FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Der Sondergerichtshof vernimmt die Aussagen einiger ehemaliger Beamter, die an den rechtlichen, administrativen und politischen Verfahren beteiligt waren, die zur Privatisierung des ehemaligen Sportkomplexes „Partizani“ führten.
Der Prozess im Fall „Partizani“, in dem der frühere Premierminister Sali Berisha, sein Schwiegersohn Jamarbër Malltezi und weitere Personen angeklagt sind, ist mit der Anhörung von Zeugen, die an den staatlichen Entscheidungen für den ehemaligen Sportkomplex in Tirana beteiligt waren, in eine wichtige Phase eingetreten.
In der Sitzung am Montag wurden mehrere ehemalige Minister, ehemalige Leiter von Institutionen und ehemalige Beamte der öffentlichen Verwaltung vor das Gremium des Sondergerichts geladen, die SPAK für wichtig hält, um Licht auf die Umstände zu werfen, die mit der Privatisierung von Eigentum einhergingen.
Die erste Zeugenaussage begann mit Violeta Shqevi, der ehemaligen Sportdirektorin im Sportministerium. Shqevi sprach über die Verwaltung staatlicher Sportanlagen, den Zustand der Sportinfrastruktur und die Diskussionen über die Privatisierung von Sportstätten in den Jahren 2008–2020.
Laut ihrer Aussage ist sie seit 2007 als Anwältin tätig und hatte anschließend verschiedene Führungspositionen inne, unter anderem den Vorsitz bei der Erstellung der Sportstrategie für den Zeitraum 2008-2020. Sie erklärte, dass die Hauptziele der Strategie die Entwicklung des Spitzensports, die Verbesserung der Bedingungen für Athleten und den Ausbau der Sportinfrastruktur im Land betreffen.
Die Zeugin erklärte mit Blick auf die Situation der Sportvereine, dass im Jahr 2005 ein zweijähriges Ziel für deren Modernisierung verabschiedet worden sei. Laut ihren Angaben umfasste der vom zuständigen Sportministerium verwaltete Sportverein mehrere Sportarten, mit Ausnahme von Fußball.
Sie erklärte, der Verein verfüge über verschiedene Sportanlagen und -gebäude, darunter eine Turnhalle, Einrichtungen für Ringen und Gewichtheben sowie weitere Sportanlagen in der Gegend um den 21. Dezember in Tirana.
Auf Nachfrage der SPAK-Staatsanwaltschaft zur Registrierung dieser Einrichtungen erklärte Shqevi, dass diese nicht registriert seien. Laut ihren Angaben verfüge die Sportdirektion nicht über vollständige Informationen zum Rechtsstatus der Grundstücke, deren Eigentumsverhältnissen oder möglichen Besetzungsfällen.
Die Initiative von 2008 zur Änderung des Sportgesetzes wurde ebenfalls in der Anhörung thematisiert. Auf die Frage, ob ihr neben Konzessionen auch Diskussionen über die Privatisierung von Sportanlagen bekannt gewesen seien, bestätigte die Zeugin, dass ein solcher Prozess damals erörtert worden sei.
Sipas saj, grupet teknike të ngritura në atë kohë kishin si qëllim hartimin e një strategjie për zhvillimin e sportit dhe përmirësimin e infrastrukturës ekzistuese. Ajo theksoi se institucionet sportive kishin shprehur shqetësim për mungesën e hapësirave sportive dhe kishin kërkuar që, në rast të privatizimit të objekteve ekzistuese, shteti të garantonte zëvendësimin e tyre me ambiente të reja.
Në dëshminë e saj, Shqevi deklaroi se mbështeste zgjerimin e infrastrukturës sportive dhe se ishte propozuar marrja si model e legjislacionit rumun për trajtimin e pronave sportive në rast privatizimi.
Dëshmia
Shqevi: Kam qene e punësuar si juriste ne 2007 dhe me pas kam qene në pozicionit. Kam qene ne rolin e kryetares për strategjinë e sportit për vitet 2008-2020. Qëllimi i strategjisë ishte për sportin elitar, përmirësime dhe rritje e infrastrukturës në vend. Në vitin 2005 ishte miratuar një objektiv 2-vjeçar për modernizimin e klubeve sportive. Klubi ishte nën përgjegjësinë e ministrisë së sporteve, e njoh si klub sportiv në atë kohë ne menaxhonim të gjithë klubin sportiv shumë sporte, përveç futbollit. Klubi kishte asest, kishte godina, gjimnastikën, ishte dhe një godinë tjetër që kishte mundje, peshëngritje.
SPAK: Ku ishin këto godina?
Shqevi: Ishin dy në qendër te klubit, si mund të themi poshtë 21 dhjetorit, si zonë.
SPAK: Sa palestra kishte?
Shqevi: Ishte palestra e gjimnastikës, po ashtu palestra e basketbollit dhe volejbollit. Në memorien time ishin palestrat e tjera.
SPAK: A kane qene te regjistruara?
Shqevi: Jo nuk kanë qenë të regjistruara, drejtoria e sportit s’ka pasur informacion të qartë për ekzistencën e ndonjë pronari, apo se ishin zaptuar. Unë u kam kërkuar eprorëve …
SPAK: Në qershor 2008 ministria e turizmit, shfaqet iniciatorë për ligjin për sportit, përveç koncesionit shfaqet dhe privatizimi, keni dijeni për këtë?
