FLASH
Shkruar nga Alexander Howard
Als Spezies scheinen wir Menschen völlig unfähig zu sein, aus unseren eigenen Fehlern zu lernen, geschweige denn aus den Fehlern anderer.
Winston Churchill war gerade in New York angekommen. Es war der 6. Oktober 1929. Der britische Staatsmann reiste mit einigen Familienmitgliedern und checkte im Plaza Hotel ein, einem Inbegriff von Reichtum und Ruhm und gewiss nicht billig. Doch das störte ihn nicht.
Weil die Kosten für seinen Aufenthalt sowie für Zigaretten und Whiskey von seinem alten Freund, dem Finanzier Bernard Barush, übernommen wurden.
Nach acht Wochen Reisen durch Nordamerika und Kontakten mit seinen Geschäftsfreunden ist es kein Wunder, dass Churchill „vom Börsenfieber gepackt“ wurde, schreibt der Journalist Andrew Sorkin in seinem beeindruckenden neuen Buch „1929: Die ungeschriebene Geschichte des größten Börsenkrachs in der Geschichte der Wall Street“.
Sein Bericht basiert auf einer Beschreibung der Zustände in den Vereinigten Staaten in den Wochen vor dem Börsenkrach von 1929. Der erste Tag der Panik, der 24. Oktober, bekannt als Schwarzer Donnerstag, folgte nur wenige Wochen nach Churchills Besuch. An diesem Tag wurden rekordverdächtige 12,9 Millionen Aktien an der Börse gehandelt, was den Beginn der Krise markierte.
Innerhalb von nur zwei Tagen verschwanden 30 Milliarden Dollar des 80 Milliarden Dollar schweren Aktienmarktwertes. Die Veröffentlichung dieses Buches scheint zum richtigen Zeitpunkt gekommen zu sein: Viele Analysten ziehen Parallelen zwischen dem Jahr 1929 und der Gegenwart.
„Die Wirtschaft der 1920er Jahre erlebte einen Boom zu einer Zeit, in der sich Amerika von einer tödlichen Pandemie, der Grippe von 1918, erholte “, schrieb William A. Birdish, ehemaliger Direktor für Investmentmanagement bei der US-Börsenaufsichtsbehörde Securities and Exchange Commission, letzten Monat in der New York Times.
„Auto- und Handyaktien zählen zu den am schnellsten wachsenden Technologieinvestitionen ihrer Zeit. Zwei Beispiele dafür sind Tesla und Apple“, fügt er hinzu. Und man denke nur an die enorme Begeisterung rund um Künstliche Intelligenz.
Michael Berry, der durch den Film „The Big Short“ bekannt wurde, weil er während der Finanzkrise 2008 Geld verdiente, „kündigte an, dass er seine Aktien von Nvidia und Palantir verkaufe und warnte vor einer Blase im Bereich der künstlichen Intelligenz, bevor er seine Investmentfirma Scion Asset Management abrupt schloss“, berichtete die britische Zeitung The Guardian letzte Woche.
Jamie Dimon, Vorstandsvorsitzender der Wall-Street-Bank JPMorgan Chase, prognostizierte kürzlich eine deutliche Marktkorrektur innerhalb der nächsten sechs Monate bis zwei Jahre. Währenddessen füllen die Verantwortlichen ihre Kassen weiter und tun so, als sei nichts geschehen.
Von der Entwicklung zur Armut
In October 1929, “ Churchill saw a good opportunity to make money in Canada and the United States, and everywhere, it seems,” Sorkin writes. This is confirmed by a cable he sent to his wife. He wrote, among other things: “There is a stock exchange in every big hotel. You go and sit there and see the figures being written on the boards every few minutes .”
Speculation on the stock market had permeated everyday life. Finance was no longer a fanatically guarded property of bankers and brokers. It had become almost a national pastime.
The noise of the stock exchange's recording equipment could be heard in all the hotel lobbies and restaurants.
Easy, fast, and seemingly endless credit was available to anyone with a pen. Buying and selling stocks had become almost routine, and ordinary Americans accepted the idea that the market's dizzying ascent would continue forever; that the good times of the roaring 1920s would give way to the equally prosperous 1930s.
But within weeks of Churchill's visit, the collective fantasy of what we would now characterize as an irrational euphoria would collapse like a house of cards. The bright, vibrant world he loved so much would give way to years of mass unemployment, long bread lines, and slums.
Churchill, a tireless marketer, lost a considerable sum of money. But born into wealth and privilege, he managed to weather the storm that followed. But many ordinary Americans, who had essentially been fooled into believing that the boom would only continue, were not so lucky.
Large parts of the population remained completely poor. America was transformed from a nation intoxicated by the dream of perpetual prosperity, into a nation facing the nightmare of the most severe economic crisis in history, the consequences of which were felt across the globe.
It's impossible to deal with Sorkin's painstaking reconstruction of those hectic weeks without thinking about present-day times.
How did the stock market collapse happen?
The year 1929 brought major disagreements between brokers and policymakers, frantic efforts to keep the "economic ship" in a calm state, and mistakes that helped bring down the entire financial system.
"Gradually and then suddenly ," is how the famous writer Ernest Hemingway described the bankruptcy process.
This phrase can easily be reused to refer to the events of 1929. Stock prices had risen to dizzying levels from uncontrolled speculation, mountains of borrowed money, and secret banking practices that encouraged people to spend more than they should by taking out loans.
