FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Keir Starmer ka kaluar vitin e fundit duke negociuar një sërë marrëveshjesh me Brukselin. Megjithatë, zyrtarë të Mbretërisë së Bashkuar dhe të Bashkimit Evropian thonë se bisedimet janë ende larg përfundimit. Ja cilat janë çështjet që mbeten ende të pazgjidhura.
Andy Burnham pritet të marrë detyrën e kryeministrit të Mbretërisë së Bashkuar brenda pak javësh. Një nga sfidat e para me të cilat do të përballet do të jetë marrëdhënia e Britanisë me Bashkimin Evropian.
Kryeministri në largim, Keir Starmer, ka kaluar vitin e fundit duke negociuar një paketë marrëveshjesh me Brukselin. Burnham pritet të marrë drejtimin e qeverisë në një kohë kur këto negociata janë ende në zhvillim.
Marrëveshjet pritej të finalizoheshin në një samit të planifikuar për 22 korrik. Data ishte caktuar vetëm një javë para se Starmer të njoftonte papritur dorëheqjen.
Paketa përfshin një marrëveshje për sektorin agro-ushqimor, me synim lehtësimin e tregtisë së ushqimeve dhe pijeve, lidhjen e sistemeve të tregtimit të emetimeve të karbonit mes BE-së dhe Britanisë, si edhe një skemë për lëvizjen e të rinjve, e cila do ta bënte më të lehtë jetën, studimin dhe punën jashtë vendit.
Paralelisht po negociohet edhe një marrëveshje e veçantë për tregtinë e energjisë elektrike, e cila ndjek një kalendar të ndryshëm.
Aleatët e ministrit për Marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, Nick Thomas-Symonds, i cili drejton negociatat, thonë se ekipi i Burnham ka të njëjtin qëndrim me qeverinë aktuale për marrëveshjet kryesore.
Vetë Thomas-Symonds, i cili shpreson të mbetet në detyrë, deklaroi në një konferencë të martën se paketa e marrëveshjeve "do të realizohet".
Megjithatë, ai theksoi se data e samitit, e shtyrë tashmë për shkak të dorëheqjes së Starmer, ishte vendosur për të përqendruar përpjekjet dhe për të krijuar një afat përmbyllës për negociatat. Sipas zyrtarëve britanikë dhe evropianë, bisedimet janë ende larg arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare.
Ndërsa negociatat për lidhjen e tregjeve të karbonit dhe marrëveshjen agro-ushqimore po ecin në drejtimin e duhur, skema për lëvizjen e të rinjve po rezulton shumë më e ndërlikuar.
Vështirësia qëndron te fakti se të dyja palët kanë rënë dakord që tri marrëveshjet kryesore të trajtohen si një paketë e vetme dhe se asnjëra nuk mund të përfundojë pa u arritur marrëveshje për të gjitha.
Gjatë negociatave të këtij viti, Brukseli paraqiti një kërkesë të re, duke kërkuar që çdo marrëveshje për lëvizjen e të rinjve të përfshijë edhe uljen e tarifave universitare për studentët e vendeve të BE-së që studiojnë në universitetet britanike.
Që prej Brexit-it, këta studentë paguajnë tarifa që arrijnë në dhjetëra mijëra paund më shumë sesa studentët britanikë. Bashkimi Evropian kërkon rikthimin e sistemit që ishte në fuqi para daljes së Britanisë nga blloku.
Londra argumenton se kjo çështje nuk ishte pjesë e mandatit negociues të miratuar vitin e kaluar dhe se universitetet britanike nuk mund të përballojnë humbjen e të ardhurave.
Grupi Russell, që përfaqëson universitetet më prestigjioze kërkimore në Mbretërinë e Bashkuar, vlerëson se një ndryshim i tillë do t'i kushtonte sektorit rreth 580 milionë paund.
Deri tani, qëndrimi i qeverisë britanike ka qenë se tarifat universitare nuk duhet të jenë pjesë e negociatave për lëvizjen e të rinjve. Megjithatë, Londra është e gatshme ta diskutojë këtë çështje në të ardhmen, nëse në këmbim merr një ofertë me përfitime të konsiderueshme ekonomike. Pyetja për Burnham do të jetë se sa e madhe duhet të jetë ajo ofertë.