Shqevi: Po në atë kohë përveç klubeve do të bëhej edhe privatizimi i objekteve, në atë kohë një grup teknik do të bënte një strategji për përmirësimin e sportit. Kemi bërë përpjekje për rritjen e infrastrukturës, pasi ne ishim me infrastrukturë, shumë më të vogël për pjesën sportive. Ne kërkuam që nëse do të privatizohen, shteti duhet t’i zëvendësonte ato me hapësira të tjera. Ne ishim pro rritjes së infrastrukturës sportive. Ne kemi kërkuar zbatimin e ligjit rumun, nëse do të ndodhte privatizimi.
Dëshmitarët e thirrur
Një nga dëshmitarët më të rëndësishëm të ditës është ish-ministri i Ekonomisë, Genc Ruli. Sipas materialeve të administruara në dosje, ai ka qenë një prej zyrtarëve kryesorë të përfshirë në procedurat që nisën menjëherë pas ardhjes në pushtet të qeverisë Berisha në vitin 2005.
Në atë periudhë, Ministria e Ekonomisë dhe Ministria e Mbrojtjes nisën hapat për kalimin e pronës në duar private. Një nga vendimet që konsiderohet me ndikim në këtë proces ishte miratimi i ndryshimeve në ligjin për kthimin dhe kompensimin e pronave, të cilat ndryshuan disa procedura që lidhen me trajtimin e pronave shtetërore dhe privatizimet.
SPAK kërkon të sqarojë përse procedurat për privatizimin e ish-kompleksit sportiv, me një sipërfaqe prej rreth 26 mijë metrash katrorë në një nga zonat më të kërkuara të kryeqytetit, u zhvilluan me ritme të shpejta dhe cilët ishin faktorët që ndikuan në këtë proces.
Një pjesë e rëndësishme e hetimit lidhet me mënyrën e pagesës së vlerës së privatizimit.
Në mbledhjen e Këshillit të Ministrave të 17 dhjetorit 2008, qeveria miratoi një ndryshim në metodologjinë e pagesës së objekteve që privatizoheshin. Deri në atë moment pagesa kryhej me para, ndërsa vendimi i ri parashikonte që 20 për qind e vlerës të paguhej në para dhe 80 për qind me bono privatizimi ose letra me vlerë.
Në procesverbalet e administruara nga SPAK është pasqyruar diskutimi mes ministrit të atëhershëm të Ekonomisë, Genc Ruli, dhe kryeministrit Sali Berisha gjatë prezantimit të vendimit. Gjatë debatit u diskutua përdorimi i letrave me vlerë si formë pagese dhe mundësia për t'u krijuar lehtësi ish-pronarëve që dispononin këto instrumente financiare.
Sipas dosjes hetimore, Berisha e vlerësoi ndryshimin si një zhvillim të rëndësishëm, ndërsa Ruli argumentoi se skema synonte t'u krijonte mundësi pronarëve të përdornin letrat me vlerë që zotëronin prej vitesh.
Një tjetër element që pritet të diskutohet në sallën e gjyqit lidhet me deklarimet që Genc Ruli ka dhënë në SPAK më 27 shtator 2022.
I pyetur nga prokurorët nëse kishte marrë kërkesa apo ndërhyrje nga persona të caktuar për përshpejtimin e procedurave të privatizimit, ish-ministri ka deklaruar se kërkesat kanë ardhur vetëm nga pronarët. Ai ka pohuar gjithashtu se në kohën kur u zhvilluan procedurat nuk kishte dijeni që Jamarbër Malltezi ishte një nga trashëgimtarët e familjeve që përfitonin nga kthimi i pronës.
Përveç ish-ministrave, në seancë janë thirrur edhe ish-zyrtarë të Agjencisë së Kthimit dhe Kompensimit të Pronave.
Mes tyre është Tetis Lubonja, e cila ka mbajtur detyrën e përgjegjëses së sektorit juridik në këtë institucion. Në deklarimet e saj gjatë hetimit ajo ka pranuar se kishte njohje të mëparshme me Jamarbër Malltezin.
Gjykata do të dëgjojë edhe dëshminë e Altin Cenit, specialist në AKKP. Të dy kanë qenë pjesë e grupit të punës që ka shqyrtuar dokumentacionin dhe ka vlerësuar si të ligjshëm procesin e kthimit të pronës për ish-pronarët e territorit ku ndodhej kompleksi sportiv.
Në listën e dëshmitarëve figuron edhe Paro Laçi, ish-drejtues i klubit “Partizani”, i cili konsiderohet një nga personat që ka kundërshtuar publikisht procesin e lirimit të ambienteve të klubit.
Laut den Unterlagen der SPAK gab Laçi an, dass ihn Personen, die mit dem Privatisierungsprozess in Verbindung stehen, aufgefordert hätten, das Vereinsgelände zu verlassen. In früheren Fernsehinterviews behauptete er, unter Druck gesetzt worden zu sein und dass ihm 500.000 Euro angeboten worden seien, damit er sich den Entwicklungen rund um den ehemaligen Sportkomplex nicht widersetze.
Die Beweisaufnahme in dieser Anhörung wird sich voraussichtlich auf Verwaltungsentscheidungen, Gesetzesänderungen und die von staatlichen Institutionen während der Privatisierung des ehemaligen „Partizani“-Komplexes angewandten Verfahren konzentrieren. Dieser Fall zählt zu den wichtigsten, die derzeit vor dem Sondergericht verhandelt werden. /Broschüre/
Lini një Përgjigje