FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Shkencëtarët po ndjekin me shqetësim zhvillimin e mundshëm të një fenomeni të fuqishëm “Super El Niño”, i cili mund ta bëjë vitin e ardhshëm më të nxehtin e regjistruar ndonjëherë dhe të ndikojë ndjeshëm në kushtet atmosferike dhe ekonominë globale.
El Niño është një fenomen natyror klimatik që shfaqet kur temperaturat e sipërfaqes së detit në pjesën qendrore dhe lindore të Oqeanit Paqësor ekuatorial mbeten mbi nivelet normale për një periudhë të gjatë. Ekspertët paralajmërojnë se një episod veçanërisht i fortë mund të shkaktojë ngjarje ekstreme të motit, mungesa ushqimore dhe kriza humanitare në rajone të ndryshme të botës.
NASA ka identifikuar tashmë shenjat e para të zhvillimit të fenomenit përmes vëzhgimeve satelitore. Të dhënat e vitit 2026 tregojnë se masa të mëdha ujërash më të ngrohta se zakonisht, që shtrihen në qindra kilometra, janë shfaqur në Oqeanin Paqësor pranë brigjeve të Amerikës së Jugut.
Sipas agjencisë amerikane të hapësirës, rritja e nivelit të detit në zona të caktuara përbën tregues të ngrohjes së ujërave, pasi uji zgjerohet kur temperatura e tij rritet.
Një rol kyç në monitorimin e situatës luan sateliti Sentinel-6 Michael Freilich, i lëshuar në orbitë në vitin 2020, i cili mat me saktësi të lartë lartësinë e sipërfaqes së oqeaneve çdo dhjetë ditë.
Shkencëtarët po ndjekin veçanërisht të ashtuquajturat valë të ngrohta Kelvin, të cilat konsiderohen një tregues i rëndësishëm për zhvillimin e El Niño-s. Këto formohen kur erërat lindore që zakonisht fryjnë mbi Paqësorin ekuatorial dobësohen ose zëvendësohen përkohësisht nga erëra perëndimore.
Ky ndryshim favorizon grumbullimin e ujërave më të ngrohta në Paqësorin Perëndimor dhe lëvizjen e tyre drejt lindjes, duke intensifikuar më tej ngrohjen e oqeanit.
Drejtuesi shkencor i programit Sentinel-6, Josh Willis, deklaroi se fenomeni i këtij viti nisi më vonë krahasuar me episodet e fuqishme të viteve 1997 dhe 2015, por po shfaq shenja forcimi që po monitorohen nga afër.
Historikisht, episodet e forta të El Niño-s janë lidhur me përmbytje shkatërrimtare, ciklone, thatësira të gjata dhe zjarre të mëdha pyjore. Fenomeni i vitit 1997 konsiderohet më i fuqishmi i regjistruar ndonjëherë, duke shkaktuar rreth 23 mijë viktima në mbarë botën dhe dëme ekonomike prej dhjetëra miliarda dollarësh.
El Niño krijohet nga ndryshimet në sjelljen e erërave tregtare, të cilat zakonisht fryjnë nga lindja në perëndim përgjatë ekuatorit. Kur këto erëra dobësohen ose ndryshojnë drejtim, prishet ekuilibri i zakonshëm i oqeanit dhe ujërat në pjesën lindore të Paqësorit ngrohen më shumë se normalisht, duke ndryshuar modelet e reshjeve dhe të qarkullimit atmosferik në shkallë globale.
Shkencëtarët vlerësojnë se muajt e ardhshëm do të jenë vendimtarë për të përcaktuar nëse fenomeni do të evoluojë në një nga episodet më të forta të El Niño-s të dekadave të fundit.
Lini një Përgjigje