FLASH
Shkruar nga PamfletiEin Unternehmen mit Verbindungen zu Personen aus dem Umfeld der Trump-Regierung beteiligt sich an einem gigantischen Gaspipeline-Projekt in Bosnien und Herzegowina – ohne öffentliche Ausschreibung und mit starker Unterstützung lokaler und amerikanischer Beamter. Die EU und internationale Organisationen warnen vor Korruptionsrisiken und einer neuen politischen Abhängigkeit im Energiesektor der Region.
In einer mit Graffiti besprühten Gasse in Sarajevo schlängelt sich ein Pfad an einem verwilderten Garten vorbei zu einer weißen Tür. Dahinter befindet sich der Firmensitz eines Unternehmens, das kurz vor dem Abschluss von Verträgen im Wert von über einer Milliarde Dollar steht.
AAFS Infrastructure and Energy steht kurz vor dem Abschluss einer Konzession zum Bau und Betrieb einer Gaspipeline, die durch den Balkan verlaufen wird und es ermöglichen soll, russische Lieferungen durch aus den Vereinigten Staaten importiertes Erdgas zu ersetzen.
„Dies könnte das wichtigste Infrastrukturprojekt sein, das jemals in Bosnien und Herzegowina realisiert wurde“, sagt einer der ranghöchsten Beamten des Landes, der wie andere an den Verhandlungen Beteiligte aufgrund der Sensibilität des Themas anonym bleiben möchte.
Das Unternehmen hat bisher keine Projekte dieser Größenordnung realisiert. Was es jedoch hat, sind persönliche Verbindungen zu Donald Trump.
Einer der Vertreter der AAFS ist ein Anwalt aus Washington, der die Familie Trump in politischen Prozessen vertreten hat. Der andere ist der Bruder des ehemaligen nationalen Sicherheitsberaters des US-Präsidenten. Beide waren an den Bemühungen beteiligt, Trumps Niederlage bei der Präsidentschaftswahl 2020 anzufechten.
Eine Recherche der britischen Zeitung „The Guardian“, basierend auf Interviews mit aktuellen und ehemaligen bosnischen und amerikanischen Regierungsvertretern, durchgesickerten Dokumenten und Unternehmensunterlagen, beleuchtet dieses wenig bekannte Unternehmen, das sich im Zentrum eines globalen Wettlaufs um Einfluss im Energiesektor wiederfindet. Die Recherche gibt Aufschluss darüber, wie sich die internationalen Beziehungen unter einer Präsidentschaft verändern, die laut Kritikern die Grenzen zwischen Staatspolitik und den Interessen der Machtelite verwischt.
„Es herrscht heutzutage eine gewisse Logik: Personen mit Verbindungen zur Regierung engagieren sich in großen Wirtschaftsprojekten oder Investitionen“, sagt ein ehemaliger hochrangiger US-Beamter in der Region. „Das ist nicht schön, aber in weiten Teilen der Politik meines Landes läuft es heutzutage so.“
Në hapësirën e ish-Jugosllavisë, çështja nuk ka të bëjë vetëm me atë se kush do të përfitojë financiarisht. Ndërhyrja amerikane mund të ndikojë edhe në marrëveshjen e paqes të vitit 1995, e cila i dha fund luftës që mori rreth 100 mijë jetë njerëzish, shumë prej tyre civilë boshnjakë myslimanë të vrarë nga formacione paraushtarake serbe.
Sipas burimeve të Guardian, zyrtarët amerikanë ua kanë bërë të qartë liderëve boshnjakë se administrata Trump dëshiron miratimin e projektit të gazsjellësit të AAFS.
Lidhjet “MAGA” të AAFS
Kur gazetarët e Guardian trokitën në adresën e AAFS në Sarajevë, një grua nga kati i sipërm u tha se përfaqësuesi lokal do të kthehej së shpejti. Disa minuta më vonë mbërriti Amer Bekan.
Bekan, një burrë në moshë të mesme, deklaroi se zyra e kompanisë do të transferohej së shpejti në një godinë të madhe me rreth 100 punonjës.
Në biografinë e tij online ai prezantohet si “investitor dhe sipërmarrës me përvojë të gjerë”. Ai ka provuar edhe politikën. Në vitin 2016 kandidoi për kryetar bashkie në Sarajevën qendrore, ku mori vetëm 116 vota. Një fushatë tjetër në vitin 2020 çoi në akuza se kishte shfrytëzuar procesin zgjedhor për përfitime personale, pretendime që ai i mohoi.
Bekan regjistroi kompaninë AAFS në Bosnje në vitin 2021. Vetëm pasi përfshiu partnerët amerikanë vitin e kaluar, kompania filloi të fitonte rëndësi. As ai dhe as partnerët e tij nuk tregojnë se si u njohën.
