FLASH
Shkruar nga Pamfleti
'Trump synon diktaturën', ky është verdikti i organit më të besueshëm mbikëqyrës të demokracisë në botë
Shtetet e Bashkuara nuk konsiderohen më një demokraci liberale. Këtë përfundim e nxjerr Instituti Varieties of Democracy (V-Dem) në Universitetin e Gothenburgut, një nga burimet më të besueshme globale për vlerësimin e demokracisë.
Në raportin e tij më të fundit, instituti vlerëson se SHBA po kalon një proces të shpejtë “autokratizimi”, madje me ritëm më të shpejtë se vende si Hungaria apo Turqia.
“Të dhënat tona për SHBA shkojnë që nga viti 1789. Ajo që po shohim tani është rënia më e thellë demokratike në historinë e vendit”, deklaron Staffan Lindberg, themelues i institutit.
Sipas raportit, për herë të parë në më shumë se gjysmë shekulli, SHBA ka humbur statusin e saj si demokraci liberale. Niveli i demokracisë ka rënë në pikën më të ulët që nga viti 1965, duke fshirë përparimet e dekadave të fundit.
Në krahasim ndërkombëtar, Lindberg thekson se procese që në vende të tjera kanë marrë vite, në SHBA kanë ndodhur shumë më shpejt. “Në Hungari u deshën katër vite, në Turqi rreth dhjetë. Në SHBA, këto ndryshime kanë ndodhur brenda një viti”, shpjegon ai.
Sipas “The Guardian”, raporti bazohet në 48 indikatorë, përfshirë lirinë e shprehjes, cilësinë e zgjedhjeve dhe sundimin e ligjit. Rezultatet tregojnë një përqendrim të shpejtë dhe agresiv të pushtetit në presidencë, ndërsa Kongresi është dobësuar ndjeshëm dhe nuk funksionon më si mekanizëm kontrolli.
“Degëzimi legjislativ praktikisht ka hequr dorë nga kompetencat e tij dhe nuk e frenon më pushtetin ekzekutiv”, thekson Lindberg.
Gjatë vitit të parë të mandatit, Donald Trump nënshkroi 225 urdhra ekzekutivë, ndërsa Kongresi miratoi vetëm 49 ligje të reja, shumica me ndikim të kufizuar. Kjo, sipas raportit, tregon një zhbalancim të thellë institucional.
Në të njëjtën kohë, edhe Gjykata e Lartë ka luajtur një rol më të kufizuar, ndërsa administrata ka gjetur mënyra për të anashkaluar vendimet e saj. Aktualisht, mbi 600 procese gjyqësore janë në zhvillim kundër administratës.
Raporti thekson gjithashtu dobësimin e mekanizmave të brendshëm që mbrojnë shtetin nga abuzimi me pushtetin. Zëvendësimi i zyrtarëve të pavarur me figura besnike ndaj presidentit përmendet si një element kyç në këtë proces.
“Ky është një model i njohur. E kemi parë në Hungari dhe Turqi. Hiqen kufizimet ndaj pushtetit dhe përqendrohet kontrolli”, thekson Lindberg, duke shtuar se drejtimi aktual “synon një formë sundimi autoritar”.
Në nivel global, raporti vëren një prirje të përgjithshme të rënies së demokracisë. Rreth 41% e popullsisë botërore jeton aktualisht në vende ku demokracia po përkeqësohet.
Megjithatë, një element që mbetet funksional në SHBA janë zgjedhjet, të cilat ende konsiderohen të lira dhe të hapura. Por raporti paralajmëron për rreziqe në rritje, përfshirë presionin ndaj administratës zgjedhore dhe mosbesimin në proces.
Ndërkohë, sondazhet tregojnë rënie të mbështetjes për Trump, ndërsa pakënaqësia është rritur për shkak të luftës në Iran dhe kostos së jetesës.
Raporti paralajmëron se zhvillimet në SHBA janë pjesë e një trendi më të gjerë global dhe se vendet europiane nuk janë të imunizuara ndaj këtij fenomeni.
Sipas studiuesve, përvoja ndërkombëtare tregon se kur forcat e ekstremit të djathtë marrin pushtetin, ekziston një probabilitet i lartë që institucionet demokratike të dobësohen. /Pamfleti
Natyrisht ne Amerike gjeten strehim tere nazistet e Hitlerit qe i shpetuan ndeshkimt. Ne nje statistike te nacionaliteteve ne USA jam tmerruar qe njerezit me origjine Gjermane perbejne 40% te popullates. Te gjithe kombet kane fiksime per ta rritur territorin e shtojne popullin e vet e keshtu sherret nuk do te shuhen kurre. Perderisa u prish ballancimi i ideologjive do shkoje keq e mos me keq kjo pune.