FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ushtria amerikane deklaron se po synon dobësimin e kapaciteteve ushtarake iraniane, ndërsa Teherani raporton viktima, dëme në infrastrukturë dhe kërcënon me kundërpërgjigje të ashpër
Ushtria e Shteteve të Bashkuara njoftoi se të premten në mbrëmje ndërmori natën e shtatë radhazi të sulmeve ndaj Iranit, ndërsa luftimet rreth ngushticës së Hormuzit vazhdojnë të përshkallëzohen.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM), në një postim në platformën X, tha se sulmet, të cilat nisën në orën 19:00 GMT, kishin për qëllim të "vazhdonin dobësimin e kapaciteteve ushtarake iraniane".
Mediat iraniane raportuan për shpërthime ose sulme në qytetet Sirik, Ahvaz dhe Yazd.
Më vonë gjatë natës së së premtes, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) deklaruan se dy cisterna nafte kishin goditur mina në ngushticën e Hormuzit dhe kishin shpërthyer. Ushtria amerikane e hodhi poshtë këtë pretendim, duke e cilësuar të pavërtetë.
Më herët gjatë së premtes, sulmet ajrore amerikane goditën ura në provincën jugore iraniane të Hormozganit, duke shkaktuar vdekjen e të paktën shtatë personave, raportoi televizioni shtetëror iranian. Urat përbënin një nyje të rëndësishme transporti për Bandar Abbasin, portin kryesor të Iranit.
Sulme të tjera ajrore amerikane rrëzuan një kullë në portin e Chabaharit, në Gjirin e Omanit, për të cilën ushtria amerikane pretendon se përdorej nga IRGC për të lehtësuar sulmet ndaj anijeve në ngushticën e Hormuzit. SHBA-ja goditi gjithashtu infrastrukturë të rëndësishme të energjisë elektrike dhe aeroportin e Iranshahr-it.
Ministria iraniane e Energjisë u bëri thirrje qytetarëve të reduktonin konsumin e energjisë elektrike dhe përdorimin e kondicionerëve, pasi rrjeti energjetik ishte vënë nën presion për shkak të sulmeve amerikane ndaj objekteve energjetike. Ministria tha se zonat jugore të vendit po përballeshin me "temperatura ekstreme dhe sulme ndaj infrastrukturës energjetike", ndërsa vala e të nxehtit vazhdonte të intensifikohej.
Ekspertë të të drejtave të njeriut kanë paralajmëruar se sulmet ndaj infrastrukturës civile, nëse ajo nuk përdoret për qëllime ushtarake, mund të përbëjnë krim lufte.
Sipas zëdhënësit të Ministrisë iraniane të Shëndetësisë, Hossein Kermanpour, deri të premten në mëngjes sulmet e reja amerikane kishin shkaktuar të paktën 38 viktima dhe mbi 400 të plagosur në Iran.
Sulmet duket se përbëjnë vazhdimin e premtimit të presidentit amerikan Donald Trump për zgjerimin e operacioneve ushtarake kundër Iranit, përfshirë goditjen e infrastrukturës dhe centraleve energjetike. Sipas raportimeve, Trump zhvilloi këtë javë takime me drejtues të lartë të administratës për të diskutuar zgjerimin e fushatës ajrore me synimin për ta detyruar Iranin të rihapë ngushticën e Hormuzit.
Raundi aktual i luftimeve ka hyrë në ditën e shtatë dhe ka minuar më tej marrëveshjen e përkohshme mes Iranit dhe SHBA-së, e cila synonte të garantonte mbajtjen e hapur të ngushticës dhe krijimin e hapësirës për negociata drejt një armëpushimi të përhershëm. Irani e ka mbyllur ngushticën, ndërsa SHBA-ja rivendosi bllokadën ndaj porteve dhe anijeve iraniane të mërkurën.
Pas sulmeve amerikane të së premtes, Garda Revolucionare Iraniane kërcënoi me një "çmim shkatërrues" për vendet që strehojnë baza ushtarake amerikane, nëse sulmet ndaj infrastrukturës do të vazhdojnë.
"Armiku amerikan dhe vendet që strehojnë bazat e tij në rajon duhet ta dinë se kalimi i vijave të kuqe dhe sulmet ndaj civilëve dhe infrastrukturës civile do të kenë një çmim shumë të rëndë dhe shkatërrues", thuhet në deklaratën e IRGC-së.
Ushtria iraniane iu përgjigj sulmeve amerikane duke goditur Bahreinin, Kuvajtin, Jordaninë, Omanin dhe Katarin. Katari, një nga ndërmjetësit mes SHBA-së dhe Iranit, kishte qenë kryesisht i kursyer nga hakmarrja iraniane gjatë raundeve të fundit të dhunës. Autoritetet e Katarit njoftuan se mbetjet e raketave të rrëzuara plagosën një fëmijë, ndërsa sistemet e mbrojtjes ajrore interceptuan raketat.