AAFS në Bosnje tani zotërohet nga një kompani amerikane me të njëjtin emër, e regjistruar në nëntor. Adresa e saj në Uashington ndodhet në një zonë turistike pranë lumit Potomac, mes një restoranti libanez dhe një pub-i irlandez. Një tabelë identifikon ambientet si zyrat e grupit ligjor Binnall Law Group.
Jesse Binnall është një nga avokatët më të njohur të lëvizjes “Make America Great Again” (MAGA). Ai ka punuar për fushatën presidenciale të Trump në vitin 2016 dhe në vitin 2020 ishte ndër zërat më aktivë që vinin në dyshim fitoren e Joe Biden.
“Donald Trump fitoi ... pasi të llogariten mashtrimet dhe parregullsitë që ndodhën”, deklaronte atëherë Binnall.
Ai gjithashtu mbrojti Donald Trump dhe djalin e tij të madh, Donald Trump Jr., në një proces gjyqësor që synonte t’i mbante përgjegjës për ngjarjet e 6 janarit 2021, kur protestues sulmuan Kapitolin amerikan.
Pas rikthimit të Trump në pushtet vitin e kaluar, Binnall siguroi një marrëveshje kompensimi prej 1.25 milionë dollarësh nga Departamenti i Drejtësisë për Michael Flynn, ish-këshilltarin e Sigurisë Kombëtare në mandatin e parë të Trump.
Pikërisht përmes këtyre angazhimeve Binnall njohu Joe Flynn, vëllain e Michael Flynn, sipërmarrës në sektorin e shëndetësisë. Të dy ishin aktivë në përpjekjet për të diskredituar rezultatin e zgjedhjeve të vitit 2020.
“Gazsjellësi Southern Interconnection, i cili ka qenë prioritet i qeverisë amerikane gjatë tre administratave të fundit, do të zgjerojë dhe diversifikojë sektorin energjetik të Bosnje dhe Hercegovinës, duke i dhënë vendit kontroll më të madh mbi furnizimin me energji përmes aksesit në gaz natyror të bazuar në treg dhe duke reduktuar varësinë nga një burim i vetëm dhe jo i besueshëm.”, deklaroi Departamenti Amerikan i Shtetit për The Guardian.
Megjithatë, përvoja e Binnall dhe Flynn në projekte infrastrukturore në Ballkan mbetet e paqartë. Pavarësisht kësaj, që prej përfshirjes së tyre, projekti ka marrë mbështetje të fortë nga administrata Trump.
Projekti pa garë konkurruese
Diskutimet e para të Binnall, Flynn dhe Bekan me autoritetet boshnjake kishin të bënin me rinovimin e dy aeroporteve me vlerë rreth 300 milionë dollarë.
Më pas, sipas Guardian, zyrtarët boshnjakë u sugjeruan të merrnin përsipër një projekt shumë më të rëndësishëm: gazsjellësin Southern Interconnection.
Shtetet e Bashkuara e kanë mbështetur prej kohësh këtë projekt, i cili do ta lidhte Bosnjën me terminalin e gazit në bregdetin kroat, duke reduktuar ndikimin e Rusisë në Evropën Juglindore.
Gjatë administratës Biden, plani ishte që projekti të drejtohej nga kompania shtetërore boshnjake e gazit. Por interesat konkurruese të grupeve etnike në Bosnje sollën vonesa të vazhdueshme.
Ndërsa disa zyrtarë kundërshtonin dorëzimin e projektit tek investitorë privatë të huaj, të tjerë panë në lidhjet e kompanisë me Trump një mundësi për të zhbllokuar procesin.
Koha po shteronte. Bosnja është vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe Brukseli ka vendosur shtatorin e vitit 2027 si afat për ndërprerjen e blerjeve të gazit rus.
Disa figura të larta boshnjake arsyetonin se përfshirja e një kompanie amerikane mund të forconte jo vetëm sigurinë energjetike, por edhe atë politike në një rajon ku kujtimet e luftës mbeten ende të freskëta.
“Qeveria amerikane i mbron investimet e saj”, thotë Bekan.
Megjithatë, analistë të ndryshëm paralajmërojnë se Bosnja mund të rrezikojë të zëvendësojë një varësi me një tjetër. Sipas tyre, askush nuk dëshiron të rrezikojë përplasjen me Trump, edhe nëse kjo nënkupton besimin e një projekti strategjik një kompanie pa përvojë të provuar.
Kur u pyet për aksionarët e AAFS, Bekan deklaroi se mes tyre janë Jesse Binnall dhe Joe Flynn, si dhe persona të tjerë që nuk pranoi t’i identifikojë.
Ai shtoi se financimi mund të vijë nga “fonde investimi në Shtetet e Bashkuara”, por nuk dha detaje të mëtejshme.
Binnall mbrojti projektin duke deklaruar se “Ne jemi ekipi i duhur për këtë. Asnjë grup tjetër nuk kombinon praninë në terren në Bosnje me mbështetje të fortë në Amerikë. Jemi të entuziazmuar të ndërmarrim këtë hap sepse besojmë se Bosnje dhe Hercegovina është e ardhmja.”
