bë i kuq në Kretë?
Fenomeni i çuditshëm në Kretë

Qielli me nuanca të purpurta që u vërejt të mërkurën (01/04) në zona të Greqisë, si Kreta dhe ishujt e Cikladeve, gjatë kalimit të motit të keq “Erminio”, nuk përbën një fenomen të rrallë apo të pazakontë, por një proces fizik të shpjegueshëm.

Sipas fizikanes Tina Nantsou, fenomeni lidhet me mënyrën se si pluhuri afrikan ndikon në përhapjen e dritës së Diellit në atmosferë. Ajo thekson se drita diellore përbëhet nga të gjitha ngjyrat e spektrit elektromagnetik dhe, kur hyn në atmosferën e Tokës, pëson një proces “filtrimi”.

Një rol kyç luan shpërndarja Rayleigh, ku molekulat e vogla të ajrit shpërndajnë më fort dritën me gjatësi valore të shkurtër, si bluja dhe vjollca. Për këtë arsye, këto ngjyra devijojnë nga drejtimi i tyre fillestar, ndërsa drejt syrit arrijnë më shumë nuancat e ngrohta, si e kuqja dhe portokallia.

Megjithatë, kur në atmosferë ka grimca më të mëdha, si pluhuri afrikan apo lagështia, hyn në veprim një mekanizëm tjetër, i njohur si shpërndarja Mie. Në këtë rast, të gjitha gjatësitë valore shpërndahen më njëtrajtshëm, por drita e kuqe, e cila tashmë dominon, theksohet edhe më shumë, duke krijuar ngjyrimet karakteristike të purpurta në qiell.

Fenomeni bëhet më i dukshëm gjatë perëndimit të Diellit, kur rrezet përshkojnë një distancë më të madhe në atmosferë. Kjo rrit shpërndarjen dhe redukton më tej praninë e dritës blu në fushën e shikimit.

Për të ilustruar këtë proces, Nantsou propozon një eksperiment të thjeshtë: një gotë ujë me pak qumësht mund të simulojë atmosferën, ndërsa një dritë telefoni përfaqëson Diellin. Duke vëzhguar dritën nga kënde të ndryshme, bëhet i dukshëm efekti i shpërndarjes së ngjyrave.

Siç thekson ajo, fizika nuk është një koncept abstrakt, por një mjet për të kuptuar përvojat e përditshme, duke shpjeguar edhe fenomene vizuale mbresëlënëse si ngjyrimet e qiellit nga pluhuri afrikan.

Lini një Përgjigje