Në Kuvajt, autoritetet thanë se sulmet iraniane goditën një central energjetik dhe një impiant të desalinizimit të ujit, duke dëmtuar objektin e furnizimit me ujë. Vendi siguron rreth 90% të ujit të pijshëm përmes desalinizimit. Zyrtarët deklaruan se po vlerësojnë dëmet dhe po punojnë për rikthimin në funksion të impiantit.
Përplasjet e fundit janë përqendruar kryesisht në ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës, para shpërthimit të luftës, kalonte rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë dhe gaz. Edhe pse memorandumi i mirëkuptimit i nënshkruar muajin e kaluar mes SHBA-së dhe Iranit parashikonte që ngushtica të mbetej e hapur për qarkullimin detar, të dyja palët e interpretuan marrëveshjen në mënyra të ndryshme. Uashingtoni dhe Teherani propozuan korridore të ndryshme tranziti për anijet, ndërsa Irani sulmoi disa mjete lundruese që ndoqën itinerarin e rekomanduar nga SHBA-ja.
Qarkullimi detar në këtë rrugë ujore është reduktuar ndjeshëm gjatë ditëve të fundit për shkak të përshkallëzimit të dhunës, megjithëse shumica e anijeve që vazhdojnë të kalojnë po përdorin korridorin e propozuar nga Irani.
Agjencia iraniane e lajmeve Tasnim citoi më herët një burim të informuar, sipas të cilit një anije me flamur tajlandez ishte shënjestruar të premten në ngushticën e Hormuzit, pasi, sipas pretendimeve iraniane, kishte shpërfillur paralajmërimet dhe kishte tentuar të kalonte pa lejen e forcave detare të Gardës Revolucionare.
Mediat shtetërore iraniane raportuan gjithashtu se SHBA-ja goditi një cisternë nafte të zbrazët, e cila ndodhej e ankoruar në ishullin Kharg, terminali kryesor iranian për eksportin e naftës në ngushticën e Hormuzit.
Forcat amerikane deklaruan se të enjten hipën në një anije në Gjirin e Omanit në kuadër të bllokadës së re ndaj porteve iraniane, e cila nisi në fillim të kësaj jave. CENTCOM njoftoi gjithashtu se kishte "ridrejtuar" tre anije tregtare që po përpiqeshin të thyenin bllokadën, e cila hyri në fuqi në orën 20:00 GMT të së martës. Një ditë më parë, një avion amerikan kishte qëlluar dhe nxjerrë jashtë funksionit një cisternë nafte pa ngarkesë, e cila kishte tentuar të kalonte bllokadën.
Sipas agjencisë Reuters, Irani u ka kërkuar aleatëve të tij në Jemen, rebelëve Huthi, të jenë të gatshëm të bllokojnë rrugën e naftës përmes Detit të Kuq nëse SHBA-ja vazhdon të godasë infrastrukturën energjetike iraniane. Një veprim i tillë, nëse do të realizohej, mund të paralizonte tregun global të energjisë.
Lideri i Huthive, Abdulmalik al-Houthi, kërcënoi gjithashtu se të gjitha objektet kryesore saudite të naftës dhe infrastrukturës kritike mund të bëhen objektiv i grupit të tij nëse Arabia Saudite ndërhyn në Jemen. Ky paralajmërim erdhi pasi Arabia Saudite goditi aeroportin e Sanaas, duke nxitur sulme hakmarrëse me raketa nga Huthit ndaj territorit saudit.
Sipas kompanisë së të dhënave detare Lloyd's List Intelligence, dërgesat javore të mallrave përmes ngushticës së Hormuzit ranë me pothuajse një të katërtën që në fillim të muajit, madje përpara rritjes së fundit të sulmeve reciproke.
Për shkak të rreziqeve në rritje, disa transportues nafte po lundrojnë me sistemet e tyre të lokalizimit të fikura, ndërsa shumë të tjerë kanë zgjedhur të qëndrojnë të ankoruar, bëri të ditur Lloyd's të enjten. Një pjesë gjithnjë e më e madhe e energjisë së rajonit po transportohet përmes tubacioneve, por kjo nuk mjafton për të kompensuar rënien e transportit detar përmes ngushticës.
Të enjten, Ministria e Jashtme e Pakistanit deklaroi se përpjekjet për t'i rikthyer SHBA-në dhe Iranin në tryezën e negociatave vazhdojnë, por pranoi se kjo po bëhet gjithnjë e më e vështirë.
Pavarësisht përshkallëzimit të konfliktit dhe ndërprerjeve të tregtisë, presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se lufta po zhvillohet në favor të Shteteve të Bashkuara.
"Ne po fitojmë gjithashtu në mënyrë të konsiderueshme në Iran dhe shumë shpejt do të shihni rezultatet e kësaj përpjekjeje", tha Trump në një fjalim drejtuar publikut amerikan./Marrë nga "The Guardian"
Lini një Përgjigje