Një propozim konfidencial i AAFS, i siguruar nga Guardian, parashikon një kosto prej 300 milionë eurosh për gazsjellësin dhe 900 milionë euro shtesë për tre centrale energjetike. Financimi do të vinte nga kapital privat dhe borxh, jo nga shteti boshnjak.
Në mars, legjislacioni i ri boshnjak përcaktoi AAFS si kontraktorin e projektit. Nuk u zhvillua asnjë procedurë konkurruese tenderimi.
Edhe Transparency International reagoi për projektin.
“Krijimi i një praktike të tillë në një vend me një nga nivelet më të larta të korrupsionit në Evropë do të sillte pasoja katastrofike në zbatimin e projekteve strategjike si gazsjellësi Southern Interconnection.”
Pak ditë më vonë, ambasadori i Bashkimit Evropian në Bosnje paralajmëroi privatisht liderët e vendit se duhej të konsultoheshin me Brukselin për çdo ndryshim në politikën energjetike.
Megjithatë, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë ta mbështesin projektin.
“Kjo partneritet forcon pavarësinë energjetike dhe i jep fund varësisë nga gazi rus”, shkroi Ambasada Amerikane në Sarajevë në platformën X. “Ka nisur një epokë e re për sigurinë energjetike në Ballkanin Perëndimor.”
Dodik dhe dimensioni politik
Megjithatë, projekti nuk mund të realizohet pa mbështetjen e Milorad Dodik, liderit ultranacionalist të serbëve të Bosnjës.
Administrata Biden e kishte akuzuar Dodik për korrupsion dhe kishte zgjeruar sanksionet ndaj tij dhe familjes së tij.
“Ai ka abuzuar me detyrën publike për të grumbulluar pasuri personale përmes ryshfetit dhe formave të tjera të korrupsionit”, thuhej në një deklaratë të Departamentit Amerikan të Thesarit.
Dodik i quajti këto akuza “gënjeshtra”.
Pas rikthimit të Trump në pushtet, Dodik nisi një fushatë intensive lobimi me qëllim heqjen e sanksioneve dhe afrimin me administratën e re republikane.
Një nga lobistët e përfshirë ishte Michael Flynn, i cili përfitoi 100 mijë dollarë për një muaj punë.Në tetor, administrata Trump hoqi sanksionet ndaj Dodik pa dhënë shpjegime publike.
Më 7 prill, Donald Trump Jr. vizitoi Banja Lukën, qytetin kryesor të entitetit serb në Bosnje.
Igor Dodik, djali i liderit serb, e priti ngrohtësisht.
“Prania juaj thotë shumë”, deklaroi ai. “Ne varemi nga ju dhe mbështetemi tek ju. Në këmbim, ju, Amerika dhe administrata republikane e udhëhequr nga babai juaj do të keni një aleat të besueshëm, të sinqertë dhe të krishterë në këtë pjesë të botës.”
Michael Murphy, ish-ambasador amerikan në Bosnje, paralajmëron se Dodik po kërkon mbështetje në rrethet e Trump ndërsa synon të sfidojë marrëveshjen e paqes së vitit 1995 dhe të avancojë idenë e pavarësisë së entitetit serb.
„Er will, dass sie seine umfassenderen Ziele mittragen. Um das zu erreichen, kann er die Pipeline nicht blockieren“, sagte Murphy. „Diejenigen, die sie unterstützen, spielen mit dem Feuer.“
Gemäß dem Machtteilungsabkommen in Bosnien können serbische Vertreter das Projekt blockieren.
Ein hochrangiger bosnisch-serbischer Politiker erklärte jedoch, dass die Amerikaner hier eine oberste Priorität hätten, und zwar die Gaspipeline.
„Ich habe es selbst gesehen: Die Amerikaner hier haben eine oberste Priorität, und das ist die Gaspipeline. Sie sind extrem daran interessiert. Dodik wurde, wie alle anderen auch, gewarnt: Spielt nicht mit dem Projekt.“
Donald Trump Jr. erwähnte das Projekt während seines Besuchs nicht direkt, sprach sich aber für amerikanisches Gas aus.
„Das ist eine klare Entscheidung“, sagte er. „Man kann viele Probleme lösen, sowohl im wirtschaftlichen als auch im geopolitischen Bereich. Ich halte das für eine großartige Chance.“
Am 21. April, kurz nach dem Besuch von Trump Jr., signalisierte Dodik, dass er den von Binnall und Flynn unterstützten Plan nicht behindern würde.
Damit rückt der Prozess, der Trumps Verbündeten die Kontrolle über eines der wichtigsten Energieprojekte in Südosteuropa verschaffen könnte, noch näher an den Abschluss.
Lini një Përgjigje