Marrëveshjet kanë edhe rëndësi urgjente
Lidhja mes këtyre marrëveshjeve e rrit edhe më shumë urgjencën e negociatave. Marrëveshja për sistemin e tregtimit të emetimeve synon të lidhë tregjet e karbonit të BE-së dhe Britanisë, duke përjashtuar kompanitë britanike nga Mekanizmi i Rregullimit të Karbonit në Kufi (CBAM) i Bashkimit Evropian.
Kjo politikë po zbatohet gradualisht dhe, derisa të sigurohet përjashtimi, do të ndikojë mbi eksportet britanike me intensitet të lartë karboni drejt tregut evropian, përfshirë sektorë politikisht të ndjeshëm si industria e çelikut.
Marrëveshja për tregun e karbonit ka rezultuar më e lehtë për t'u negociuar, por kompanitë britanike mund të detyrohen të presin më gjatë dhe të përballen me kosto shtesë nëse vonohet e gjithë paketa.
Po aq e rëndësishme konsiderohet edhe marrëveshja agro-ushqimore. Qeveria britanike ka vendosur një afat ambicioz, pasi beson se ajo mund të ndihmojë në uljen e presionit mbi çmimet e ushqimeve në kushtet e krizës së kostos së jetesës.
Megjithëse disa kompani kanë shprehur dyshime për ndikimin real të saj, marrëveshja mbetet pjesë e strategjisë politike të qeverisë për të treguar se po ndërmerren masa konkrete për përballimin e kësaj sfide.
Në samit pritej të diskutoheshin edhe çështje të tjera. Industria britanike dhe ajo evropiane e automjeteve përballen me një afat deri në fund të vitit për të zgjidhur problemet në zinxhirët e furnizimit me bateri për automjetet elektrike.
Po ashtu, duhet të përfundojnë sa më shpejt negociatat për aksesin e kompanive britanike të mbrojtjes në programin e BE-së për financimin e blerjes së armëve për Ukrainën, në mënyrë që ato të mos humbasin kontrata të rëndësishme.
Përballja me proteksionizmin e BE-së
Në disa sektorë tregtarë, Burnham do të duhet të përballet me një valë të re proteksionizmi global vetëm për të ruajtur pozicionin aktual të Britanisë.
Bashkimi Evropian ka reaguar ndaj politikave proteksioniste të Shteteve të Bashkuara dhe Kinës duke rritur barrierat tregtare, përfshirë tarifa të reja për çelikun dhe kërkesa për përdorimin e produkteve evropiane në sektorë si industria automobilistike dhe energjia bërthamore.
Britania po përpiqet të përjashtohet nga këto masa, duke propozuar krijimin e një aleance tregtare me BE-në për sektorin e çelikut. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Brukseli do ta pranojë këtë propozim.
Çfarë do të ndodhë me vijat e kuqe të Brexit-it?
Përtej çështjeve teknike, Burnham do të duhet të marrë edhe vendime politike e strategjike. A do të kërkojë ai një zbutje të mëtejshme të pasojave të Brexit-it? Apo do të synojë, në të ardhmen, një afrim më të madh të Britanisë me strukturat evropiane?
Një nga pyetjet kryesore lidhet me qëndrimin e Partisë Laburiste ndaj mundësisë së rikthimit në tregun e përbashkët evropian, bashkimin doganor dhe lëvizjen e lirë.
Plani i Starmer ishte që Britania të afrohej më shumë me tregun e vetëm të BE-së në disa sektorë, por nuk ishte e qartë nëse Brukseli do ta pranonte këtë apo do ta konsideronte si një përpjekje për të përfituar vetëm nga pjesët më të favorshme të marrëdhënies.
Mesazhi i Bashkimit Evropian ka qenë i qartë: vijat e kuqe që Britania i ka vendosur vetes e bëjnë shumë më të vështirë një afrim më të madh me bllokun.
Kryeministri i ri do të duhet t'u japë përgjigje këtyre pyetjeve në samitin e ardhshëm BE–Britani, nëse dhe kur ai do të riplanifikohet, me shumë gjasa gjatë vjeshtës.
Në fund, Burnham do të duhet të vendosë edhe se çfarë drejtimi do të marrë programi i ardhshëm elektoral i Partisë Laburiste në lidhje me marrëdhëniet e Mbretërisë së Bashkuar me Bashkimin Evropian./Marrë nga "Politico"
Lini një Përgjigje