FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ceremonia mortore e Liderit Suprem të Iranit po shndërrohet në një arenë mesazhesh politike dhe diplomatike, ndërsa Teherani kërkon të dëshmojë se nuk është i izoluar.
Funerali i Ali Khameneit, i zhvilluar më shumë se katër muaj pas vdekjes së tij në sulmet e para të luftës izraelito-amerikane kundër Iranit dhe pas përfundimit të armëpushimit mes Teheranit dhe Uashingtonit, përfaqëson jo vetëm një moment me peshë simbolike, politike dhe shoqërore, por edhe një mundësi për zhvillime të rëndësishme diplomatike që në rrethana normale do të ishin të vështira të ndodhnin.
Një situatë e ngjashme u pa edhe gjatë funeralit të Papa Françeskut në prill të vitit 2025, kur dialogu mes Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky nën kupolën e Kapelës Sistine u shndërrua në një nga imazhet simbol të atij momenti. Edhe në rastin e ceremonive të gjata mortore të Udhëheqësit Suprem të Republikës Islamike, diplomacia po zhvillohet në disa nivele, mes përpjekjeve për dialog dhe kërcënimeve.
Funerali i Khameneit mes kërcënimeve dhe diplomacisë
Nga njëra anë, Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara po përpiqen të mos lejojnë që periudha e funeralit të shndërrohet në një sukses politik për regjimin e Pasdaranëve dhe aleatët e tij, duke zbehur çdo përpjekje për izolimin ndërkombëtar të Iranit.
Mojtaba Khamenei, djali dhe pasardhësi i Liderit Suprem, i plagosur gjatë sulmeve të para të Luftës së Tretë të Gjirit, nuk do të marrë pjesë në asnjë aktivitet publik për arsye sigurie, pasi ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, kujtoi nga Tel Avivi se udhëheqësi i ri iranian ishte "i dënuar me vdekje", duke lënë të kuptohet mundësinë e një faze të re të luftës pas përplasjeve të qershorit 2025 dhe periudhës shkurt-prill 2026.
Nga ana tjetër, agjencia gjysmëzyrtare iraniane Tasnim raportoi se në Teheran janë identifikuar përpjekje të diplomacisë amerikane për të bindur liderë të ndryshëm botërorë të mos marrin pjesë në ceremoninë mortore të Khameneit.
Sipas Tasnim, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pasi nuk mori pjesë drejtpërdrejt në negociatat për armëpushimin, u ka kërkuar ambasadave amerikane t'u kujtojnë qeverive pritëse se pjesëmarrja në funeral do të konsiderohej një sinjal negativ ndaj Uashingtonit.
Agjencia iraniane shton se ambasadorët amerikanë në disa vende afrikane kanë paralajmëruar se ndihma amerikane për zhvillim mund të pezullohej nëse përfaqësuesit e këtyre vendeve merrnin pjesë në ceremoni.
Diplomacia në ekuilibër dhe një Iran që nuk duket i izoluar
Nuk ka konfirmim nga burime të pavarura për këto pretendime iraniane. Në të njëjtën kohë, përkimi i funeralit të Khameneit me festimet e 250-vjetorit të Pavarësisë së SHBA-së më 4 korrik ka bërë që Uashingtoni dhe Teherani të shtyjnë çdo negociatë të re pas armëpushimit, duke respektuar ceremonitë përkatëse.
Brenda administratës amerikane vazhdon debati për mënyrën si duhet trajtuar Irani, ndërsa Teherani po përpiqet të tregojë se gëzon ende mbështetje diplomatike.
Më 3 korrik, më shumë se 100 delegacione zyrtare morën pjesë në ceremoninë e zhvilluar në Xhaminë e Madhe të Teheranit për t'i bërë homazhe Liderit Suprem. Prania e tyre u interpretua si tregues i një panorame të re diplomatike.
Rusia u përfaqësua nga Dmitry Medvedev, ish-president dhe ish-kryeministër, aktualisht nënkryetar i Këshillit të Sigurisë. Kina dërgoi nënkryetarin e Parlamentit, He Wei. Dy delegacione me peshë që synonin të konfirmonin rëndësinë e Iranit në arkitekturën e sigurisë së dy vendeve anëtare të BRICS-it.
Turqia, Pakistani dhe Arabia Saudite dërgojnë delegacione të nivelit të lartë
Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan u përfaqësua nga zëvendëspresidenti Cevdet Yılmaz. Pakistani dërgoi kryeministrin Shehbaz Sharif dhe komandantin e forcave të armatosura Asim Munir, dy figurat që kishin luajtur rol në ndërmjetësimin e armëpushimit.
Në mënyrë të papritur, në Teheran mbërriti edhe zëvendësministri i Jashtëm i Arabisë Saudite, Waleed El Khereiji.
Prania e këtyre delegacioneve shihet si një mesazh politik në favor të dialogut dhe kundër rikthimit të luftës. Turqia ishte përpjekur të shmangte konfliktin që shpërtheu më 28 shkurt, Arabia Saudite, megjithëse u godit nga kundërpërgjigjja iraniane, shmangu përshkallëzimin e mëtejshëm, ndërsa Pakistani luajti rol aktiv për arritjen e armëpushimit.
Ky trekëndësh – Ankara, Riadi dhe Islamabadi – tregon se vullneti për të dialoguar me Iranin dhe për të ndërtuar ura paqeje mbetet një prioritet për tre kryeqytetet.
Bëhet fjalë gjithashtu për tre qeveri aleate të Shteteve të Bashkuara, të cilat po dërgojnë një mesazh mbi arkitekturën e re të sigurisë në Lindjen e Mesme, një vizion që duket se ndryshon nga ai i Izraelit ose nga perspektiva e zgjerimit të Marrëveshjeve të Abrahamit me një funksion anti-iranian.
Perceptimi është se Irani nuk mund të përjashtohet nga përcaktimi i rendit të ardhshëm rajonal. Dhe funerali i Liderit Suprem po shfrytëzohet si rasti për ta ritheksuar këtë realitet. /Përshtatur nga "Inside Over"
Lini një Përgjigje