Pasi besimi u lëkund, u kërkuan kreditë me diferencë (kredi që i lejojnë investitorët të blejnë aksione me para të huazuara, duke përdorur vetë aksionet si kolateral), duke i përshpejtuar më tej shitjet dhe duke shkaktuar një spirale të fortë rënëse, e cila nuk mund të ndalej.
Ajo që u shfaq, ishte një pamje që ndihet çuditërisht e njohur: një elitë financiare dhe politike e bindur se Rezerva Federale po tregohej shumë e kujdesshme, shumë ndërhyrëse dhe shumë e gatshme që t’ua prishte festën. Rezerva Federale, luan një rol vendimtar në rrëfimin e Sorkin, ashtu siç luan edhe sot.
Në vitin 1929, udhëheqësit e saj u gjendën të zënë midis presioneve konkurruese: nga njëra anë, financuesit që i nxisnin ata të lehtësonin kontrollet mbi kreditë dhe të vazhdonin spekulimet; nga ana tjetër, shenjat në rritje se tregu ishte mbinxehur në mënyrë të rrezikshme.
Sorkin i referohet paralajmërimit të dhënë më 2 shtator 1929 nga ekonomisti Roxher Babson, i cili argumentoi se disa tregues kyç sugjeronin se ekonomia amerikane po fillonte të binte, edhe pse çmimet e aksioneve arritën nivele të reja.
Ai theksoi se shifrat e prodhimit dhe të transportit të mallrave, kishin filluar të binin dhe numri i aksioneve në rënie po rritej ngadalë, një shenjë kjo e sigurt se forca e dukshme e tregut po maskonte një brishtësinë gjithnjë e më të madhe. Me sa duket, ky tension nuk është zgjidhur kurrë vërtet.
Duke lexuar këtë, mendova menjëherë për presionin që po ushtron aktualisht Donald Trump mbi Rezervën Federale. Ai i ka kërkuar vazhdimisht Rezervës Federale të ulë normat e interesit, e ka akuzuar udhëheqjen e saj për pengim të qëllimshëm të rritjes ekonomike dhe ka shprehur dëshirën për ta vënë sistemin nën kontrollin e tij më të drejtpërdrejtë.
Dhe ishte e vështirë të mos e vihej re simbolika, kur vetëm pak orë para se miliona amerikanëve në nevojë t’u hiqeshin ndihmat ushqimore, Trump organizoi një festë Halloëeeni me temë nga “Great Getsby” në rezidencën e tij në Mar-a-Lago. Ishte një homazh për epokën e teprimit, iluzionit dhe manisë spekulative që solli katastrofën e tetorit 1929.
Në vitin 2009, Sorkin botoi librin “Too Big to Fail” (Shumë i madh për të dështuar), një libër i ndërtuar mbi dëshmi të drejtpërdrejta nga figura kyçe brenda institucioneve të mëdha bankare dhe autoriteteve rregullatore në zemër të krizës financiare të vitit 2008.
Sipas fjalëve të vetë Sorkin, ai studim ishte “kronikë e një dështimi, që e gjunjëzoi botën dhe ngriti pyetje rreth vetë natyrës së kapitalizmit”.
Stuhia e re është pranë
Ashtu si financuesit e vitit 1929, baronët dhe mbështetësit e teknologjisë së sotme këmbëngulin sot se bumi i Inteligjencës Artificiale, përfaqëson një hap përpara që ndodh një herë në jetë: një inovacion kaq i rëndësishëm dhe transformues, sa që ai duhet të klasifikohet (përsëri) si shumë i madh për të dështuar.
These swindlers and their supporters are always ready and quick to calm the masses. Don't worry, they say. And don't ask too many questions. This is what we call a storm in the making. All of this reminds me of Marx's old adage about history repeating itself: first as tragedy, then as farce.
Wenn ich jedoch etwas genauer darüber nachdenke, erscheint mir das angesichts der Häufigkeit dieser Wiederholungen nicht ganz schlüssig. Die Aussage von 1929 trifft den Nagel viel eher auf den Kopf: Der durchschnittliche Mensch lebt nicht lange genug, um aus seinen Erfahrungen nennenswerten Nutzen zu ziehen.
Und offenbar kann auch niemand von den Erfahrungen anderer profitieren. Als Vater und Lehrer weiß ich, dass wir unseren Kindern nichts beibringen können. Wir können ihnen weder unser Wissen über das Leben noch über Mathematik weitergeben. Jeder muss seine Lektionen von Grund auf selbst lernen.
Diese Worte stammen von Albert Einstein und sind einem Interview entnommen, das er der „Saturday Evening Post“ gab.
Einstein sprach über Kindererziehung und Mathematik, nicht über Finanzmärkte. Das Interview wurde jedoch am 26. Oktober 1929 veröffentlicht, nur zwei Tage nach dem Schwarzen Donnerstag.
Heute klingen seine Worte unverkennbar prophetisch. Er hat Recht. Als Spezies scheinen wir Menschen völlig unfähig zu sein, aus unseren eigenen Fehlern zu lernen, geschweige denn aus den Fehlern anderer. Und man kann sich des Gefühls kaum erwehren, dass wir bald wieder daran erinnert werden. / Adaptiert aus „Pamphlet“, entnommen aus „The Conversation“
Lini një Përgjigje